Якутские буквы:

Якутский → Русский

күүлэй

1) гулянье; 2) бездельничанье ; күүлэйи бат = (или тут=) бездельничать; 3) уст. соседская помощь во время страды (форма эксплуатации баями своих бедных соседей).

Якутский → Якутский

күүлэй

аат.
1. Аһаҕас халлаан анныгар ыытыллар элбэх дьонноох оонньуу-көр. Массовое празднество под открытым небом
И. Строд этэрээтэ кэлбитин норуот ырыаһыттара күөх дьаарбаҥ күүлэйин түһэрэн көрсүбүттэр. С. Зверев
От үлэтигэр элбэх дьон мустан, куоталаһыы тэрийэн, төлөбүрэ суох кимиэхэ эмэ үлэлээн биэриилэрэ. Массовый добровольный неоплачиваемый труд во время сенокосной страды, сопровождаемый угощением со стороны заинтересованного лица (в старину — форма эксплуатации баями своих близких соседей)
Былыргы күүлэй үгүс өттө аат эрэ былдьаһыытыгар тэриллэрэ үһү уонна от охсуутун үчүгэйин-куһаҕанын соччо аахсыбаттара үһү. Саха сэһ. II
Бүгүн манна Никифоров кинээс күүлэйигэр отучча киһи от охсон хотуурдара күн уотугар чаҕылыҥныыллар. М. Доҕордуурап
Амма кытылын быйаҥнаах бастыҥ хочолорун атын нэһилиэктэргэ олохтоох баайдар бас билэллэрэ, сыл аайы бэдэрээтинэн уонна күүлэйинэн оттотон тыһыынчанан сүөһүнү кыстаталлара. Багдарыын Сүлбэ
2. Туһалааҕы тугу да гыммакка көлдьүн, иллэҥ сылдьыы. Праздное безделье
Онон буоллаҕына үбүнэн аһыысии сырыттаҕа. Туома, бэйэтэ даҕаны күүлэйи таптыыр суола. Н. Неустроев
Үчүгэй дьон быыһыгар харчыны эрэ эккирэтэр, Арыгыны, күүлэйи, содуру таптыыр Куһаҕан дьон эмиэ бааллар, Кинилэри тумнуҥ. И. Гоголев
Биһигини отой үлэлээбэт Күүлэй дьонунан ааттыыллар. С. Данилов
Күүлэй тэбэ сырыт — туһалааҕы тугу да гыммакка, үлэлээбэккэ таах сырыт. Бить баклуши, гонять лодыря
Киимэ, иккис кылаас үөрэнээччитэ, уруогу көтүтэн күүлэй тэбэ сылдьар курдук санаммат быһыылаах, сирэйэхараҕа ньэмэйэн холкута сүр. П. Аввакумов
Тустаах үлэтэ суох, төрөппүттэрин харчыларыгар күүлэй тэбэр бэдиктэр — эдэр дьоннор бааллар ээ. «ХС»
Баҕар ким эрэ суруйааччылар онно күүлэй тэбэ, чэй иһэ сылдьыбыттара буолуо диэх курдук өйдүөхтэрин сөп. «Кыым»
русск. диал. гу´ляй

күүл

көр куул
Күүл сүгэһэрдээх, илбирийбит таҥастаах Бэһиэччик Суруксуттуун киирэн сыгынньахтанар. А. Софронов
Биир кыра тохтобулга ыга симиллибит күүлү санныгар биллэҕэ быраҕыммыт оҕонньор киирэн кэллэ. Амма Аччыгыйа


Еще переводы:

гулянье

гулянье (Русский → Якутский)

с. күүлэй, күүлэйдээһин; күүлээҥки.

гуляка

гуляка (Русский → Якутский)

м., ж. разг. күүлэмсик, күүлэй киһитэ.

