сов. кого элэктээ, хаадьылаа, көөчүктээ.

аат. (дэҥҥэ тут-лар). Аппа, уу хаспыт сирэ. ☉ Овраг, рытвина
Кылбайар кыраһа ньууругар Кутаа уотчаан күлүмнүүр, Көҥкүс үрэх баһыгар Көрдүүр дьолбун көөчүктүүр. Н. Калитин. Тэҥн. көҥүс

даҕ., түөлбэ. Киһи-сүөһү сылдьыбат, бүтэй, хорҕо. ☉ Отдалённый от людных мест, укромный
Мин айылгым …… Миигин ыҥырар Үрдүк түөстэригэр Үргэли сахпыт лунду тыаларга, Иннибэр көөчүктүү төгүрүҥнүүр Ириэнэх оҥку суолларга. В. Миронов

көр имэрий
Мэнигийээн оҕону «кутуйгуйатын» эмэрийбит. Саха ост. II
Кини бу өттүгэр [уҥа ойоҕоһугар] иҥнэри түһэн олорон, бэркэ сэрэнэн ытыһын тилэҕинэн эмэрийэ-эмэрийэ ытыы олордо. Эрилик Эристиин
Дьэрэкээннээх таба саҕынньаҕын, көөчүктээбиттии, уҥа илиитинэн эмэрийдэ. Тулхадыйбат д.

аат. Имигэс лабаалаах, синньигэс сэбирдэхтээх, дьылыгырас талах (кумахтаах уу кытыытын таптаан үүнэр). ☉ Ива (кустарник или дерево)
Үрдүк сыырдартан таҥнары өҥөйөн үмүрүһэн турар хойуу иирэлэр анныларынан, хойуу кыламаннаах санаарҕас харахтар курдук, төгүрүк чүөмпэлэр онон-манан чөҥөрүһэн хаалаллар. Амма Аччыгыйа
Хойуу лабаалаах күөх иирэлэр куударалаах төбөлөрүн күҥҥэ көөчүктүүллэр. И. Бочкарев. Саха тыла барахсан иирэ курдук имигэс, солко курдук сымнаҕас тыл. «ХС»

көнньүөр диэнтэн хай
аата. Сытыы Испиэн көнньүөрүүтэ, киэптии туттан сылдьыыта, Хабыыча өйдөөһүнүгэр, Туллукчаана тапталын ылан, онон көөчүктээһин курдук этэ. В. Протодьяконов
Тус бэйэҕэ, дьиэ кэргэҥҥэ, үлэҕэ, уопсастыбаҕа дьиҥ чахчы туһалааҕы, күүһү-күдэҕи, көнньүөрүүнү, дуоһуйууну, сылаанньыйыыны ылар курдук, иллэҥ кэмин киһи барыта сатаан тэринэр диэхпитин эрдэ. ПАК ЧОС

аат. Кими эмэ тугунан эмэ ымсыырдыы, иҥсэрдии. ☉ Умышленное раздражение кого-л. чем-л. с целью вызвать интерес и желание
«Вера Дмитриевна, ити туох муода бириэмийэтин киллэрдигит: кыратык чорбойо түс да убаһа, матасыыкыл, массыына? Ити дьону буортулаабат дуо?» — «Уйбааскы сөпкө этэр», — дии түспүтэ Наум Романович, — итинник көөчүктээһин дьоҥҥо иҥсэни-оботу иитэр... Далан

туохт. Элбэх, өлгөм буолан көһүн. ☉ Быть, казаться многочисленным, обильным
Саҕаҕы киэптээбит алааспар киирэммин Саймаарар салгынын мин сайа тыынабын Ыҥырыа лүҥкүнүүр саҥатын сэргиибин, Үлүмнүүр үөр лыаҕы үргүтэ сырсабын. М. Ефимов
Чыычаах ыллыыр, өтөн үөтэр, кэҕэ этэр... Халлаан күөх тииҥ уорҕатынан көөчүктүүр... Кылыгырыы-тылыгырыы сыркы тэбэр... Халдьыа ото, өрө үтэн, үлүмнүүр... В. Миронов
Ууну сэмсээн үөр балык Суһумнуурун көрүөхпүт, Үрүҥ көмүс хатырык Үлүмнүүрүн сөҕүөхпүт. Н. Курилов

даҕ.
1. Эгэлгэ, сиэдэрэй өҥнөөх, ойуулаах. ☉ Ярко, пестро разукрашенный, узорчатый
Эмти быһыы дьэрэкээннээх, элийэ охсуу иилээх, …… Тойон айах маһы Туруору кэбэн кэбиспиттэр. С. Зверев
Дьэрэкээннээх таба саҕынньаҕын көөчүктээбиттии уҥа илиитинэн имэрийдэ. М. Доҕордуурап
Дьэрэкээннээх хонуу үрдэ Дьэргэл-мичил буола түстэ. А. Бродников
2. Хомоҕой тыллаах-өстөөх, киэргэтиилээх (этии). ☉ Цветистый, вычурный (о речи, словах)
Кини «Саха норуота барҕардын!» диэн Дьэрэкээннээх хоһоонун Дьирэлдьиччи ыллаабыта. С. Васильев
[Чаанньык Ньукулай] туох да олус үчүгэй майгыннаах, дьэрэкээннээх сайаҕас тыллартан тыл минньигэһин туттар. М. Доҕордуурап

аат. Тымныыга, айаҥҥа истээх сон таһынан кэтиллэр үксүгэр түүлээх киэҥ, ичигэс хаттык сон. ☉ Дорожная меховая доха или шуба мехом наружу. Таба саҕынньах. Бөрө саҕынньах. Бэдэр саҕынньах
□ Дьэрэкээн таба саҕынньаҕын көөчүктээбиттии уҥа илиитинэн имэрийдэ. М. Доҕордуурап
Каюр күҥкүлээҥки саҕынньах иһигэр саспыт төбөтө улам инники диэки нөрүйэн барда, өтөр бүппэт суол ырыата саҕаланна. Н. Заболоцкай
◊ Саҕынньахтаах алаадьы түөлбэ. — уулбут арыыга уган дьаптайан сойуппут алаадьы. ☉ Оладьи, уложенные слоями в топлёное масло
Кымыс, чохоон, үрүмэ, сылгы хартата, саҕынньахтаах алаадьы уонна да атын саха бастыҥ астара уруу остуолун киэргэттилэр. «Кыым»
ср. алт. дьака ‘доха’