Якутские буквы:

Якутский → Русский

күөгэй=

1) выгибаться плавно, мягко, клониться, склоняться (о длинных и упругих предметах); 2) плавно подаваться, колыхаться (о зыбкой поверхности) # күөгэйэр күммэр в лучшие дни моей молодости.

Якутский → Якутский

күөгэй

I
туохт.
1. Аа-дьуо нуоҕайа хамсаа (хол., наһаа уһун, төбөтүгэр лабаалардаах имигэс талах туһунан). ☉ Плавно, мягко клониться, склоняться (напр., о длинной и упругой иве)
Төбүлэх кытыытыгар, эдэр хатыҥы кытта куотуспуттуу айылҕа отонноох мастара күөгэйэллэр. А. Сыромятникова
2. Биир тэҥник, намыыннык долгулдьуй (туох эмэ долгуннурар урсунун туһунан). ☉ Плавно качаться из стороны в сторону, колыхаться (о зыбкой поверхности чего-л.)
Сир ийэ, күөх солконон бүрүйбүт курдук, көҕөрөн күөгэйбит. Эрилик Эристиин
Лоҥкууда үрэх сааскы уута түһэн, соломмут кытыллар долгуннура оонньуур күөх үүнүүнэн күөгэйдилэр. М. Доҕордуурап
♦ Күөгэйэр күнүгэр сылдьар көр күн
Оччолорго Баһылай күөгэйэр күнүгэр сылдьара, кылыыга кыттара. «ХС»
II
даҕ., эргэр. Ньулдьаҕай, ситэ-хото илик. ☉ Неокрепший, слабый. Күөгэй оҕо. Күөгэй киһи

күөгэй-нусхай

туохт. Аргыый аҕай нуоҕайа, долгуйа хамсаа (үүнээйини, айылҕаны этэргэ). ☉ Расцвести пышным цветом, легким трепетом откликаясь на каждое движение воздуха
Көтөр-сүүрэр көйүөрэ үксээтэ, көрдөөхнардаах саас күөгэйэн-нусхайан субу тиийэн кэллэ. М. Доҕордуурап


Еще переводы:

күөгэйии

күөгэйии (Якутский → Русский)

и. д. от күөгэй =.

күөгэҥнээ=

күөгэҥнээ= (Якутский → Русский)

мерно-кратн. от күөгэй =.

күөгэс

күөгэс (Якутский → Русский)

күөгэс гын = момент, от күөгэй = вдруг, неожиданно плавно изогнуться; вдруг качнуться.

тааска

тааска (Якутский → Якутский)

тэһэ барар тааскабар — муҥутаан сиппит-хоппут кэммэр, күөгэйэр күммэр. ☉ В пору расцвета жизненных сил
Былыр күөгэйэр күммэр, дьэлтэйэр дьэппэр, тэһэ барар тааскабар инчэҕэй эттээххэ, иннинэн сирэйдээххэ атахпынан баһыйтарбатах эристииммин. Ф. Постников

күөгэйээхтээ

күөгэйээхтээ (Якутский → Якутский)

күөгэй I диэнтэн атаах. Күлэн-үөрэн Күргүөмүнэн Көхтөөх похуот айанныыр, Көҕүйээхтээн, Күөгэйээхтээн Күөх лабаабыт далбаатыыр. С. Дадаскинов

күөгэт

күөгэт (Якутский → Якутский)

күөгэй диэнтэн дьаһ
туһ. Оҕонньор хас да сиргэ лэкээ бугул саҕа түптэлэри оҥортоон, алаас иһин күөх буруонан күөгэттэ. Л. Попов

түктүмэрдээх

түктүмэрдээх (Якутский → Якутский)

даҕ., эргэр., фольк. Күлүктээх, хараҥа (түүн туһунан). ☉ Сумрачный, тёмный (о ночи)
Түктүмэрдээх түүнэ суох күрүлүүр күнүһүнэн күөгэйбит [дойду]. ПЭК СЯЯ

дьэлтэй

дьэлтэй (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Төп-төгүрүк буолан уонна улаатан көһүн. ☉ Быть, казаться большим и круглым
Күн саҕах үрдүнэн дьэлтэйэ быкта. Софр. Данилов
Түүн. Күһүҥҥү хараҥа …… Дьэлтэйбит ый аҥаара Былыты быыһынан күлтэйдэ. С. Васильев
♦ Дьэлтэйэр дьэтэ - сиппит-хоппут кэмэ, күөгэйэр күнэ, саамай ситэр, тупсар сааһа. ☉ Пора расцвета сил, лучшая пора физической зрелости
Күөгэйэр күнүм, дьэлтэйэр дьэтим саҕана сиибиктэ үтүөтүн-өҥөтүн билэн турардаахпын. И. Данилов
Мин бу билигин сүүрбэ сааспын туоллум, саамай күөгэйэр күнүм, дьэлтэйэр дьэтим. Саха сэһ. 1977

булулун

булулун (Якутский → Якутский)

бул диэнтэн атын. туһ. Кыра-кыралаан мас көтөрө, балык, тоҥ үүт эмиэ булулунна.И. Никифоров. Иннилэригэр күөгэйэр сиһинэн быһа барар суолу билэр сирдьит булуллубута.Эрилик Эристиин

дьэргэн

дьэргэн (Якутский → Якутский)

көр дьэргэл
Алаарыйар кустук дьэргэн солко курдаах. П. Ойуунускай
Тыал түһэн, таас үрэх сүүрүгүн дьэргэнэ Күөгэйэр сибэкки күөх дуйун суурайар. П. Тулааһынап