сыһ. Истиҥник, сүрэххэ чугастык, долгутуулаахтык. ☉ Дорого, близко к сердцу; искренне, трепетно
Саха эмиэ былыр былыргыттан уоту олус күндүтүк саныыра. Суорун Омоллоон
Биһиги бэйэ-бэйэбитин суохтаһыыбыт, ахтыһыыбыт өссө күүһүрбүтэ, ол аайы күндүтүк санаһарбыт дириҥээбитэ. П. Аввакумов
Оҕолорго учуутал наһаа күндүтүк көстөр. В. Протодьяконов

1. даҕ.
2. Ыарахан сыаналаах, элбэх харчыга турар. ☉ Дорогой, ценный, дорогостоящий, драгоценный
   Күндү шевиот көстүүмнээх. Модельнай араҕас түүппүлэлээх. Кремовай сорочкалаах. Амма Аччыгыйа
   Кременец куоракка татаардар аҥаардас кыһыл көмүһүн, күндү табаарын эрэ аатыгар кэлбэтэхтэр. Суорун Омоллоон
3. Таптыыр, истиҥник саныыр. ☉ Любимый, милый, дорогой
   Харыйа арыы кэтэҕэр Ала бургунаспытын хомуйан Күн курдук Күөгэйэ-көрүлүү оонньуурбут баара, Көмүс доҕорум, күндү үөлээннээҕим. С. Зверев
   «Күндү доҕорум Богдан», — диэн кини олоро түһэн суруйан барда. Суорун Омоллоон
   Саасүйэ тухары махтал-баһыыба буоллун, күндү доҕоруом! С. Ефремов
4. Дэҥҥэ көстөр, уһулуччу сэдэх. ☉ Редкий, редко встречающийся
   Оттон хатыҥ силиһин төрдүгэр үүнэр удьурхай бэрт сыаналаах, күндү маһынан ааҕыллар. Суорун Омоллоон
   Айгырастаах симэхтээх, Алтан, көмүс дыбарыаскар, Абыраллаах күндү малбын, Айылгылаах анал тааспын, Аһатыахсиэтиэх буолаҥҥын, Албаҕалаан ылбытыҥ. Эллэй
5. аат суолт. Ким эмэ сүрэҕэр чугастык тутар, истиҥник саныыр, таптыыр киһитэ, ордук ойуччу тутан таптыы саныыр туга эмэ. ☉ Дорогой, милый, любимый, близкий сердцу человек; что-л. дорогое, ценное
   [Сылаас үүт барахсан] Күүгэнэ күрүлээн, Күүгүнүүр тыаһыттан Күндүнү булбаппын. Күннүк Уурастыырап
   Дьоно истэн иэдэйдэхтэрэ. Саргы саамай кыралара, күндүлэрэ. Н. Лугинов
   Истиҥник күүтээччилэр Күүппүт күндүлэрин көрсөллөр, Ахтыбыт доҕордорун булаллар. Т. Сметанин
   Хоһоон миэхэ саамай күндүм, Үөрүүм, Дьолум, Кэскилим! Д. Васильев
   ◊ Күндү түүлээх — сыаналаах тириилээх бултанар, эбэтэр иитиллэр кыыллар (хол., кырса, саһыл, киис). ☉ Пушной зверь (напр., лиса, песец, соболь)
   [Баай Барыылаах] Кыһыл-хара кылааннааххыттан, Күндү үтүө түүлээххиттэн Күөйэ-көрсө көтөн кулу. Өксөкүлээх Өлөксөй
   △ Ол кыыллар тириилэрэ. ☉ Мех пушных зверей, пушнина
   Бурдук ыспыт дьон буолактан Тыраахтар миҥэлээх кэллилэр Булчут бэртэрэ ойууртан Күндү түүлээхтээх киирдилэр. Эллэй
   ср. монг. күндү, бур. хүндү ‘честь, достоинство; почет, уважение; авторитет’

аат. Улаханнык ытыктаан, убаастаан, ас арааһын тардан ыалдьыттатыы. ☉ Обильное угощение, роскошный прием
Арыгыта, аһа, күндүтэ-мааныта, дьиэтин-уотун килбиэнэ, табаарын дэлэйэ — барыта бу хараҕар баар. Болот Боотур
Уолаттар аһаан, күүс-уох киллэринэн, оҕонньор күндүтүгэр-маанытыгар, сүбэтигэр махтанан бараннар …… ыйыллыбыт туһаайыы устун айаннаабыттара. КНЗ ТС
Туос иһити эмиэ ханнык наадаҕа туттулларыттан көрөн, холобур, күндүгэ-мааныга, сайыҥҥы ыһыахха эбэтэр сүктэр кыыска энньэ биэрэр туос ыаҕайалары тигэллэрэ. ПСН УТС

аат. Убаастаан, ытыктаан күндүлээһин. ☉ Угощение или подношение в знак особого расположения
Маайа, туох буоллуҥ! Биир уоскунан мах танаҕын, оттон иккис уоскунан киһи маанытын-күндүтүн, кэһиитин ылбаккын! Итини киһи хайдах сыаналыан сөбүй. М. Попов

1) дорогой, драгоценный || драгоценность; күндү мал драгоценная вещь; 2) дорогой, милый, любимый; күндү доҕоттор ! дорогие друзья!; кини миэхэ күндү он мне дорог; 3) редкостный || редкость; күндү табаар редкостный товар; ити мал сайын күндү буолуо эта вещь лётом станет редкостью; 4) изысканное угощение, изысканный приём.

обильное угощение, роскошный приём.