Якутские буквы:

Якутский → Якутский

кэрэһилэһии

кэрэһилэс диэнтэн хай. аата. Эр дьон сиэринэн ыгыта куустуһуу, …… бэйэ-бэйэбит туһунан хардарыта кэрэһилэһии, түспүт хоспут нүөмэрин суруйсуу, сугулаан… С. Данилов

кэрэһилээ

туохт. Туохха эрэ туоһу буол, туох эрэ буолбутун, баарынсуоҕун билбиккин туоһулаа. Давать показания, свидетельствовать о чем-л.
Баһылыкаан диэн урут өрөпкүөм чилиэнэ буола сылдьыбыт киһини тутан киллэрэн, кэрэһилээн биэрэн ыттарбыта. Болот Боотур
Мин санаабар, эйиэхэ кэлтэгэй силиэстийэ тахсыбыт быһыылаах. Туоһулар сымыйанан кэрэһилээбиттэр дии санаатым. Н. Павлов
Арай, сокуону кэһэн бултаабыккын кэрэһилиир туоһулар баар буоллуннар, оччоҕо хайыыгыный? Н. Босиков
Тугу эмэни туоһулаа, бигэргэт, баарынсуоҕун дакаастаа. Свидетельствовать о чем-л., доказывать, подтверждать что-л. Ньукулай ити кэпсээнэ кэмчи эрээри, кини үчүгэйдик сэриилэспитин Албан аат уордьана уонна түөһүгэр кэчигирэспит мэтээллэр кэрэһилииллэр. «Кыым»
Бу снимок Саха сирин аар тайҕата күндү түүлээҕинэн баайын кэрэһилиир. «Кыым»

Якутский → Русский

кэрэһилээ=

свидетельствовать, давать показания.


Еще переводы:

кэрэһилэс

кэрэһилэс (Якутский → Якутский)

кэрэһилээ диэнтэн холб. туһ. Уолаттар хардарыта кэрэһилэстилэр

дьоодьос

дьоодьос (Якутский → Якутский)

дьоодьой диэнтэн холб. туһ. Дьиэтин тээбириннэрэ, хаһаайын мөлтөҕүн кэрэһилээбиттии, бары түөрэ-таары дьоодьоспуттар

кэрэһилэт

кэрэһилэт (Якутский → Якутский)

кэрэһилээ диэнтэн дьаһ
туһ. «Тугу да өлөрбөтүм» диэн мэлдьэстэҕинэ, кэргэнин аҕалан кэрэһилэтэллэрэ. Далан

свидетельствовать

свидетельствовать (Русский → Якутский)

несов. 1. что, о чём (удостоверять, давать показания) туоһулаа, кэрэһилээ; 2. о чём (служить подтверждением) туоһулаа, көрдөр; усиление ветра свидетельствует о перемене погоды тыал күүһүрүүтэ күн-дьыл уларыйарын көрдөрөр.

көнүү

көнүү (Якутский → Якутский)

көн диэнтэн хай
аата. Суол тоҕойун көнүүтүгэр, бырысыап холбонуулаах икки самасыбаал массыына тобус-толору таас чох тиэнэн иһэллэрэ көһүннэ. Тумарча
Биһиги улам бэрээдэккэ тардыллан, көнүү суолугар үктэнэн испиппит. «ХС»
Олох-дьаһах көнүүтэ, төрөөбүт тылынан үөрэх, сурук-бичик, кинигэ тарҕаныыта — бу барыта саха литературата түргэнник сайдарын кэрэһилээбитэ. «ХС»

улаҕалаахтык

улаҕалаахтык (Якутский → Якутский)

сыһ. Дириҥник, түгэхтээхтик (хол., саҥар). Многозначительно (напр., говорить); глубоко, основательно (напр., продумывать)
Кини ураты уоттаах хараҕыттан толлон киэр хайыспытым, онуоха улаҕалаахтык сонньуйбута. И. Гоголев
Иван таһырдьа ойдо. Дьикти улаҕалаахтык санаата оонньоото, дууһата уйадыйда. Э. Соколов
Күлүк Сүөдэр норуот муудараһын иҥэриммит киһи буолан, куруутун даҕаны сытыытык, улаҕалаахтык саҥарар-иҥэрэр. «ХС»
Уһуну-киэҥи улаҕалаахтык толкуйдаа, кэлэр кэмҥин кэскиллээхтик кэрэһилээ. «Чолбон»

буоллаҕа ол дии

буоллаҕа ол дии (Якутский → Якутский)

