Якутские буквы:

Якутский → Якутский

күйгүөрүү

күйгүөр II диэнтэн хай
аата. Төгүрүччү үөрүү-көтүү, эйэҕэс мичээр, күө-дьаа буола күйгүөрүү! «ХС»

күйгүөр

I
туохт. Элбэх саҥаныиҥэни эбэтэр күүгээни-айдааны таһаар. Громко шуметь, жужжать; поднимать шум-гам, гомон
Күөх халлаан көхсүттэн Күлүмэн үөн күйгүөрдэ, Кумаар үөн хойунна. Саха фольк. Сөҕүөх иһин, биһиги арыыга тахсыбыппытын билэн, хара хаас халыҥ үөрэ биирдэ өрө көтөн тахсан, алыы сири үрдүнэн эргийэ сылдьан күйгүөрэр. «ХС». Күйгүөрэллэр эргиэмсиктэр: «Улуу махтал айбыкка! Күнкиһи кэлэн түүнү да кубулуттуҥ сырдыкка!» Ш. Руставели (тылб.)
Улахан тыаһы-ууһу таһаар. Производить грохот, грохотать, гудеть
Күнтэн — көмүөл күрүлээн, Көҥү устан күйгүөрэр. Күннүк Уурастыырап
Хаһан муус-хаар ууллан, буордаах уу күйгүөрэр, Оччоҕо мин сүрэҕим өрөгөйдөөн үөрэр. В. Лебедев (тылб.)
II
аат. Туохтан эмэ өрүкүйэн, көхтөнөн, күөдьүйэн тахсар саҥаиҥэ, күүгэн (хол., үгүс киһи, көтөрсүүрэр саҥатын туһунан). Оживленные, возбужденные, громкие голоса людей, гомон птиц, гвалт
Иһийэн турбут тайҕа тыраахтар тыаһынан, дьон күйгүөрүнэн дьигиһийэ, куугунуу-хааҕыныы түспүтэ. И. Федосеев
Кыыртаах кус буолан, эккирэтиһэ оонньуур оҕолор көрдөөх күйгүөрдэрэ иһиллэр. Сэмээр Баһылай
Кус-хаас саҥата, тыккырыы сүүрдэр көмүс сүүрээннэр тыастара барыта биир кэм уҕараабат күйгүөр, модун муусука буолан кутуллар. «ХС»


Еще переводы:

күйгүөрээхтээ

күйгүөрээхтээ (Якутский → Якутский)

күйгүөр I диэнтэн атаах. Күлүмүрдүүр көҥүс Күйгүөрээхтии сүүрэр. Эллэй

аамылас-саамылас

аамылас-саамылас (Якутский → Якутский)

туохт. Күйгүөрэн, төттөрү-таары кэлэн-баран аймалас (хол., миэстэҕин булаары). Всполошиться, затолпиться, заходить взадвперед (напр., чтобы определиться с местом, упорядочиться)
Бэрт өр аамылаһан-саамылаһан, дьону туруоран, остуол инниттэн сыҕарытан, куоластыырга бэлэмнэннилэр. Болот Боотур

аксакал

аксакал (Якутский → Якутский)

аат. Орто Азияҕа, Кавказка аҕа ууһун баһылыга (эргэр.); ытык кырдьаҕас. Аксакал
Дьон күйгүөрэ түстүлэр, үгүс ыалдьыттар, ордук аксакаллар, Кыргызали этиитин сөбүлүү иһиттилэр, киниэхэ көх-нэм буоллулар. К. Турсункулов (тылб.)

күйгүөннээ

күйгүөннээ (Якутский → Якутский)

көр күйгүөр I
Күйгүөннээмэ доҕор. ПЭК СЯЯ
Хара дьаҕыл хотой саҥата часкыйда, киэҥ халлаан кутаа уотунан кырбаста, күйгүөн холорук буолла, холорук тахсыбыт тыаһа халлааҥҥа көтөн күйгүөннээн таҕыста. ПЭК ОНЛЯ I

тамадалаа

тамадалаа (Якутский → Якутский)

туохт. Тамада буол. Быть тамадой
Ытыс тыаһа, уруй-айхал, үс сыллааҕыттан тамадалыах буолан кэпсэтиилээх Мөкүрдээнэп микрофонунан күүһүрдүллүбүт саҥата — барыта холбоһон, дьол-үөрүү муусуката буолан, биир кэм күйгүөрэ түстэ. Э. Соколов
Сыбаайбаҕа тамадалаан үөрбүтүн-көппүтүн көрүөҥ этэ! ФДМ БМК

