красная медь.

содержащий медь, с примесью меди; алтаннаах руда медная руда.

1) обивать, обшивать медью; 2) добавлять медь (в сплав); 3) приделывать медную часть к чему-л.

медь || медный; дьэс алтан красная медь; алтан солуур медный котёл; алтан харчы медная монета, медяк # алтан от род полевых цветов с медно-жёлтой головкой; алтан төбө одуванчик.

смесь, помесь; ыраас алтан буолбатах , булкаас это не чистая медь, а сплав; ыт уонна бөрө булкааһа помесь собаки и волка.

1) пить; ынах ойбонтон уулуур корова пьёт из проруби; оҕустуу уулаа= пить много, жадно (букв. пить, как бык); 2) растапливать лёд; превращать лёд в воду; 3) разбавлять водой, мешать с водой; испиири уулаа = разбавить спирт водой; 4) уст. добавлять медь (к чистому серебру, золоту во время плавки).

I м. холбоһук, холбоһук уһаарыы; сплав меди с золотом алтан кыһыл көмүһү кытта холбоһуга.

туохт. Дьэс курдук өҥнөөх буол. ☉ Краснеть, стать красным как медь
Охонооһой дьэһирбит сирэйин, лыхаҕар моонньун кумаарга сиэтэн буугунуу-буугунуу, оҕонньотторугар сиҥнэри үктээн кэллэ. Хомус
Дууп мас ойуурдар дьэһирэ будьуруйан, кыайан түспэтэх сэбирдэхтэрэ тэлибирииллэрэ. «ХС»
Тымныыттан, тыалтан дьэһирэ кытарбыт сирэйэ оҕо курдук мырбастар. А. Кривошапкин (тылб.)

даҕ. Алтанынан бүрүллүбүт, киэргэтиллибит; алтан булкаастаах. ☉ Содержащий медь, с примесью меди; обшитый, украшенный медью, имеющий медную часть
Баай аймах — элбэх таас чохтоох, ньиэптээх, кыһыл, үрүҥ көмүстээх, элбэх алтаннаах, тимирдээх сирдэр былдьаһыктарыгар туруорбут сэриилэрэ кыра киһиэхэ алдьархайтан атыны аҕалбат. Эрилик Эристиин
Эт эрэ, эн миэхэ, кытыйа, Уоттаах алтаннаах удьурҕай, Хас киһи хоргуйан, сылайан, Эйигин куурда салыырай? Эллэй
◊ Алтаннаах сарыы — үөн тэһитэ сиэн саһархай эбирдэрдээх, дьөлөҕөстөрдөөх сарыы таҥас. ☉ Кожа, ровдуга, пораженная свищом.

I
аат., эргэр. Өрөбөлүүссүйэ иннинээҕи уоннаах алтан харчы; оннук манньыат алтана. ☉ Дореволюционная десятикопеечная медная монета; монетная медь
Дьаамнаахтар лос хобо диэн ааттыыр халыҥ алтан чуорааннарын тыаһа …… таҥкынаан иһилиннэ. Болот Боотур
II
тыаһы үт. т. Туох эмэ кытаанах обургу предмет кытаанахха охсуллар тыаһа. ☉ Подражание стуку довольно увесистого твёрдого предмета небольшого размера о твёрдую поверхность. Остуолу лос-лос охсуолаа
III
лос курдук кэпс. — син киһи илиитигэр биллэр ыарахан, балачча ыйааһыннаах. ☉ Довольно увесистый. Онтон быыкайкаан хап-хара сааны булан ылла, …… лос курдук ы а р а х а н. А. С ыромятникова