сов. кому-чему мэһэйдэс, харгыстас.

чарбачыс диэнтэн хай
аата. «Сатаммат. Ити адьас халтай чарбачыһыы буолар», — диэн Тимур мэһэйдэспитэ. А. Гайдар (тылб.)

I несов. разг. 1. (служить помехой) мэһэйдэс, иилиһин; не мешайся под ногами атах анныгар араабы буолума; 2.(впутываться) булкус, ороос; мешаться в чужие дела туора суолга булкуһума.

ж. 1. (на дороге) буом, хааччах (суолу мэһэйдиир оҥоһук); 2. рогатки мн. перен. мэһэй, хааччах; ставить рогатки мэһэйдэс, хааччахтас; 3. (для метания чего-л.) арагаайка (оонньуур тэрил, булт тэрилэ, тааһы эбэтэр атын ыарахан синэрээти (дарабыынаны) ыраах ытарга аналлаах ачаахтаах маска тардыллыбыт эрэһиинэ быа).

туохт. Кимиэхэ, туохха эмэ мэһэй буол, мэһэйдэс, утарылас. ☉ Быть помехой, препятствием для кого-чего-л., мешать, оказывать противодействие кому-чему-л. [Настаа:] Харытыай, сөбүлүүр буоллаххына — холбос, биһиги туох диэн туорайдаһыахпытый? П
Ойуунускай. [Ыһыктарын] көҕүрэтэ сатаабытын Өксүүн сөпкө да туорайдаспыт эбит. Билигин да айан уһун. Айталын
Кини [Бэс Дьарааһын] кыргыттар үөрэххэ баҕатыйыыларын тэҥэ …… төрөппүттэр ол кэскиллээх дьулууру бопсо, туорайдаһа сатыылларын ойуулуур. ФЕВ УТУ

туохт., кэпс. Киһи тугу эмэ оҥороору гынарын утарсыс, мэһэйдэс. ☉ Препятствовать, противиться чему-л.
Сэмэн начаалынньыгар утарылаһан, кини уоппускатыгар барарын хааххайдаһыан кэрэйдэ. Н. Якутскай
[Татьяна:] Бырабылыанньа билигин даҕаны хааххайдаһар эбит, кэбис, оҕолорго көмөлөһүөххэ наада. Софр. Данилов
Кини хаһан даҕаны утарылаһар, кэргэнигэр ону-маны хааххайдаһар диэни билбэт этэ. И. Федосеев

сыһ. Хатылаан, хос. ☉ Повторно, заново, снова
Сидоры хаттаан доппуруостаабыппыт. Н. Якутскай
Мин олохпун хаттаан оҥосторбор, бука баһаалыста, мэһэйдэһимэҥ. Хоро Бүөтүр
Сотору-сотору хаттаан киирэ турар буоллаҕына, ыарыы ааспат-арахпат гына олохсуйар. ФОН ССЫа
Ааҕыллар айымньы — билиҥҥилээх, тутатына; хаттаан ааҕыллар айымньы — кэнэҕэскилээх. ЭБЭДьА

м. сабатаас 1. үлэни соруйан тодуу, үлэттэн куотунуу; 2. туох эмэ дьаһалы кистээн утарыы, мэһэйдэһии.

туруу аалсыыта (эттиктэр бэйэ-бэйэлэрин мэһэйдэһэн хамсаабакка таарыйсан эрэ турар тас аалсыылара.)

туохт.
1. Арахсыбакка эриллэ, хатылла сырыт. ☉ Цепляться, прицепляться, вцепиться
Илимҥэ харба иилистибит.  Биэрэк хойуу иирэтигэр кэлэн иилистэн хааллыбыт. Н. Заболоцкай
Эһэ кылана-кылана, оҕолорун уҥа-хаҥас садьыйда, оттон анарааҥҥылар, ону истибэккэ, ойон тураат, эмиэ иилистэ түстүлэр. Т. Сметанин
Кини болуот охсон киирэн, тыытын кытыыга соһуо, илимин иилсибитин араартыа. И. Федосеев
2. Ыйанан хаал, ыйана түс. ☉ Повиснуть, вцепиться
Кэргэнэ Ньургуһун ону истээт, ытамньыйа-ытамньыйа Дьүкээбил илиитигэр иилистэ түһэр. Н. Якутскай
Ийэтэ эмээхсин кэлэн моонньугар иилистэ түстэ. П. Филиппов
3. көсп. Арахсыбакка салгымтыалаахтык ороос, мэһэйдэс. ☉ Навязчиво, назойливо вмешиваться во что-л. Бу кыыс хас саҥа ахсын иилистэ сылдьар буоллаҕа үһү, иирээри гыммыт дуу? А. Софронов