көбүөхтэс 1 диэнтэн хай
аата. Көлөһүн аллан ньалҕарыһыы, Күлүк сири былдьаһыы, Үөһээаллара бөтүөхтэһии, Үллэ-балла көбүөхтэһии. С. Тарасов
[С.А. Саввин үгэлэрэ] эстибит эргэ олох ордон хаалбыт бөхтөрө-сыыстара көбүөхтэһиилэрин утары охсуһууга туһаайыллыбыттара. «ХС»

1. көбүөхтээ диэнтэн холб. туһ. [Баайдар] аны «Саҥа олох, көҥүл олох!» — дэһэ-дэһэ көбүөхтэспиттэрэ. А. Бэрияк
   Оттон баайдар быдьар тылларынан үөхсэн көбүөхтэстилэр, кыыһыран үллэҥнэстилэр. М. Доҕордуурап
   Саҥа бэлиитикэ: «Кытаат, эргин!» — диир үһү дэһэ-дэһэ, атыыһыттар көбүөхтэспиттэрэ. «ХС»
2. даҕ. суолт.
3. Олус элбэх, толору буолан мунньустубут, кыймаҥнас, эймэҥнэс. ☉ Кишмя кишащий, копошащийся, мечущийся из стороны в сторону
   Дьиэ иһэ көбүөхтэс киһи. Болот Боотур
   Сибилигин аҕай көбүөхтэс, күүгүнэс дьиэ иһэ эмискэ лүҥкүрэ иһийдэ. Болот Боотур
   Ити күөл илин баһа кэнники сылларга көбүөхтэс кус буоларын олохтоохтор муодаргыы көрбөттөр. С. Федотов
4. Улаханнык өрүтэ үллэҥниир (долгун туһунан). ☉ Сильно волнующийся, вздымающийся (о поверхности воды, волне)
   [Борокуот] тыҥырах көлүөһэлэринэн улуу өрүс көбүөхтэс долгунун быһыта сынньан, кытылтан тэйдэр-тэйэн барбыта. Л. Попов
   Сырдарья модун сүүрүгэ көбүөхтэс долгуннааҕа. «ХС»
5. Күүскэ хамсанан, быста сылайан аҕылаан көппөҥнөс буолбут. ☉ Запыхавшийся, задыхающийся
   [Тайах] көхсө көбүөхтэс, таныыта сыыгынас. С. Федотов

туохт.
1. Үрүт үөһэ эппэҥнээн, бөтүөхтээн тыын; тыыҥҥын былдьаһар курдук буол (күүскэ сүүрэн, ыалдьан). ☉ Запыхаться, еле переводить дыхание; дышать тяжело, неровно
Өлөөрү көбүөхтүү сытар аарыма кырдьаҕас оҕонньор …… титирэстии-титирэстии өттүктээн баран: «Саҥа былааска, үлэһит кылааска уруй ыытабын», — диэбитэ. П. Ойуунускай
Эмиэ мэй-тэй барда. Таҥас курдук налыйан, көбүөхтүү эрэ сытта. М. Доҕордуурап
Ата адьас буорайбыт этэ, таах көбүөхтүү эрэ турара. «ХС»
2. Өрө үллэ-үллэ түллэҥнээ (хол., уу ньуура). ☉ Вздыматься вверх-вниз, колыхаться (о поверхности чего-л.)
Өрүһүм, ардыгар алкыйан, Өрүтэ түллэҥнии көбүөхтүүр; Харылыы-барылыы дьалкыйан, Халҕаһа баалларын чөмөхтүүр. Күннүк Уурастыырап
Өлүөнэ-эбэ …… кыйахаммыттыы хараҥа долгуннарынан көбүөхтүү сытар. В. Гольдеров
Чабырҕайын тымырдара көбүөхтүү тэбэллэр. Эрчимэн

1) вздыматься, колыхаться (о поверхности чего-л.); муора көбүөхтүүр-үллэҥниир море вздымается; 2) тяжело дышать, запыхаться; көбүөхтүү сытар он лежит, тяжело дыша.