- көҕөр диэнтэн хай. аата. Садка соловей чуопчаарар, Сааскы көҕөрүү кэмигэр. С. Данилов
От-мас көҕөрүүтэ. МНН - Охсууттан, оһолтон хаан туран, киһи этэ көҕөрөн тахсыыта. ☉ Кровоподтек, синяк на теле человека от ушиба, удара. Илии, атах көҕөрүүтүгэр кэмпириэс туһалыыр
Якутский → Якутский
көҕөрүү
көҕөр
туохт.
1. Күөх (от күөҕэ эбэтэр халлаан күөҕэ) дьүһүннэнэн көһүн, күөх дьүһүннээх буол. ☉ Зеленеть; окрашиваться в синий цвет, синеть, голубеть
Күөл мууһа күөх халлаан курдук көҕөрөн тунааран көстөр эбит. П. Ойуунускай
Налыы саҕатыгар тимир курууската көҕөрөн сытарын сулбу тардан ылла. Амма Аччыгыйа
Кинилэр иннилэригэр Өлүөнэ өрүс барахсан киэҥ нэлэмэн хочото көҕөрөн көстөр. Н. Якутскай
Дьэ онтон хонуу барыта көҕөрөр гына солко, хампа бөҕөнөн таҥныбыт дьон, дьиэ иһиттэн тоҕо анньан тахсаннар, аттарын миинитэлээбитинэн бардылар. Эрилик Эристиин
2. Тыллан күөх сэбирдэхтэн, мутукчалан, күөх үүнээйилэн. ☉ Покрываться молодой зеленью, распускаться (о листьях)
Хонуу көҕөрбүт. — От-мас саҥардыы көҕөрөн эрэр чаҕылхай күнэ этэ. Софр. Данилов
Мутукча көҕөрөн эрэр. П. Егоров
3. көсп. Сайдан, тупсан, чэлгийэн кэл. ☉ Развиваться, цвести, улучшаться, хорошеть
Арай кини эрэ [баттал] эһиннэҕинэ, хагдарыйбыт көҕөрүө, ааспыт тотуо, муҥ-сор уурайыа. Суорун Омоллоон
Саха эттэ: «Аал-дууптуу көҕөрүө Нуучча, саха дойдута». Ааспыты аһатыа, араҥы күүһүө Бу сир уолбат уйгута. Эллэй
Көрүллүө төһө көҕөрөн тахсаргын-тупсаргын. Болот Боотур
♦ Көҕөрө (көҕөрчү) өл — улаханнык ыалдьан, куттанан, соһуйан, тоҥон көҕөрөн хаал. ☉ Посинеть, позеленеть (напр., от болезни, страха, холода)
Чыычаах [оҕо аата] иһин түгэҕин харбанан, …… ньукуччу туттан, сирэйэ көҕөрө өлөн, бабыгырыы-бабыгырыы олорбохтоото. И. Гоголев
Сирэйэ-хараҕа күөх даба таҥас өҥүн курдук көҕөрө өлөн хаалбыта. Д. Таас
Куриль уоска оҕустарбыттыы сымыһаҕын быһа ытырбытыгар уостара көҕөрө өлөн таҕыстылар. С. Курилов (тылб.). Көҕөрө сытыйбыт үөхс. — куһаҕан дьүһүннээх-бодолоох, таҥастаах-саптаах киһини сэнээн этии. ☉ соотв. чучело гороховое, мокрая курица
— Бу тугуой? — Арыы... — Мара таҥастаах аҕам дьахтар аан диэки чугуруҥнаата. — Көҕөрө сытыйбыт, сирэйиҥ сааппат дуо! Киэр гын! Күрдьүгүҥ бөҕүгэр үҥкүрүтэн аҕалбыккын буолбат дуо? Амма Аччыгыйа
Оо дьэ, өһөлдьүйэ сытыйан, киси да бөҕө! Үөрэнэ кэлэр ээ, көҕөрө сытыйбыт! Эн да үөрэхтэммитиҥ диэн, тьфу! Амма Аччыгыйа
көҕөр-наҕар
туохт. Муҥутаан көҕөр, чээлэй күөх буол. ☉ Покрываться пышной зеленью, цвести буйным цветом
Дойдубут барахсан, көҕөрөн-наҕаран сирин симэҕэ ситэн, тупсан да турар кэмэ эбит. Болот Боотур
Бу кэмҥэ Орто Азия айылҕата көҕөрөн-наҕаран туох баар муҥутуур киэргэлин кэппит. Эрилик Эристиин
Өлүөнэ эбэ хотуну сайын …… саамай көҕөрөн-наҕаран, ситэн силигилээн турдаҕына, аан маҥнай көрбүтүм. В. Протодьяконов
Якутский → Русский
көҕөр=
1) зеленеть; ходуһалар көҕөрөллөр луга зеленеют; 2) синеть; голубеть; хал-лаанныы көҕөр = голубеть как нёбо; илиибин өлөрбүтүм көҕөрбүт я ушиб руку, и она посинела.
Якутский → Английский
көҕөр=
v. to become blue
Еще переводы: