күө-бааччы диэн курдук
Топорковтаах, киһи баар диэн соччо кыбыстыбакка, күө-бараа кэпсэтэн бардылар. Софр. Данилов
Уолаттар күөбараа кэпсэтэ олороллор. Р. Кулаковскай

хом. ахс. аат. Иккиэйэх эрэ. ☉ Только (лишь) вдвоем
Тыа быыһыгар борук-сорукка ибисиккиэйэҕин олороллоро. Н. Заболоцкай
Кинилэр киэһэ бу балаҕаҥҥа ибис-иккиэйэҕин утуйар буолбуттара. Н. Габышев
Ибис-иккиэйэхтэр да, күө-бааччы сэһэргэһэри булар дьон. А. Сыромятникова

хааччын диэнтэн хай
аата. Капиталистическай дойдуларга үлэһит киһи дьиэнэн хааччыныыта кини тус бэйэтин кыһалҕата. И. Артамонов
Кини тус бэйэтин олоҕун хааччыныыга, күө-бааччы, нус-хас олорууга соччо кыһаммат этэ. «ХС»

туохт., сөбүлээб.
1. Аһаҕастык, ыһа-тоҕо күө-бааччы кэпсээ, кэпсэн. ☉ Быть чересчур словоохотливым, много откровенничать или болтать
Оҕонньор бэйэтэ да иһигэр тоҕо итинник айаҕа аһыллан дьэллэмсийбитин дьиибэргии санаан аһарда да, бачча улгумнук кэпсэтэн иһэн кэхтэн хаалар сатамньыта суоҕун өйдөөн, күөдьаа сэҥээрэ [олордо]. П. Аввакумов
[Дириэктэр] хонтуоратыгар тойон-хаан бэйэтэ, тыла-өһө өһүллүбүт, дьэллэмсийбит. С. Никифоров
2. Барытын дэлэйдик, дэлэгэйдик ыһатоҕо биэр; олус дэлэгэй буолан көстө сатаа. ☉ Давать, одаривать кого-л. чем-л., щедро делиться; выставлять напоказ, демонстрировать свою щедрость. Дьэллэмсийбитэ сүрдээх - тугун барытын туран биэриэх курдук

туохт.
1. Иэдээнтэн, алдьархайтан быыһан, өрүһүн. ☉ Спасаться, избавляться от беды (напр., болезни); выходить из тяжелого положения
Түлэкэдийэн охтон эрдэҕинэ утута түһэн ылбыт Тиитэптэргэ махтаныан билбэккэ, хата, өһүргэнэн өлө сыста дии. Чахчы онтон тыын ылан, абыранна эбээт кини. Амма Аччыгыйа
Ойоҕо Балбаара эрэйдээх сынньалаҥын сүтэрбит, сүргэтэ ыстаммыт киһи быһыытынан, эрин тула көтөн ыарыылыы, мантан абыранаарай диэн сымнаҕас илиитинэн тута-хаба сылдьар. Эрилик Эристиин
2. Ким, туох эмэ көмөтүнэн, үтүөтүнэн улаханнык туһанан дуоһуй. ☉ Получать от кого-чего-л. большую помощь, поддержку, подспорье (тем быть довольным)
Абыранным, абыранным! Дьэ, бу бадараан-бадараан буолбатах, — кыһыл көмүс! Эн төһө туһанныҥ? Амма Аччыгыйа
Кириисэ, Өкүүсэ иккиэн үлэлээн-хамсаан, сыл аайы ас бөҕөнү таһааран бэйэлэрэ абыраммыттарын таһынан дьону да абырыыр эбиттэр. Эрилик Эристиин
3. Чэпчэкитик быыһан, кыранан толун (куһаҕан ыар содуллаах буолуон — сатабылгынан, табыгастаах түбэлтэнэн, табыллан). ☉ Выходить из тяжелого положения; дешево, легко отделаться (своей сноровкой или из-за удачного стечения обстоятельств)
Куттанымаҥ, чугас буолан абыранным, хаһыйан кэбистэ. Туруоруҥ [ат тэбэн өлөрдө диэбит оҕонньордоро уоскутар]. Амма Аччыгыйа
Эн, хата, оччоттон баччааҥҥа диэри киһи сытыыта буолаҥҥын, кэмигэр атахха биллэрэн абыранныҥ дии. Онтон атын... Н. Лугинов
4. Туохтан эрэ олус дуоһуй, астын, олус табыллан көнньүөр. ☉ Быть очень довольным чем-л.; получать большое удовлетворение, подъем чувств от какой-л. удачи
Төрүөбүт дойдум Төлкөлөөх олоҕун Ирдээн истэммин, Уҕарыйдым, уоскуйдум, Абыранным, астынным, Сэргэхсийдим, чэпчээтим. А. Софронов
Мин манна утуйа түһэн, абыранным даҕаны! Амма Аччыгыйа
[Ольга:] Һуу, дьэ сөтүөлээн абыранным даҕаны. Аны биир да көһү холкутук барсыыһыкпын. С. Ефремов
Уруккуну-хойуккуну санатыһан, күө бааччы кэпсэтэн хата бэркэ абыранныбыт. «Кыым»
5. Истэн, көрөн, бар диэн тыллары кытта сыһыан холбоһугу үөскэтэр. ☉ Образует модальные сочетания со словами истэн, көрөн, бар, имеющие различные эмоционально-экспрессивные оттенки: «вот послушай (что он говорит!)», «смотри (что он творит!)», «вот тебе и на (полюбуйся на него!)»
«Истэн абыран, өссө киһиҥ Атынан, саллаат арыалдьыттардаах Дьаарбайан барыыһы!» — диир Хооһой. Дьуон Дьаҥылы
Истэн абыраныҥ, — миигин хаһыаттаабыттар. Эһиги үүнэргитин, үөрэнэргитин мин таҥнары тардар үһүбүн. Дьүөгэ Ааныстыырап
Бар абыран. Хайыамый, барарга эрэ тиийиллэр. Дьиэтээҕи борокуруору утарар кыах суох. Н. Туобулаахап