сов. что күүһүрт, күүһүрдэн биэр; усилить наблюдение кэтээн көрүүнү күүһүрт.

несов. 1. (совершать рейсы) сырыт, уста сырыт; 2. воен. (нести наблюдение, охрану) кэтээн сырыт, манаан сырыт.

аат. Кэтээн көрүү, чинчийии. ☉ Наблюдение, исследование
Хомуур тоҕоостоох болдьохторун аһарбат туһугар, гречиха ситиитин тиһигин быспакка кэтээһин олохтоноро наадалаах. ХКА

м. 1. (наблюдение) көрүү, кэтэбил; быть под чьим-л. надзором ким эмэ кэтэбилигэр сырыт; 2. (группа лиц, орган для наблюдения) надзор; санитарный надзор санитарнай надзор; технический надзор техническэй надзор.

1) ждать, поджидать; маҕаһыын аһылларын кэтииллэр они дожидаются открытия магазина; 2) стеречь, караулить, пасти; сүөһүнү кэтээ = стеречь скот; 3) наблюдать, примечать, подсматривать; кэтээн көр = вести наблюдение, наблюдать; ср. кэтэс=.

аат. Күүстээх кытаанах көрүү, харабыллааһын, хонтуруоллааһын, кэтээһин. ☉ Строгий надзор, контроль, строгое наблюдение, слежка
Аҕыйах сылтан бэттэх Мааны Маппый: «Сатаммат буолан эрэбин. Тутуу-хабыы, кэтэбил-манабыл сүрдэнэн иһэр», — диэн киҥэ-наара алдьанан кэлэрэ чаастатыйбыта. П. Аввакумов

и. д. от көр = 1) смотр; просмотр; рассматривание; киинэ көрүүтэ просмотр кинофильма; уус-уран самодеятельноһы көрүү смотр художественной самодеятельности; кэтээн көрүү наблюдение; 2) присмотр, уход; сүөһүнү көрүү или сүөһү көрүүтэ уход за скотом; ыарыһах көрүүтэ-харайыыта уход за больным; 3) обсуждение; осуждение; мунньахха боппуруоһу көрүү обсуждение вопроса на собрании; # сэрэйэн көрүү догадка, ырааҕы көрүү дальновидность; үтэн-анньан көрүү испытание, проверка; холоон көрүү попытка.

аат. Туох эмэ сыаллаах-соруктаах кэтээн көрүү-истии; бэрэбиэркэ. ☉ Проверка, а также постоянное наблюдение в целях проверки или надзора, контроль. Отчуот киириитин хонтуруола
□ Уураах уонна ыйаах кэнниттэн хонтуруол кытаатта
А. Пахомов. Уопсастыба бас билиитин уонна үбү харыстааһыҥҥа хонтуруолу төһө да күүһүрдүбүппүт үрдүнэн, биһиэхэ билигин даҕаны ыһыллыы-тоҕуллуу, үбү кэмчилээн туттубат …… буолуу чахчылара үгүстүк таһаарыллаллар. «Кыым»

даҕ.
1. Кэтэһиннэриилээх, күүттэриилээх. ☉ Долгожданный
Күүстээх-уохтаах, Күүтүүлээх, кэтэбиллээх Күндү борокуот аал Күөнэ-маҥан күөнэ Күөрэс гынан көһүннэ. Саха нар. ыр. III
Бу айылаах дойду ото-маһа көҕөрөн, долгуйан кэлэрин көрөр дэлэ кэрэ, дэлэ кэтэбиллээх буолуо этэ дуо? Н. Заболоцкай
2. Харабыллаах, манабыллаах. ☉ Имеющий стражу, охрану, караул; тот, за которым ведется постоянный надзор, контроль, наблюдение
Утуйарым уочараттаах, Туттарым сокуоннаах, Кэпсэтэрим кэтэбиллээх, Барыта баһылыктаах. А. Софронов

аат.
1. Тугу эмэ наука ирдэбиллэригэр олоҕуран үөрэтии, ырытан көрүү. ☉ Исследование, изучение чего-л. на научной основе
Ыыппыт чинчийиилэрин түмнэҕинэ, орто кандидатскай үлэ буолар кыахтаах. Н. Лугинов
1986 сыллаахха саха сылгытын кэлимсэ чинчийии ыытыллыбыта. АНП ССХТ
Кини олоҥхоҕо аан бастаан научнай чинчийиини ыыппыта. «ХС»
2. Тугу эмэ анал сыаллаах үөрэтии, сылыктаан көрүү. ☉ Обследование чего-л. с определённой целью, наблюдение, осмотр
Сарсыарда көлүйэни чинчийиигэ киирдибит. И. Данилов
Хоту дойдуну чинчийиигэ хорсун быһыыны көрдөрбүт В.В. Прончищев олоҕун туһунан бэрт дуона суоҕу билэбит. «ХС». Чинчийиилэр биир боччум түмүктэринэн сэбиэскэй учуонайдар Антарктида аатылаһын оҥоруулара буолар. МНА ФТ