көр лүҥсүй
Тэргэннэрэ кистэнэн Суостаах массыыналар Лиһигирээн, лүксүйэн Кэлэн бастаатылар. Дьуон Дьаҥылы

лүҥсүй диэнтэн тиэт
көрүҥ. Эр киһи эргиллэн сутуругунан пианино хаппаҕын лүҥсүйбэхтээтэ. П. Бляхин (тылб.)

лүҥсүй диэнтэн төхт
көрүҥ. [Эһэ] сүр күүскэ бөтүөннээх төбөтүн сиргэ лүҥсүйтэлээбит, кү рүө маһыгар саайталаабыт. В. Миронов

лүҥсүй диэнтэн дьаһ
туһ. Аан дойду киирэн кэлэр Миэхэ туос түннүгүнэн. Ардыгар этиҥинэн Ааммытын лүҥсүйтэрэр. С. Тарасов

аат.
1. Лүҥсүйүү, ту гу эмэ лүҥсүйэр тыас, лүҥсүйэн тыаһатыы. ☉ Крепкие удары, стук чем-л. п о ч ему-л. твёрдому, грохот
Сонно тута сэрии лүҥсүүрүн тыаһа ньиргийдэ, ону кытта баатырдар, лүҥсүүр тыаһыгар сөп түбэһиннэрэн, …… кыргыс нүһэр үҥкүүтүн үҥкүүлээн киирэн бардылар. Г. Угаров
Ыраах баар төрөөбүт Дьокуускайгар …… артиллерия лүҥсүүрэ да, куйахтаах тааҥкалар да иһиллибэттэрэ. ССС
Ол тыаска кыыллыы ырдьыгыныыр саҥа холбоһон, дүҥүр лүҥсүүрүнэн доҕуһуолланна. С. Курилов (тылб.)
2. Тугу эмэ охсуолаан тыас таһаарар сүллүгэс мас (хол., күһүн муус үрдүнэн муҥхалыырга мууһу охсуолаан балыгы күрэтэр хатыҥ сүллүгэс). ☉ Толстая деревянная дубина, колотушка, ударяя которой по чему-л. (напр., по льду при под лёдном лове рыбы), производят стук.
ср. монг. түгшүүр ‘цепь, колотушка’

аат. Мууһу лүҥсүйэн муҥха саҕана балыгы үргүтээччи, муҥха ийэтигэр үүрээччи. ☉ Тот, кто го нит рыбу во время неводьбы, производя большой шум, стуча чем-л. по льду
Му ҥ х а ҕ а лүҥсүйээччинэн с ы р ы т.  Үһүс эрээккэ эккирээччилэр, м у у һ у лүҥсүйээччилэр ыһыы-хаһыы бөҕөнү түһэрэн, муус хотойон, уута халыйан тахсыар диэри дьүһүлэнэллэр. «Чолбон»

туохт., кэпс. Охсуол аан лүҥсүйэр тыаһы таһаар. ☉ Сильно, громко стучать, ударять чем-л. по чему-л. тв ёрдому
А р ай ту р а н э м ис к э А а н ы киһи лүҥсүүрдүүр. А. Абаҕыыныскай
Тоҥ болгуо тайаҕа Күөл муу һун лүҥсүүрдүүр, Түптэлэс тымныыта Тииттэри кымньыылыыр. Д. Апросимов

көр лүҥсүй
Ол быыһыгар тиит охтор нүһэр тыаһа сири нүҥс ү й э н ылар. М. Доҕордуурап. Нүһэр-ыар э т и ҥ н э р Нүҥсүйэн этэннэр, Ч а ҕ ы лҕан чаҕыллан Утаппыт сири угуттуур Уйгу лаах самыыр курулуур. Күннүк Уурас тыырап
ср. монг. түгших ‘колотить, бить колотушкой’

сыһ. Сатарыйан, ыраахха диэри дуораһыйан иһиллэр курдук (хол., хаһыытаа, ыллаа). ☉ Громко, раскатисто, так, чтобы было далеко слышно (издавать, производить какие-л. звуки)
[Эһэ] силинэн тыбыыра-тыбыыра, сатарыччы кыланар. Л. Попов
Хараҕым да хараҥардар Сатарыччы күлэбин, [Олох] Төһө төгүл мускуйар да Соччо төгүл күүһүрэбин. И. Гоголев
Сорох саа бүтэҥитик лүҥсүйэр, сорох саа сатарыччы сөтөллөр. А. Фёдоров

тыаһы үт. туохт.
1. Арыттаан «лоп-лоп» гынан тыаһаа. ☉ Издавать размеренный гулкий стук
Мин туойуом этэ: Сүгэ тыаһа лүҥсүйэрин, Лаппаакы тыаһа лабыргыырын, Молотуок тыаһа лобургуурун, Эрбии тыаһа кэрдиргиирин. А. Софронов
Уулуссаттан аат харата айанныыр ат туйаҕын тыаһа лобурҕаан иһилиннэ. НН ЛОС
2. Тугу эмэ «лоп-лоп» охсуолуур курдук лабыйан саҥар. ☉ Говорить размеренно и сухо твёрдым голосом
«Бүтүн нэһилиэк уопсай мунньаҕа буолар, үс холкуос холбоһуутун туһунан боппуруос көрүллэр», — ыалдьыт боччумнаах баҕайытык лобурҕаабыта. Далан
Микииппэр үгэһинэн лоп бааччы саҥаран лобурҕаата. В. Яковлев