Якутские буквы:

Якутский → Русский

көҥөн=

возвр. от көҥөө = ревниво оберегать что-л. (своё), не подпускать никого к чему-л. (своему); ыт аһыттан көҥөнөр собака оберегает свой корм.

Якутский → Якутский

көҥөнсүү

көҥөнүс диэнтэн хай
аата. Чааһынай бас билии көҥөнсүүтэ хардарыта ымсыырсыыта киһи олоҕун туругун быһаарбат. Суорун Омоллоон

көҥөн

көҥөө диэнтэн бэй
туһ. Ампаардарыгар биир атах эттээхтэрин, хоноһолоруттан көҥөнөн, киллэрбэтэхтэр, эттээбэтэхтэр. Н. Якутскай
Витя, бэйэтиттэн көҥөнөн, сугунтан хараҕын кистии сатыыр. Н. Заболоцкай
Аһыттан көҥөммүт адьырҕа иккиттэн биирин оҥорор: тыыннааҕын тухары саба ыстанан өлөрсөр, оһоллуур эбэтэр бэйэтэ өлөр! «ХС»

Еще переводы:

сабдыкыс гын

сабдыкыс гын (Якутский → Якутский)

сабдый диэнтэн көстө түһүү. Бөрө көҥөнөн ырдьыгыныыр, аһыыларын килбэҥнэтэр, суору куттаан сабдыкыс гынар. И. Федосеев

көҥөммүттүү

көҥөммүттүү (Якутский → Якутский)

сыһ. Көҥөммүт курдук. ☉ Жадно, ревниво
Көҥөммүттүү туттар. — Тэлиэгэ үрдүгэр кырааска ойуулаах хас да сиринэн тимир ылтаһын уобуруччулардаах уһун ньолбоҕор сундуук мин диэки көҥөммүттүү көрө сытар. Н. Заболоцкай

сыбдыкыс гын

сыбдыкыс гын (Якутский → Якутский)

туохт. Чэпчэкитик уонна сыыдамнык инниҥ диэки дьулурус гын. ☉ Легко, бесшумно и резко метнуться вперёд
Бөрө көҥөнөн ырдьыгыныыр, аһыыларын килбэҥнэтэр, суору куттаан сыбдыкыс гынар. Д. Васильев

көөдөгөр

көөдөгөр (Якутский → Якутский)

даҕ. Суон, модьу, көнө систээх, иһэ тахса сылдьар (киһи). ☉ Толстый, толстопузый с прямой спиной (о человеке)
Куул курдук көрү-көөдөгөр Хотун ол дьиэттэн тахсаат да, Аһыҥаһыттан көҥөнөр Адьырҕа кыыллыы часкыйда. Ф. Софронов

оһоллоо

оһоллоо (Якутский → Якутский)

туохт. Кими эмэ алҕаска эчэт, тугун эмэ өлөр. ☉ Причинить вред, нанести травму
Туста сылдьан тобугун силгэтин оһоллообута, сайын устата сатаан тустубатаҕа. ССТ
Аһыттан көҥөммүт адьырҕа иккиттэн биирин оҥорор: тыыннааҕын тухары саба ыстанан өлөрсөр, оһоллуур эбэтэр бэйэтэ өлөр. «ХС»

чаҥырҕат

чаҥырҕат (Якутский → Якутский)

чаҥырҕаа диэнтэн дьаһ
туһ. Тойон кыыл оҕолоруттан көҥөнөн, таҥалайын тыаһатан чаҥырҕатта. Ойуку
Хотой кыыл, кыра көтөрдөргө суоһурҕаан, таҥалайын чаҥырҕатара. Дьүөгэ Ааныстыырап
Эмискэ адьас аттыгар тааһы тааска охсуолаан чаҥырҕатар тыас иһилиннэ. Куорсуннаах

көрү-

көрү- (Якутский → Якутский)

Даҕааһын күүһүрдэр эбиискэтэ, кө-, көө- диэн саҕаланар олохторго сыстар: көрү-көлтөгөр, көрү-көөдөгөр. ☉ Препозитивная усилительная частица прилагательного, присоединяемая к основам, начинающимся на кө-, көө-: көрүкөлтөгөр ‘имеющий очень крупную, округлую и неуклюжую фигуру’, көрүкөөдөгөр ‘имеющий выпяченное, отвислое брюхо’
Куул курдук көрү-көөдөгөр Хотун ол дьиэттэн тахсаат да, Аһыҥаһыттан көҥөнөр Адьырҕа кыыллыы часкыйда. Ф. Софронов

төһөөхтөө

төһөөхтөө (Якутский → Якутский)

туохт. Олус түргэнник үөһэ дайан таҕыс (көтөр туһунан). ☉ Устремляться ввысь (о птицах)
Улуу кыыл төһөөхтөөн көтөрө Көҕөрөр халлааҥҥа сурулуу — Онно, киэҥ дэлэмэн куйаарга, Элбэх да, үтүө да көҥүлгэ. Таллан Бүрэ
Ол турдахтарына, очуос хайа чабырҕайыттан тойон кыыл, бүтүн ыйааһынынан салгыҥҥа төһөөхтөөн тахсан, оҕолоруттан көҥөнөн, таҥалайын тыаһатан чаҥырҕатта. Ойуку

холдьох

холдьох (Якутский → Якутский)

туохт. Кими, тугу эмэ хантан эмэ үүр, үүрэн таһаар, атын сиргэ бар диэн модьуй. ☉ Выпроваживать, выгонять, вынуждать уйти кого-л.
Даша кыыһырар, Николайы холдьоҕор. Амма Аччыгыйа
[Оҕотоойоп:] Холдьохпутуҥ да иһин — хонуом. Көҥөнө да сорунума. Софр. Данилов
Саха киһитин сиэрин-майгытын киэр этиммит эрэ киһи хоноһону холдьоҕуон сөп. ЧМА ЭТНББ

суостаахтык

суостаахтык (Якутский → Якутский)

сыһ. Киһи куттаныан, дьулайыан курдук. ☉ Грозно, устрашающе
Ыраахтааҕы аатыттан суостаахтык дибдийэн, ыҕарыйан Тойоттор дьаһаах төлөтөллөрө. И. Гоголев
Кини аата өстөөххө аптамаат тыаһыныы суостаахтык иһиллэр. Р. Баҕатаайыскай
Ийэ кырса оҕолоруттан көҥөнөн үрэн чардыргыы-чардыргыы, арҕаһын түүтүн адьырытан, тиистэрин суостаахтык килэтэн, утары сүүрэн кэлэ-кэлэ төттөрү куотара. И. Федосеев
△ Кыыһыран, кыйаханан. ☉ Сердито, гневно
«Ыты сибилигин таһааран ытан кэбиһиэххэ!» — Ким эрэ суостаахтык ордоотоото. И. Гоголев
«Түрмэҕитин хампы сыспыт киһи баар ини!» — диэн ким эрэ суостаахтык хаһыытыыр. А. Фёдоров
«Саҥарба! Эйигиттэн ыйытыллыбат!» — Кузьмин суостаахтык көбдьүөрбүтэ. С. Никифоров