туохт., кэпс. Өйгөр түһэр, умнубат курдук үчүгэйдик өйдөө. ☉ Уразуметь; сохранить в памяти, запомнить (крепко, надолго)
Мойуос кинээс, тоҕус үүккүнэн тохтотон долоҕойдоо эрэ! Нор. ырыаһ. [Оҕонньор] хаста да лабыйан эмин хаста, төһөнү иһэрин долоҕойдуур. Н. Тобуруокап
[Иччикэйиэм] таас оройгор долоҕойдоон истэн сэҥээр эрэ. П. Ядрихинскай

туохт.
1.
лабырҕаа диэнтэн дьаһ. туһ. Тыал түннүк эргэ ыстаабанын лабырҕатар. А. Фёдоров
2. Лабырҕаччы үктэнитэлээн хаамп. ☉ Сту пать энергично, издавая мерный стук (напр., о лошади)
Ат хааман лаб ы р ҕ а т а р. Н. Габышев
3. Тугу эмэ биир-биир лабыйан этитэлээ, ааҕыталаа. ☉ Проговаривать, перечислять что-л. одно за другим
Буойуннары сырдатан суруйууга сулумах докумуоннарынан киирэр татым. Эбэтэр көннөрү туох-ханнык буолбутун ааҕан лабырҕатан этэр эмиэ сы мсах. П. Аввакумов

тыаһы үт. туохт. Күүскэ, тэтимнээхтик үрүт үрдүгэр лаһыгыраан тыаһаа. ☉ Издавать быстрые э не рг и ч н ые з ву к и (напр., о частых раскатах грома)
[Этиҥ] Үрдүк халлаан өрөһөтүгэр Өрө сүүрэн лүһүгүрэйдэ, Хабырыттар халлааны Хайа сүүрэн лаһыгырайда. Өксөкүлээх Өлөксөй
Ардьааҕын …… көтөҕөн ылыытыгар соболор мөх сөн лаһыгырайдылар. Болот Боотур
Тыраахтар обургу тыаһаан-ууһаан лаһыгырайан, мотуорун тыаһынан дорҕоонноохтук туойан, Лоҥкууда хоту сиһин уһугуннарбыта. М. Доҕордуурап. Тэҥн. лабый

тыаһы үт. туохт.
1. Арыттаан «лоп-лоп» гынан тыаһаа. ☉ Издавать размеренный гулкий стук
Мин туойуом этэ: Сүгэ тыаһа лүҥсүйэрин, Лаппаакы тыаһа лабыргыырын, Молотуок тыаһа лобургуурун, Эрбии тыаһа кэрдиргиирин. А. Софронов
Уулуссаттан аат харата айанныыр ат туйаҕын тыаһа лобурҕаан иһилиннэ. НН ЛОС
2. Тугу эмэ «лоп-лоп» охсуолуур курдук лабыйан саҥар. ☉ Говорить размеренно и сухо твёрдым голосом
«Бүтүн нэһилиэк уопсай мунньаҕа буолар, үс холкуос холбоһуутун туһунан боппуруос көрүллэр», — ыалдьыт боччумнаах баҕайытык лобурҕаабыта. Далан
Микииппэр үгэһинэн лоп бааччы саҥаран лобурҕаата. В. Яковлев

тыаһы үт. туохт.
1. Сотору-сотору туохха эмэ охсуллан «лап-лап» гын; «лап-лап» гынан тыаһаа, хаамп. ☉ Издавать размеренные хлопающие звуки; ступать тяжело и мерно, с шумом
Дьон киирэллэр-тахсаллар, аан быыстала суох лабыргыыр. В. Яковлев
Чочумча буолаат, атах тыаһа лабырҕаан к эл лэ, онтон түннүк тааһын тоҥсуйар тыас иһилиннэ. СЮ РХ
2. Хас биирдии тылгын арааран этэр курдук биир кэм лабыйан саҥар. ☉ Г о в орить монотонно, нарочито внятно
[Ааныка:] Оттон Мэхээлис биэрдэ диэн лаб ы р ҕ а а н эрэриҥ дии. С. Ефремов

туохт. Сытан эрэн сиргэ (эбэтэр туохха эмэ) тыастаахтык охсулла-охсулла түллэҥнээн мөҕүс эбэтэр тугу эмэ оннук охсуолаан бар, сыҕарый. ☉ Биться, трепыхаться, ударяясь обо что-л., или идти, передвигаться, шлёпая или хлопая чем-л. по чему-л. (напр., крыльями по воде — о птицах)
Саас балык ыамын саҕана собото күөл кытыытыгар тахсан иэнинэн лаһыйар буолара. Н. Якутскай
Хачыгыр хонууга бырахпыт собо курдук иэнинэн л а һ ыйара мөлтүүр. И. Егоров
△ Киэҥкиэҥник тыастаахтык үктэнитэлээн сүүр, айаннаа. ☉ Бежать рысью, стуча копытами (о животных)
Куус гына сырбаппыта, кугас эриэн оҕуһа, аллаах муҥнаан, ат курдук сиэлэн лаһыйбытынан барда. А. Сыромятникова. Тэҥн. лабый
ср. ног. лас ‘сталкиваться; неожиданно встречаться’

сыһ.
1. Лобурҕаан иһиллэр курдук, лобурҕатан. ☉ Издавая размеренный гулкий стук, стуча гулко (напр., молотком по сухому бревну)
Биир суон соҕус эт лахса киһи түргэнник лобурҕаччы хааман киирэн, бартыбыалын остуолга лис гына бырахта. А. Софронов
2. «Лоп-лоп» охсуолуур курдук лабыйан (саҥар). ☉ Размеренно и сухо, твёрдым голосом (говорить)
Саҥа үөрэнэн эрэр оҕо даҕаны, улахан да киһи суру йарыгар, ааҕарыгар тылы биирдии бэйэтин ааттыыр курдук лобурҕаччы этэр. Эрилик Эристиин
△ Биир-биир ааттаан, чуо биирдиинэн арааран, биир-биир (аах, кэпсээ). ☉ Называя громко и чётко что-л. по отдельности, по одному, од но за другим (считать, рассказывать)
Кымаах Байбал бу кэнники сылларга хайдах олорбуттарын, улууска, нэһилиэккэ туох саҥа быһыылар-майгылар буолбуттарын, суокка тардан эрэр курдук, лобурҕаччы кэпсээн биэрбитэ. А. Бэрияк
А л е к с е й Н и к о л а е в и ч с а ҥ а т утууну лобурҕаччы ааҕа-ааҕа тарбахтарын бүк баттаан иһэрин хараҕым кырыытынан көрөбүн. ЯАМ ҮүСС