көр күнүһүн
Луохтуур күнүһүгэр үлэлиир, түүнүгэр оҕотун аттыгар олорор, олох мастары кэккэлэтэн сыта түһэн ылар. Амма Аччыгыйа
Күнүһүгэр бу эбэни [күөлү] дьэ тартылар. М. Доҕордуурап
Түүҥҥү уһун сэһэҥҥэ Күлсүүлэрэ күөдьүйэр, Күнүһүгэр үлэҕэ Күүрүүлэрэ күүһүрэр. А. Абаҕыыныскай

1. аат. Сарсыарда уонна киэһэ икки ардынааҕы кэм, күн ортото. ☉ Дневное время, день, светлая часть дня, обеденное время. Күнүс буолла. — Күндээр маҥан күнүс Күөрэйэн истэ. Өксөкүлээх Өлөксөй
   Аан дайдыга Айхалынан арылынна, Күрүөх дойдулары күнүһүнэн күндээртэ. А. Софронов
   Дьоллоох дойдум күнүһэ Түүҥҥэ тоҕо солбуллуоҕай? Эллэй
2. сыһ. суолт. Сарсыарда уонна киэһэ икки ардыгар, күн ортотугар. ☉ Днем
   Күнүс оскуола дириэктэрэ биһигини кабинетыгар ыҥыртарда. Н. Якутскай
   Чэ, билигин түүн үлэлиибит дуу, күнүс үлэлиибит дуу. Ону дьүүллэһиэҕиҥ. М. Доҕордуурап
   Күнүс ойуур ортотугар баар төгүрүк көлүччэни кыйа Күөрэгэй [кыыс аата] баран истэ. Т. Сметанин
   ♦ Күнүс олорбокко, түүн утуйбакка — олох сынньаммакка, олус үлэлээнхамнаан. ☉ Без сна и отдыха, без устали (работать)
   Бу тоҕо дьүдэйдиҥ? Көрбөтөҕүм өр буолан, умуннум дуу? Хайа, байар үлүскэнигэр түүн утуйбакка, күнүс олорбокко үлэлээн эрдэҕиҥ дии. А. Софронов
   Күнүс олорбокко, түүн утуйбакка …… син сүөһүлэнэн, ыал буолан баартара. Эрилик Эристиин
   ◊ Күрүлүүр күнүс — сырдыкка, күннээххэ, сып-сырдык эрдэҕинэ. ☉ Среди белого дня, в середине дня
   Иллэрээ саас бэл күрүлүүр күнүс биир мээчиктии сылдьар оҕону дэҥнээбиттэрэ. Софр. Данилов
   Күрүлүүр күнүс буолуор диэри сиэйэлкэлэрин кытта бодьуустаһа сырыттахтара. П. Егоров
   Уоруйахтар, күрүлүүр күнүс түннүгүнэн эбэтэр эҥин араас уустук, хатааһыннаах ааннары аһан киирэн, талбыттарын ылан тахсаллара. ОАП ИиЭУО
   ср. тюрк. күндүз ‘днем’

сыһ. Түүн даҕаны, күнүс даҕаны, хайа баҕарар кэмҥэ. ☉ И днём и ночью, в любое время суток. Аһаҕас дьиэҕэ түүн-күнүс ким баҕарар киириэ
□ Смольнайга Сэбиэскэй бырабыыталыстыба үлэлиирэ, манна түүнүн-күнүһүн Ленин баар буолара. Н. Габышев
Тыал-силлиэ, үрдүбүнэн Эн ыллаа, ытаа, улуй! Мин сытар түннүкпүнэн Түүн-күнүс эн тоҥсуй! П. Тулааһынап

день, дневное время || днём; күнүс буолла наступил день; кини күнүс кэлбитэ он пришёл днём.

(и) день и ночь; круглые сутки || (и) днём и ночью; целыми сутками; түүн-күнүс үлэ тохтообот работа не прекращается ни днём ни ночью.

n. midday, noon, afternoon