I
туохт.
1. Аа-дьуо нуоҕайа хамсаа (хол., наһаа уһун, төбөтүгэр лабаалардаах имигэс талах туһунан). ☉ Плавно, мягко клониться, склоняться (напр., о длинной и упругой иве)
Төбүлэх кытыытыгар, эдэр хатыҥы кытта куотуспуттуу айылҕа отонноох мастара күөгэйэллэр. А. Сыромятникова
2. Биир тэҥник, намыыннык долгулдьуй (туох эмэ долгуннурар урсунун туһунан). ☉ Плавно качаться из стороны в сторону, колыхаться (о зыбкой поверхности чего-л.)
Сир ийэ, күөх солконон бүрүйбүт курдук, көҕөрөн күөгэйбит. Эрилик Эристиин
Лоҥкууда үрэх сааскы уута түһэн, соломмут кытыллар долгуннура оонньуур күөх үүнүүнэн күөгэйдилэр. М. Доҕордуурап
♦ Күөгэйэр күнүгэр сылдьар көр күн
Оччолорго Баһылай күөгэйэр күнүгэр сылдьара, кылыыга кыттара. «ХС»
II
даҕ., эргэр. Ньулдьаҕай, ситэ-хото илик. ☉ Неокрепший, слабый. Күөгэй оҕо. Күөгэй киһи
Якутский → Якутский
күөгэй
күөгэй-нусхай
туохт. Аргыый аҕай нуоҕайа, долгуйа хамсаа (үүнээйини, айылҕаны этэргэ). ☉ Расцвести пышным цветом, легким трепетом откликаясь на каждое движение воздуха
Көтөр-сүүрэр көйүөрэ үксээтэ, көрдөөхнардаах саас күөгэйэн-нусхайан субу тиийэн кэллэ. М. Доҕордуурап
Якутский → Русский
күөгэй=
1) выгибаться плавно, мягко, клониться, склоняться (о длинных и упругих предметах); 2) плавно подаваться, колыхаться (о зыбкой поверхности) # күөгэйэр күммэр в лучшие дни моей молодости.
Еще переводы: