прил. логическай, логикалаах; логический вывод логическай түмүк; # логическое ударение логическай охсуу.

көннөрүү, көннөрөн иһии (техно-логическай механизмнары уонна тэримныши (оснастка) үлэ кэмигэр эбии көрөн-истэн оннугар түһэрэн энтсилэ суох үлэлиир турукка тутуу.)

туохт. Кими-тугу эмэ кимниин-туохтуун эмэ ситимнээ, холбоо, тугу эмэ холбуур ситим буол; ситимнээ. ☉ Соединять, связывать когочто-л. с кем-чем-л.. Түөрүйэни олоҕу кытта сибээстээ
□ Хоһоонноохтук ааҕыы — ааҕааччыны уонна истээччини сибээстиир звено. ЕЗП ТСАаКМ
Тылы уларытар сыһыарыылар …… тыллары этиигэ сибээстииллэр. ПНЕ СТ
Бэл үөрэхтээх улахан да киһи сороҕор дьиҥ үчүгэйдик ситимнээн, сибээстээн логическайдык кэпсээбэт буолар. СЛСПҮО

1. толкуйдаа диэнтэн хай. аата. Октябрина хомуллубут, биллибит түгэннэрэ олоҕуран, логическай толкуйдааһын ньыматын туттар. М. Попов
   Нохоо, ханнык да толкуйдааһын наадата суох. «ХС»
2. тыл үөр. Тиэкис арааһа: ханнык эмэ балаһыанньаны ырытан, дакаастаан суруйуу. ☉ Текст-рассуждение
   Тиэкис үс араастаах: сэһэргээһин, ойуулааһын уонна толкуйдааһын. ННН ССС

аат эб.
1. Саҥарааччы сэмэлиирин, сөбүлээбэтин көрдөрөр. ☉ Выражает осуждение, недовольство говорящего
Хас саҥа аайы хаайыынан куттаан түһэн, сүрэ да бэрт дии. Амма Аччыгыйа
Эдьиийиҥ эмээхсин ыалдьан буорайда. Эһэ үөһүнэ да биэрбэккин. Сыл аайы эһэ сиириҥ бэрт дии. «ХС»
Баҕайылар онтон тугу да дук гымматылар. Аҕалара матасыыкылын эрэ оҥортороро бэрт дии. «ХС»
2. Этиллэр санаалар логическай сибээстэрин саҥарааччы бэйэтин көрүүтүнэн быһаарарын көрдөрөр. ☉ Выражает субъективное установление говорящим логической связи между высказываемыми мыслями
Ол киһи эйиэхэ арыгы иһэртэ дуо? Быраатым дии-дии өрөсала көтөрүҥ бэрдэ дии. Н. Неустроев
Күрэхтэһиигэ кими да тулуппаккыт бэрт дии. Суруйтаран иһиҥ! Г. Колесов
Киһиргэнэрэ бэрт дии. Кыайар ини. «ХС»

туохт.
1. Уруттаа, эрдэлээ. ☉ Оказаться впереди, опережать
Кини сыһыыга киирбит Инникилээн соҕотох. Баал Хабырыыс
Чувственнай билии логическайтан, эбэтэр рациональнайтан инникилиир. ДИМ
2. Туохха эмэ бастаа, кими эмэ куот (хол., сүүрүүгэ, куоталаһыыга). ☉ Опередить, превзойти кого-л. в чем-л. (достигнуть лучших результатов по сравнению с кем-чем-л.)
Ол ат үгүс сүүрдүүгэ Улуус-улуус ааттаахтарын Таһыыра суох инникилээн «Тардыылаах» диэн аатырбыта. С. Данилов
От ыйын бастакытыгар [окко] киирбиттэрэ эрээри …… иһиттэх аайы инникилээн, сурастах аайы куотан иһэллэр. «ХС»
Ыйдааҕы субуоккалар түмүктэриттэн эрэ ким инникилээбитин, ким хаалан иһэрин билэллэр. «Кыым»

сыһ. сыһыан т.
1. Оҥоһуллар хайааһын чуолкайын, туохха эмэ чуо бааччы сөп түбэһэрин эмоциональнайдык күүһүрдүүнү көрдөрөр (логическай охсуулаах тут-лар). ☉ Выражает эмоциональное усиление точности совершения действия, его совпадение с чем-л. (употр. с логическим ударением)
Манна оруобуна түөрт муннук тутаах начаалынньыктар кэлэн олоробут. В. Яковлев
Онтон үс кус оруобуна анныбар кэлэн түстүлэр. Т. Сметанин
Баҕар, дьолго, оруобуна киниэхэ тиийэн кэлиэхпит. В. Гаврильева
2. Этиллэр санааны кээмэй-ахсаан өттүнэн эмоциональнай сыаналааһыны көрдөрөр. ☉ Выражает количественноэмоциональную оценку высказываемого
Оҕонньор Чүөчээскиттэн оруобуна сүүс эрэ сылынан аҕа. Суорун Омоллоон
Оруобуна уон ордуга биэстэ Уоһугар уураата. П. Тобуруокап
Оруобуна бэһис кэрдиис. Н. Заболоцкай
русск. ровно