Якутские буквы:

Якутский → Якутский

күүркэй

туохт.
1. Тыҥаа, кытаатан кэл (быччыҥ, тымыр туһунан). Напрягаться, напружиниваться (о мышцах, кровеносных сосудах)
Максим гимнастика оҥордо. Сүүрбэҕэлээтэ, саҥа хаарга кылыйда, буурдаата. Аҥаабылламмыт айа кирсин курдук, иҥиирэ-быччыҥа күүркэйдэ. Л. Попов
Ульяна эмээхсин илиитин көхсүн тымыра күүркэйбитин имэринэ-имэринэ эттэ. КН ТДь
2. Ис-искиттэн тыҥаан күүр, өрүкүй; туохха эмэ олус турун. Возбуждаться, вдохновляться, напрягаться; решительно настроиться на что-л. Уолаттар, албан аатырбыт өбүгэлэрдээх дьон буолалларыттан үөрэллэрэ, күүркэйэллэрэ. Болот Боотур
«Хайа, бу дьонуҥ туһаларын!» — диэтэ эһэни көрөн өрө күүркэйбитэ ааһа илик Көстөкүүн. Н. Заболоцкай
Олус күүркэйэр, наһаа элэстэнэр оҕолору иитээччи эмиэ болҕомтоҕо ылыахтаах. ОСБОо
3. Күүһүрэн кэл. Усиливаться, нарастать; обостряться
Икки улуус аналлаах дьоно быһыйдарын илдьэ бардылар. Кэпсээн-сэһэн, күүтүү-сахсаан бөҕө күүркэйдэ. Софр. Данилов
Үлэ эрчим тыына кини [дьиэ] быыкаа хосторугар хат өрө күүркэйбитэ. ПП Дь
Суруйааччы уоттаах-төлөннөөх суруйуута Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии саҕана хаһааҥҥытааҕар да ордук өрө күүркэйбитэ. «ХС»

Якутский → Русский

күүркэй=

возбуждаться, раздражаться чём-л.; кини ардыгар кыыһыран күүркэйэн кэлэр он по временам сильно раздражается.


Еще переводы:

эппиэттээһин

эппиэттээһин (Якутский → Якутский)

эппиэттээ диэнтэн хай
аата. Сыыһаҕа сыыһанан эппиэттээһин буолла. НСС ОоО
Дьайыыга эппиэттээһин, күүркэйии. МАА КРЯСБТ

аҥаабылламмыт

аҥаабылламмыт (Якутский → Якутский)

даҕ. Иитиллибит, тардыллыбыт. Заряженный, настороженный
Максим сүүрбэҕэлээтэ, саҥа хаарга кылыйда, буурдаата. Аҥаабылламмыт айа кирсин курдук иҥиирэбыччыҥа күүркэйдэ. Л. Попов

тымтыы

тымтыы (Якутский → Якутский)

  1. тымыт диэнтэн хай. аата. Дьэ, үчүгэй тымтыы, доҕор!
  2. Тастан дьайыыга эппиэттээһин, күүркэйии. Возбудимость, раздражительность
    Мин ыарыым — ньиэрбэ тымтыытын содула. В. Алданскай
күүркэйии

күүркэйии (Якутский → Якутский)

күүркэй диэнтэн хай
аата. Миэнэ бүгүҥҥү күнүм — Үлэнэн өрө күүркэйиим, Үтүөнү-кэрэни иэйиим — өрүү бүппэт түбүгүм. М. Ефимов
Ньиэрбинэй систиэмэ туормастаныыта уонна күүркэйиитэ бэйэбэйэлэрин куруук солбуйса сылдьаллар. ОАП ОТХ
Дьон санаата итинник өрө күүркэйиитинэн туһанан иннибит диэки лаппа ырааттахпытына сөп. М. Доҕордуурап

күүркэйимтиэ

күүркэйимтиэ (Якутский → Якутский)