самыннарыы

самыннарыы (Якутский → Якутский)

самыннар диэнтэн хай
аата. Хотор идэтэ — холуннарыы, Сатыыр идэтэ — самыннарыы, Күннүүр көрө — күүлэй, Таптыыр дьарыга — дьаарбаҥ. Күннүк Уурастыырап

мустар

мустар (Якутский → Якутский)

мус 2 диэнтэн дьаһ
туһ. Урут бу хочоҕо Никифоров кинээс бүтүн нэһилиэги мунньан, биир күн күүлэй тэрийэн оҕустарара, биир күн мустарара. М. Доҕордуурап
Тохтуу түс, туллугуом, Үлэбин ситэриим. Бу отум ордугун Мустаран бүтэриим. П. Тобуруокап

сэлбиэр

сэлбиэр (Якутский → Якутский)

даҕ. Дьоһуна суох, солуута суох. Легкомысленный, несерьёзный, необдуманный (напр., о речи)
Разведка тыаҕа сынньанар. Сэлбиэр күүлэй буолбатах. Разведка …… руда хайалар Биитэр мөлүйүөн туона чох. С. Данилов
Мин дьон сэлбиэр тылын дэбигис итэҕэйэ охсубат адьынаттаах киһибин. Л. Габышев
русск. шалбер

лүҥсүөр

лүҥсүөр (Якутский → Якутский)

көр лүҥсүүр
1.
Эрэй этигэн кырыыппатыгар «Уруйа улааттын» оонньонно, Ол ырыа кылыһаҕар Этиҥ лүҥсүөрэ холбонно. С. Данилов. Оһол-илбис күүлэйэ Саҕаланна сарсыарда, Орудие лүҥсүөрэ Сатарыйа дарбыарда. А. Абыҕыыныскай

сэдээгир

сэдээгир (Якутский → Якутский)

туохт., түөлбэ. Көрү-күүлэйи бат, наһаа иһэн-аһаан бар, чэпчэки олоҕу батыс. Вести легкомысленную разгульную жизнь. Куоракка киирэн эдэр ыччат сэдээгирэрэ элбэх

көччүр

көччүр (Якутский → Якутский)

көччүргэн диэн курдук
[Күөрэгэйдиир барахсан] Күүлэй-дьаарбаҥ хонуубар Көччүр босхо күүлэйдээн …… Кырыыппалыы туойара Кэрэкэтин эриэхсит. Н. Түгүнүүрэп
Нуучча тылын үөрэтии уонна харыстааһын иллэҥ киһи көччүр дьарыга буолбакка, олоххо туттуллар тутаах наада буолар. ЭБЭДьА
Ньукулай Дорогуунап …… муҥ сатаатар туох да эрэйэ-кыһалҕата суох, көччүр олоҕунан олорорго дьулуһара көстөр. ФЕВ УТУ

сабантууй

сабантууй (Якутский → Якутский)

аат.
1. Татаардар, башкирдар сааскы ыһыы кэнниттэн ылар национальнай бырааһынньыктара. Сабантуй. Татаардар общиналара сабантууй тэрийбит
2. күл.-ооннь. Дэлэй астаах-үөллээх күүлэй, көр. Шумное веселье, праздник
[Чокуурап:] Ол иһин да лаппа улахан сабантууй этэ. И. Гоголев
Сайын кэлэн, күөҕү көрсө «Сабантууй» да баар буолар, Ойуу-дьарҕаа толоон көхсө Оһуокайынан туолар. С. Тимофеев

сор-муҥ

сор-муҥ (Якутский → Якутский)

аат. Киһини улаханнык эрэйдиир быһыы, киһи олус эрэйдэнэр, муҥнанар туруга. Страдание, мучение, горе, беда
[Боккуо:] Аҕам, ийэм бааллара буоллар, ама бу курдук сору-муҥу көрөн сылдьар этиэм! А. Софронов
Сэрии ыһыах, көр-күүлэй буолбатах. Сэрии — сор-муҥ, өлүү. Софр. Данилов
Сор-муҥ бөҕөнү көрдүм, ытыырбар хараҕым уута уолла, санааргыырбар өйүмсанаам уоһунна. М. Доҕордуурап