ж. стандартнайа, биир ха-лыыба.

форма (для литья); буулдьа ха-лыыба форма для литья пуль.

лыппыыска курдук түөлбэ. — лыыба курдук, олус хойуу тук мээнэ ыга симсэн. ☉ соотв. как сельди в бочке
[Андылар] элбэхтэрэ бэрт, ууга лыппыыска курдук симсибиттэр. И. Сосин

1. Лыыбата бэлэмнээ. ☉ Заквашивать рыбу
   Лыыба — мааны ас. Күөллэр курааннаан уолбатахтара буоллар күһүн бэйэм да лыыбалыам этэ. И. Егоров
2. кэпс. Тугу эмэ сатаан сараҕыйбат, салгылаабат курдук быыһа суох гына сим, үрүт-үрдүгэр кыстаа. ☉ Складывать что-л. плотно, не оставляя места для доступа воздуха, света.

ыраат диэнтэн дьаһ
туһ. Дьон оту ыраатыннарбыттар ээ. Суорун Омоллоон
Үөртэн быстан туора барбыт табаны ыраатыннарбакка төттөрү күөйэн аҕалаллар. Н. Лугинов
Тарбытын эмти охсон киллэрэн лыыбаҕа, үөрэҕэ булкуйан сиэн ыраатыннардыбыт. С. Маисов

элэктэс диэнтэн хай
аата. Күлсүү-салсыы, элэктэһии тигээйи уйатын тоҕо тарпыт курдук өрө күйгүөрдэ. «ХС»
Лыыба, хохту диэн астар билигин элэктэһиигэ эрэ ахтыллыбыттарын иһин, былыр хаһан эрэ дууһаны толуйар, күнү уһатар астар этилэр эбээт! «Кыым»

1. туохт., эргэр. Тугу эмэ кырбаан үөрэ оҥорон буһар. ☉ Варить варево типа супа, накрошив в него что-л. съестное
   Саһыл биир уһааттаах лыыбатын үөллээн иһэллэр. Саха ост. I
   Дьон наар тиит хатырыгын хастаан үөллээн иһэллэриттэн уонна аччыктыылларыттан сирэйдэрэ иһэр. Бэс Дьарааһын
   Тиити, бэһи кыһыйан ылан, хара ууга буһаран уонна куһуоччук тары быраҕан, үөллээн иһэн, онон тыыннаах буолаары муҥнанарбыт. А-ИМН ОЫЭБЫ

даҕ., кэпс. Кытаанах, ыстаан сиэниллэр (ас, аһылык). ☉ Твёрдый, требующий разжёвывания (о пище)
Араҕастыйан көстөр муос сыата кытаанах буолан ыт сииригэр ысталлаах. С. Тумат
Туох эмэ ысталлаах, амтаннаах ас оҕото көһүннэр эрэ наар миигин хадаҕалыыр. С. Маисов
Лыыба үөрэҕэ амтан биэрэр, хойуннарар, ысталлаах оҥорор. КЕФ СТАҮө

аат., эргэр.
1. Кыра мастары холбоон эбэтэр суон дүлүҥү хаһан оҥоһуллубут тугу эмэ (хол., күһүн хаһаас балыгы) кутар эбэтэр угар бүтэй үрүттээх оҥоһук, хоппо. ☉ Большой деревянный короб, расколотая и выдолбленная колода, жёлоб для укладки чего-л. [Мундуну] холбоҕо кутан, лыыба оҥороллоро. К. Уткин
Кыһын тоҥмутун кэннэ холбону көтүрэн, тула хайыҥын ыллахтарына аһа бэйэтэ эрэ хаалар, ону икки киһи эрбиир эрбиитинэн бысталаан баран оҕус, ат сыарҕатыгар тиэйэн таһаллар. С. Маисов
Холбо оҥорон эппит сорҕотун манна хаалларар буоллубут, сорҕотун бэрэмэдэйбитигэр уктубут. Кэпсээннэр
2. Улахан мастары эбэтэр суон дүлүҥү хаһан оҥоһуллубут бүтэйдии сабыллар, үрүттэнэр уонна тимир уобуруччуларынан туттарыллар хоруоп. ☉ Гроб из очень толстых досок или же колода, выдолбленная из толстого дерева, куда клали покойника и вновь заделывали образовавшееся широкое отверстие крышкой, которая укреплялась двумя железными обручами
Баһыыкка оҕонньор биир киһилиин, саҥа оҥоһуллубут араҥас атаҕар холбону ууран, үрдүкү туорай маһын түһэрэллэр. Суорун Омоллоон
Иван холбону эргийэ сылдьан көрдө. Кимнээх эрэ буоллулар? Сэмээр Баһылай
Тоҕус уон биир хонуктаах үлэ түмүгэр Өлөөн өрүс Алакит уонна Күүрэ диэн салааларын икки ардыгар уон аҕыс араҥас уонна холбо чинчиллибиттэрэ. ЭБЭДьА
Баай хара тиити охторон, кини төрдүн хайытан бараннар, хаһан, өлбүт киһи холботун бэлэмнээбиттэр. «Чолбон»
◊ Холбо күрдьэх — хоппо күрдьэх диэн курдук (көр күрдьэх)
Күннэтэ аҕыс уон сэнтимиэтирдээх мууһу көйөн уонунан ойбону алларар. Онтон күөл былыыгын холбо күрдьэҕинэн хостуур. «Кыым»
Кыыһыран, холбо күрдьэх саҕа уһун ньолбуһах сирэйэ ахсынньы ый алтыс эргэтигэр күн кытара тахсан эрэрин курдук буолбут. Н. Якутскай. Холбо хоруоп көр холбо
2
Хаһан көрбүтүм, чахчы киһи көмүүтэ эбит. Сахалыы холбо мас хоруоптаах. «Кыым»
ср. эвенк. колбо ‘лабаз; гроб’, бур. хоорпо ‘короб’