элэктэһии

элэктэһии (Якутский → Якутский)

элэктэс диэнтэн хай
аата. Күлсүү-салсыы, элэктэһии тигээйи уйатын тоҕо тарпыт курдук өрө күйгүөрдэ. «ХС»
Лыыба, хохту диэн астар билигин элэктэһиигэ эрэ ахтыллыбыттарын иһин, былыр хаһан эрэ дууһаны толуйар, күнү уһатар астар этилэр эбээт! «Кыым»

килиэр-малаар

килиэр-малаар (Якутский → Якутский)

сыһ. Ис хоһооно суох, мээнэнэн (көр). Пустыми глазами, бессмысленно (глядеть)
Хаппыраал, ол-бу диэки килиэр-малаар көрүтэлээт, ыҥыранан эрэ кэбиспитэ. И. Гоголев
Хара Хонооһой …… холуочук хараҕынан килиэр-малаар көрүтэлээн кэбиспит. П. Аввакумов
Утуктуу иһээччилэр туох айылаахтан күйгүөрдүлэр диэн килиэр-малаар көрүтэлээбиттэр. Тускун

көҕүнэн

көҕүнэн (Якутский → Якутский)

сыһ. Бары бииргэ, тутуспутунан, күргүөмүнэн. Всей компанией, все вместе, сообща
Тоҕус уон тоҕус кумах үрэх буолан, Көҕүнэн, күйгүөрэн киирэннэр, холбоһон, тоҕус үөстээх Тоҥмот муора буоллун диэбиттэр үһү. Саха фольк. Үөрэх иккис аҥаарыгар былааннаабыт үлэбит элбэх, онно барытыгар пионердар да, хомсомуолустар да көҕүнэн үчүгэйдик кыттыахтара диэн бигэтик эрэнэбит. «ББ»

дьып-

дьып- (Якутский → Якутский)

Даҕааһын күүһүрдэр формата, дьы- диэн саҕаланар олохторго сыстар: дьып-дьырылас, дьып-дьылыгырас. Препозитивная усилительная форма прилагательных, присоединяемая к основам, начинающимся со слога дьы-: дьыпдьырылас 'звонкий-презвонкий (о пении жаворонка)', дьып-дьылыгырас 'тоненький и претоненький (напр., о молодой лиственнице)'
Алааһы бүтүннүүтүн күөрэгэй дьып-дьырылас ырыатынан толорбут.  Кыыстыы көнө, дьып-дьылыгыр, Кыыс маарына туртаҕар, Саамай таптыыр хатыҥым Сандаарыйан бу турар. Р. Баҕатаайыскай
Лабаа үүммэтэҕин, биир сэбирдэх кинилэр модун күөннэригэр күйгүөрэ хамсаабатаҕын курдук дьып-дьылыгырас, суп-сулугурас буолаллара. С. Тумат

көтүлүн

көтүлүн (Якутский → Якутский)

I
көт I диэнтэн атын
туһ. Күрүө намыһаҕынан көтүллэр (өс ном.). «Бүөр» борооску тиэрэ көтүлүннэ [өлөрүлүннэ]. Болот Боотур
II
1.
көтүр 1, 3, 4 диэнтэн атын. туһ. [Ат сылгы] Сургуйдаах хаһааҕын Суохтаама: сүппүттэр. Күөх оттоох хаарчаҕыҥ көтүллэн бүппүтэ. Күннүк Уурастыырап
Уйбааскы киэнэ сиэрэй хаарыс болтуо сиэбин дьабалдьыта көтүллүбүт итиэннэ муннун төбөтө дьуккуруйбут этэ. Амма Аччыгыйа
Бу дьыаланы Неустроевтаах үрдүкү суутунан эргитэн, уураах көтүллэрин ситиспиттэр. П. Филиппов
2. Алдьан-кээһэн, күөрэлэн, үлтүрүй. Разрушаться, разбиваться, разваливаться
[Элиэнэ эбэккэм] кур мууһа көтүллүө, күйгүөрэ сүүрүөҕэ. Эллэй
Күлүктээн турбут Көмүрүө хаар көтүллэн Көнө сир Көҕөрөн көһүннэ. Эрилик Эристиин
Миигинэн күн сирэ көтүллэн барыа суоҕа. Тирэччи тэбэн баран, өлөн өр үйэ утуйуох тустаахпын. А. Сыромятникова