Якутские буквы:

Якутский → Якутский

күбүрүнээтэр

аат. Ыраахтааҕылаах Россияҕа уонна билигин Россия Федерациятыгар уобалас (күбүөрүнэ, кыраай) начаалынньыга. Губернатор
Күбүрүнээтэр уол көрүҥ үҥкүүтүн, ырыатын көрөн, тоҕус хонон хаалбыт уонна нэһиилэ өйдөнөн тахсыбыт. Саха фольк. Күбүрүнээтэрдиин көрсүһэн: Ыспыраанньыктыын ыпсыһан, Аккыырайдыын атастаһан, Ыраахтааҕыга тиийэ ытыктанан, …… Аатыран-суолуран Адаҕыйан ааспытым. С. Зверев


Еще переводы:

көбүрүнээтэр

көбүрүнээтэр (Якутский → Якутский)

көр күбүрүнээтэр. Эппилиэттээх сарыннаах, Ыскаабалаах өттүктээх Көбүөрүнэ баһылыга Көбүрүнээтэр тойоҥҥо Этэр илэ-была тылбытын Иһитиннэрээри, Этэн-тыынан эрэбит. Саха фольк.

губернатор

губернатор (Якутский → Якутский)

көр күбүрүнээтэр. [Сэмэн] биирдэ соҕурууттан губернатор илдьэ кэлбит аатырбыт бөҕөһүн кыайбытын туһунан кэпсээн баар. Саха сэһ
1977
Мунньаҕы губернатор аста. Л. Толстой (тылб.)

баачыска

баачыска (Якутский → Якутский)

көр аҕабыыт
Глафира аҕатыгар биэлсэр кэлбитин кэпсээтэ. Баачыска биэлсэргэ көрдөрөргө үөрүүтүн кытта сөбүлэннэ. Л. Попов
Сыччыай, куттаныма. Таҥара киһитэ баачыска кэллэ. Болот Боотур
Аккыырай баачыска күбүрүнээтэр баарына ыйыта олорбута үһү. П. Ойуунускай

бөкөй

бөкөй (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Арҕаскынан өрө бөгдьөйөн көһүн (кэтитэ суох бөгдөгөр көҕүстээх үрдүк киһини этэргэ). Сутулиться, горбиться (о человеке высокого роста с неширокой спиной)
Тэйиччи соҕус, күбүрүнээтэр дьиэтин диэки, нуучча оҕонньотторо, тайахтарыгар тирэнэн …… бөкөһөн тураллар. «ХС»

илэ-была

илэ-была (Якутский → Якутский)

көр элэ-была
Күбүрүнээтэр тойоҥҥо Этэр илэ-была тылбытын Иһитиннэрээри Этэн-тыынан эрэбит. Саха нар. ыр. II
Илэ-была тылбын этэрбэр тиийдим. С. Васильев
Уон кылааһы бүтэрбитин кэннэ өссө үөрэнэ барарыгар аҕалаах ийэтэ илэ-была тыллара бараммыт. «ХС»

чонолун

чонолун (Якутский → Якутский)

чоной диэнтэн атын
туһ. Төрүт да уһун, синньигэс Булочкин чиккэйиэҕинэн чиккэйэн, чоноллон турарын көрүдьүөстүк көрдө быһыылаах. Амма Аччыгыйа
Күбүрүнээтэр чоноллон турбахтаат: «Ну, довольно!» — диэн бааҕынаабытыгар хаһаахтар быдьардык маатыралыы-маатыралыы тахсан бардылар. И. Гоголев

аккыыба

аккыыба (Якутский → Якутский)

көр аркыыба
Аанньаллаах аккыыбалаах Аҕабыыттар, аккыырайдар, Күбүрүнээтэрдэр, үрээнньиктэр Күннээн-көрүлээн олорбуккут Аҥаардас сарсыҥҥылаах Эрэ буолуоҕа! Саха нар. ыр. II
[Сайсары:] Урукку тойонхотун аккыыбаҕа тахсаннар, аны мин уолаттарым тойоргуур уочараттара кэллэ. Суорун Омоллоон
Ааттаах омуктар Араҕас майдаан аккыыбаларыгар Анньан кээстэр эбит. Өксөкүлээх Өлөксөй

бытархайдаа

бытархайдаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Туох эмэ бытархайдарын, соччо суолтата суоҕу хомуй. Собирать крошки чего-л. (напр., хлеба). Арааһынай дьиэлэрин аттыгар түһэммин ас бытархайдаан сиэтим. Саха фольк.
2. көсп., кэпс. Кыралаан уор. Заниматься мелким воровством
Кинини күбүрүнээтэр кэнсэлээрийэтиттэн үүрбүттэр, үгүстүк сууттана сылдьыбыт; ол эрээри аҕабар наадалаах киһи этэ. Кинилэр кыттыһан «бытархайдыыллара». И. Тургенев (тылб.)

испэктээк

испэктээк (Якутский → Якутский)

аат. Элбэх киһиэхэ оонньоон көрдөрүү. Спектакль
Кулуупка сахалыы испэктээк буолла. Амма Аччыгыйа
Араас оонньуулары тэрийиэхпит, ыллыахпыттуойуохпут, өссө баҕар испэктээк туруоруохпут. Болот Боотур
Тиһэҕэр, Варвара испэктээккэ оонньуур буолта. Н. Габышев
Испэктээк билиэтэ барыта атыыламмытын кэннэ бастаан көҥүллээн бараннар күбүрүнээтэр тойон сабан кээспитэ. «Чолбон»

матыыптаа

матыыптаа (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Туох эмэ сөбүн дуу, сыыһатын дуу төрүөттээ, быһаар. Мотивировать что-л. Сэһэн өссө күүстээх буолуоҕун, суруйааччы көрдөрөр кэмпилиигин …… ситэри матыыптаабатаҕа буолар. Н. Түгүнүүрэп
[Алтан Сарын] саха тыла уонна нуучча тыла грамматическай сокуоннара уратыларынан нуучча тылыттан киирэр тыллар саха тылын грамматикатын алдьатыахтара диэн матыыптаабыта. «ХС»
Саха сирин күбүрүнээтэрэ Департамент бэчээт дьыалатыгар кэмитиэтин аналлаах көҥүллэрэ, тылбаастара суох диэн матыыптаан испэктээктэри туруорары боппута. ДьДьДь