туттул. сыһыан холб. Кэпсэтиигэ бэйэ кырдьыгын, урут эппитин кэрэһилээн, чиҥэтэн этиини көрдөрөр. В диалоге подчеркивает правильность позиции говорящего, высказанной ранее с привлечением внимания собеседника (вот видишь, так оно и есть, ну и вот!)
• Билэбин. — Буоллаҕа ол дии. Уолум аах учууталларын көмүскээн уурайаары гыннылар. Софр. Данилов
• Оттон эппит? — Эккитигэр маладьыаскыт. — Буоллаҕа ол дии, «Күндэли» эккэ, сүнньүнэн эккэ идэтийиэхтээх. Л. Попов
Буоллаҕа ол дии! Манна эйигин ким да мөхпөт, сынньыбат, олоруоххун? Н. Якутскай

өссө диэтэр

өссө диэтэр (Якутский → Якутский)

сыһыан холб.
1. Инники этиллибити күүһүрдэн, эбии чопчулаан биэриини көрдөрөр. Выражает то, что высказываемая мысль представляется говорящим как усиливающее, уточняющее дополнение к сказанному прежде (да ещё, более того)
Оттон кырдьыкпын эттэхпинэ, Луха Кириилэбис, күрээн, куотан бараҕын. Өссө диэтэр, манна төннөрүҥ биллибэт. Л. Попов
Өссө диэтэр, Микииһи хомпуустаабыттар үһү. «ХС»
2. Инники этиллибити бигэргэтэн, кэрэһилээн биэрэргэ туттуллар. Выражает подтверждение, засвидетельствование прежних мыслей (да ещё, и далее)
Кырдьык, кырдьык, өссө диэтэр, хаххан уйата сууллубута. Саха фольк. «Ити этэргин дакаастыыр эн туохтааххыный? — Абыраамап ыйытта. — Өссө диэтэр, эн кэлин Харбиҥҥа эсер Куликовскайы уонна Саха сирин эмиграннарын кытта билсибитиҥ». Л. Попов

туоһулаа

туоһулаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Тугу эмэ кэрэһилээ, бигэргэт. Свидетельствовать о чём-л., удостоверять что-л. Саха мифологията баай уобарастардааҕын тойуктар туоһулууллар
Саха фольк. [Кэҕэ кыылым] Үтүө сайын үөрүүтүн Өрөөбөккө туоһулаа. С. Васильев
[Таҥара кийиитэ] Тырымнас ньуургунан туоһулаа Таптал сибэтиэй ырааһын. М. Ефимов
2. суут-сок. Ким, туох эмэ туһунан суукка көрдөрүүтэ биэр, туоһу буол. Давать свидетельские показания в суде, свидетельствовать о ком-чём-л. в суде
Туоһулар манныгы көрөн туоһулаабыттар: бандьыыттар тыаҕа саһан сытан бинтиэпкэнэн уончата ыппыттар. М. Шолохов (тылб.)
3
туоһулас диэн курдук. Кинини тоҕо туоһулуугун? ПЭК СЯЯ
«Үрүҥнэр дэриэбинэҕэ кэлбиттэр үһү, — кыыс нэһиилэ тыын быһаҕаһынан эппиэттээтэ. — Даайыһы туоһулууллар үһү». Н. Заболоцкай

хатыйыы

хатыйыы (Якутский → Якутский)

хатый диэнтэн хай
аата. Баһылай куобахха иитэр кыл туһаҕын хатыйыы тэптиргэлиир. С. Маисов
[Түүлгэр] хатыйыыттан оҕуннаххына — үлэҕэр соһуччу мэһэй көстүө. БРИ ТТ
Баайсыыттан, хатыйыыттан, хомпуустааһынтан, эккирэтииттэн куттаныма. В. Ленин (тылб.)
Хатыйыы бүтэй — боотулу бүтэй (күрүө) диэн курдук (көр бүтэй II)
Хаһаайын сүрэхтээх үлэһитин кини олбуора хатыйыы бүтэйдээҕэ кэрэһилии турар. В. Протодьяконов
Сиҥнэн эрэр хатыйыы бүтэйи батыһа сабыс-саҥа кэрдиллибит остоолболор уонна таҥастаммыт сиэрдийэлэр кылбаһаллар. «Кыым»
Хатыйыы <талах> күрүө (олбуор) — хатыйа күрүө диэн курдук (көр хатый). Хатыйыы талах олбуордаах, тас өттө буор сыбахтаах, кыра намыһах дьиэм аттыгар тиийэн кэлбиппит. С. Никифоров
Дэриэбинэ уһугар хатыйыы талах олбуордаах …… хоруобуйалаах улахан дьиэҕэ кэлэн Арсен Бардыыкап атыттан түстэ. В. Протодьяконов
Эргиир хатыйыы күрүөтэ Эргэрэн сууллуохча иҥнэйбит. «Чолбон»
[Маша] Украинатын, …… сыыр үрдүгэр хатыйыы олбуор иһигэр турар тунал маҥан сыбахтаах дьиэтин санаата. «ХС»