даҕ. Түргэнник, дөбөҥнүк күүркэйэр, өрүкүйэр (хол., киһи). Быстро, легко раздражающийся, возбудимый (напр., человек)
Кини кэбэҕэстик күүркэйимтиэ: ол курдук, күлэ туран эмискэ кыыһыран кэлэр, кыыһыра туран, күлэн барар. ОАП ОТХ

омуннан

омуннан (Якутский → Якутский)

туохт. Омуннаах буол, күүркэй, өрүкүй. Всполошиться, горячиться
Өлөрдөөҕөр, киһи бэрдэ, Куттанабын өлбөөрөртөн, Ону сэргэ, олус эрдэ, Омуннанан күөс өрөртөн. Күннүк Уурастыырап
Уйбаныап учуутал дьүөгэтигэр Омуннанан көтөн түстэ. С. Васильев

китиэркээ

китиэркээ (Якутский → Якутский)

туохт.
1. кэпс. Кими, тугу эмэ абааһы көрөн, кыыһыр, абар. Ненавидеть кого-л., сердиться на кого-л.
Хараны маҥан диир албынтан китиэркээн, ыллаатым дьиксинэр ырыабын. С. Данилов
Отоков сэкирэтээригэр, Вера Даниловаҕа, китиэркээн бокуойа суох саҥаран тылыбыраабыта. Далан
2. Сытай, ордук күүһүр (тыас туһунан). Усиливаться (о звуке, шуме и т. п.)
Арай, атым тииһин тыаһа, …… соруйан мин баарбын биллэрээри гынардыы, китиэркээн туран кибигириир. Р. Кулаковскай. Көмүлүөк оһох китиэркии умайара. А. Федоров
3. көсп. Күүркэй, өрө көтөҕүлүн. Возбуждаться
[Эйигин] Көрдөрбүн эрэ күүркэйэбин Кэпсэттэрбин эрэ китиэркиибин. А. Софронов

дуорааннан

дуорааннан (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Улаатан, дуораһыйан иһилин (куолас, тыас туһунан). Усиливаться, звучать гулко (о голосе, звуке, шуме)
Чааркаанап олордо, бэйэтэ эппититтэн бэйэтэ тэттэн, кыыһыра быһыытыйан саҥата дуорааннанна. Софр. Данилов
Хаар үрдэ тортуйбут, тыас-уус дуорааннаммыт, халлаан халлыбыт этэ. Далан
Кумайан тойуга дуорааннанан, этэр тыла илбистэнэн, кутуран куйуһутан барда. И. Федосеев
2. көсп. Күүркэй, дарбааннан. Усиливаться, резонировать
Алаас айылҕатын харыстыыр туһунан кэпсэтии дуорааннанан иһэр. ГКН КК

омуннур

омуннур (Якутский → Якутский)

туохт. Уохтаах-төлөннөөх буол, күүркэй, быһымахтык, сыыдамнык тутун. Горячиться, возбуждаться, вести себя чрезмерно шумно, неоправданно активно
Эн солуута суох омуннурар уонна, ардыгар, ситэ санаабакка эрэ саҥарар үгэстээххин. Амма Аччыгыйа
Кини төһө да арыт тосту омуннурдар, эппит тылын баҕас толорон тэйэр киһи. Н. Лугинов

хайа муҥай

хайа муҥай (Якутский → Якутский)

сыһыан холб. Туох эмэ буолар-буолбат кыахтааҕын, мөккүһэр, утарсар дэгэттээх күүркэйэн эрэмньилээхтик сэрэйиини, риторическай бигэргэтиини көрдөрөр. Выражает уверенное предположение, риторическое утверждение или отрицание возможности чего-л. с оттенком возражения (неужели, разве, как же так)
Ол да буоллар, ама, хайа муҥай, тугу да ырыҥалаабат киһи баарай, кыһалҕаны кэпсэттэххэ ылыныаҕа. Софр. Данилов
Ээ, киэр доҕор, хайа муҥай, мин да кыайар үлэм ини. «ХС»