аат. Бурдугу тиэстэ оҥорон баран хаптаччы тэнитэн, хобордооххо, лиискэ эбэтэр үтэһэҕэ үөлэн уокка сырайан буһарбыт ас. ☉ Лепёшка
Хо бороос остуолга лэппиэскэ оҥорор. А. Софронов
Арыылаах лэппиэскэни, хойуу суораттаах күөччэҕи мотурҕата олордо. Дьүөгэ Ааныстыырап
◊ Көбүөрдээх лэппиэскэ — хайахха (чохооҥҥо) булкуллубут лэппиэскэ. ☉ Лепёшка с чохоном (якутское блюдо). Убай ы ҥ к э л э р ү һ ү , онно кэһиибитин көбүөрдээх лэппиэскэ оҥорон тоһуйуохпут. Суо рун Омоллоон

аат. Тэрилтэҕэ эбэтэр дьиэҕэ баар үлэлиир хос. ☉ Комната для занятий, работы, кабинет
Өлөксөй кэбиниэтигэр актыыптар өр тугу эрэ дьүүллэһэллэр. С. Васильев
Мин кэбиниэккэ сирэй бэрэссэдээтэли тус бэйэтин көрсүөм дии санаабытым баара, манна солбуйааччыта түөллэн олорор эбит. П. Аввакумов
[Ойуурап:] Хата, эһиги көбүөрдээх кэбиниэккэ олорон эрэн дьаһайаргыт чэпчэки эбит дии. С. Ефремов

1. аат. Сиринэн сыыллан үүнэр кускуур курдук умнастаах, умнаһын төбөтүгэр маҥан сибэккилэрдээх, дыргыл сыттаах олус минньигэс отонноох элбэх сыллаах от үүнээйи. Бу үүнээйи отоно. ☉ Земляника (растение); ее плоды
   Киэһэ маамалара Муся хомуйбут дьэдьэниттэн барыанньа буһарбыта. Суорун Омоллоон
   [Остуолга тардыаҕыҥ] Көбүөрдээх дьэдьэни, күһүҥҥү суораты. С. Васильев
   Этиҥ этэрэ, Ардах түһэрэ, Кэйэ, тэтэрэ Дьэдьэн үүнэрэ - Олус да кэрэ! Күннүк Уурастыырап
2. даҕ. суолт. Дьэдьэн курдук тэтэркэй, кыһыл (өҥнөөх). ☉ Цвета земляники, румяный
   Манна ыанньыксыт кыргыттар …… Хап-хара хамсыыр хаастаахтар, Тэтэркэй дьэдьэн имнээхтэр. С. Данилов
   ◊ Дьэдьэн уга - дьэдьэн үүнэр ото. ☉ Земляничный куст
   [Бурдук сирин] тулата - сандаар хатыҥ, Отун быыһа - дьэдьэн уга. Күннүк Уурастыырап
   Чыычаах өс киирбэх …… дьэдьэн угар ойоҕоһунан сытта. И. Гоголев
   Ыпыраас салгыннаах Ыркый ойуурга таҕыстым. Дьэдьэн уга тулалаах Дьиэллигэс ортотугар тохтоотум. С. Васильев
   бур. зедегене

туохт.
1. Бэйэҕин кытта тугу эмэ ылан бар (тутан, кыбынан, көтөҕөн, сүгэн, тиэйэн). ☉ Уходя, уезжая, брать с собой что-л., уносить, увозить
Остуолтан сылабаары сулбу тардан илдьэллэр. Амма Аччыгыйа
Онон Чүөчээски бастакы куртуйаҕын доҕоругар Намыын оҕонньорго илдьэн биэрбитэ. Суорун Омоллоон
Кирилэлээххэ сылдьан муҥханы тиэйэн илдьээриҥ, муҥха онно турар. Күндэ
2. Бэйэҕин кытта батыһыннаран (сиэтэн, үүрэн, аргыстаһыннаран) бар. ☉ Уходя, увести кого-л. за собой, с собой
Аны сүөһүбүн былдьаан ыларыҥ итэҕэс дуо? Ити эмээхсиним баар, ону илдьэ бар. Н. Неустроев
Кинини тутан манна илдьэ иһэннэр биэлэй саллааттара хаатыҥкатын былдьаан ылан бараннар, кээнчэтэ суох этэрбэһи биэрбиттэр. Эрилик Эристиин
Александр Сергееви саһар сиригэр Яков Гурьев илдьэ барда. М. Доҕордуурап
3. Тугу эмэ биир сиртэн атын сиргэ сыҕарыт, тиэрт. ☉ Переместить, поднести что-л. куда-л. «Бу олоххо олоруох кэриэтин...» - Сөдүөччүйэ ырбаахытын сиэҕин хараҕар илпитинэн барда. Амма Аччыгыйа. Илиитин кулгааҕар да илдьэр солото суох. А. Федоров. «Буору бүтүннүү тойотторбут ылаллар,- диэтэ, айаҕар илдьэн эрэр көбүөрдээх лэппиэскэтин тохтотто, - сокуоҥҥа ити хайдаҕый?» М. Доҕордуурап
4. Күүскүнэн-уоххунан сөрөөн бар, ханна эмэ тиэрт (айылҕа көстүүтүн туһунан). ☉ Быть унесенным чем-л., унести кого-что-л. (течением, ветром)
Уот сиэбитин, уу илпитин курдук (өс ном.). Дохсуннук сүүрэр уу уоҕурдууну бэрт түргэнник суурайан илдьэр. П. Егоров
Эбэтэ таһырдьаттан киирэн иһэн: «Ычча-у! Киһини илдьэр тыал түспүт», - диэтэ. Багдарыын Сүлбэ
5. Сырыт, олор диэн туохтуурдары кытта ситимнэһэн: бэйэҕин кытта баар гын, бэйэҕиттэн араарбакка сырыт, олор. ☉ В сочетании с глаголами сырыт, олор в значении «иметь при себе; носить, возить с собой; жить вместе»
Бары үөрүүнү-көтүүнү, көҥүл олоҕу бэйэлэрин кытта илдьэ сылдьаллара тоҕо баҕас үчүгэйэй... А. Софронов
Хаһыат баар... Бу сиэппэр илдьэ сылдьыбыт эбиппин. Амма Аччыгыйа
Бэйэтигэр сөптөөх, илдьэ сылдьар, аналлаах инструмент оҥостуммуппут. Суорун Омоллоон
Онтон туран Екатерина Второй ыраахтааҕы ыҥыртаран ылан дьиэтигэр кэргэн гынан бэрт өр илдьэ олорбут. Эрилик Эристиин
6. көсп. Туохха эмэ сирдээ, салайан тириэрт. ☉ Вести за собой, направлять кого-л.; быть во главе кого-чего-л.
Партияҕа - барҕа махтал, Мэлдьи илин Илдьэн истин! Күннүк Уурастыырап
[Ийэ сирбит] Өссө үүн, чэчирээ үйэлэр тухары, Эн, партия илдьэр суолунан! Күннүк Уурастыырап
тюрк. илт, елт