аат. Саамай бытархай собо, собо быйылгы ыамата. ☉ Самый мелкий карасик, молодь карася нынешнего года. Күөл налыытыгар быйылгы былларааннар бырылаһа сылдьаллар

күөкэҥнээ диэнтэн холб. туһ. Моонньоҕоттор Мустан күөкэҥнэспиттэр, Хаастар Хаамсан ханалдьыспыттар. С. Васильев
Налыыларга халыйбыт садырыын ууларыгар көҕөннөр түһэн күөкэҥнэһэллэр. И. Гоголев

даҕ., кэпс. Аймааһыннаах, аймалҕаннаах. ☉ Причиняющий кому-л. беспокойство, вселяющий тревогу, беспокойный, тревожный
Буокай иннинэн, налыы сыыр аннынан дьэрэлийэ-эрэлийэ дьалыстанан ааһар сүүрүк эмиэ саймааһыннаах санаалаахха дылы. С. Федотов

туохт. Туртайан, сырдаан көһүн. ☉ Белеть местами, поблескивать белизной
Аллара сииктээх аппаларга тирэхтэр сырдык субаларынан туртаһыйа кылбаһыйаллар. Софр. Данилов
Туртаһыйар үрүҥ чуоҕур Туллукчааным. А. Бродников
Туртаһыйа сардаҥарар хатыҥ чараҥнар, унаар нэлэһийэр налыы сыһыылар ортолорунан …… Амма барахсан устан кылбаарыйар. «ХС»

I
чылыгыраа диэнтэн холб. туһ. Бэрэ алааһын оттонор хадьымала күөх торҕонон бүрүллэн, налыытыгар мундулар чылыгыраһан, хоту дойду сайына кэлэн эрэрин санаттылар. КФА СБ
II
даҕ. Синньигэс куолаһынан түргэнник саҥарар. ☉ Говорящий быстро тонким писклявым голосом. Чылыгырас кыргыттар саҥаран көрө-көрө күлсэллэр

көр буомтуй. Бу налыы өттө тураҥнаах буолан оҕурсу буомтура үүнэр
□ Биһиги ходуһаларбытын дьиҥнээх хаһаайын быһыытынан көрбөппүт-харайбаппыт
Түмүгэр ходуһа кырыһа чиҥиир, бытарыйар, ньуура алдьанар, үүнэр ото буомтурар. А. Петров. Модьуун ньирэйи буомтурдар. Ол эрээри эмис, доруобай ньирэй бу ыарыыга ылларбат. МСИ ССНьЫаУО

дэхсилээ диэнтэн дьаһ
туһ. Сир төһө да тоҥнор, бульдозерынан суол солотоллор, дэхсилэтэллэр. Н. Якутскай
[Дьырылаан удаҕан] бу таптыыр таалар налыы сыһыытын килбэйэр киинигэр бэйэтин туруору көмтөрбүтэ уонна иинин буорун сири кытта тэҥ гына дэхсилэтэн кэбиспитэ. И. Гоголев
Сортуохап ону төттөрү толорторон, сирин дэхсилэтэн кэбиспитэ. А. Сыромятникова

дьураадый диэнтэн холб. туһ. Саргылаах санааларбыт курдук үрдээн, Сарсыҥҥы күн сарыалынан күлүмнээн Дьураадыһан тураллар туруук таастар. М. Ефимов
Антах суорба очуостар Дьураадыһан тураллар, Бэттэх налыы хайалар Быардыы түһэн сыталлар. «ХС»
Өйдүүбүн кырабар аан бастаан Онидигили [үөлэһи] сэргии көрбүппүн, Ураҕастар үмүөрүһэ хатыллан Дьураадыһан туралларын сөхпүппүн. Н. Курилов (тылб.)

туохт. Туох эмэ (хол., таас, уу) күүскэ тохтоло суох тохторунуу, сүүрүгүрэринии улаханнык тыаһаа; күүскэ дэбилий, оргуй. ☉ Производить непрерывный громкий грохочущий звук (напр., о потоке воды, камнепаде); бурлить, клокотать
Суох, тыастара [дьарапалаан тыаһа] уурааҕы суруйтарбата — бу күрүлээн-барылаан кэллэ. Суорун Омоллоон
[Бүлүү дохсун баала] саҥа үөс булунан, күрүлүү-барылыы уһунна. Эллэй
Аппаларга, налыы сирдэргэ уу күрүлүү-барылыы, саһархай күүгэнинэн өрө үллэ дэбилийэрэ. «ХС»

даҕ. Киэҥ соҕус. ☉ Широковатый, довольно широкий
Алларанан кэҥэс соҕус налыы үрэх уута мэндээрэ уста турар. Суорун Омоллоон
Кырдьаҕас Мавра кэҥэс соҕус халысхан суол устун хааман иҥнэҥнээн иһэр. М. Доҕордуурап
Кэҥэс соҕус сайылык иһэ дьонунан кэчигириир, ыҥырыа уйатын курдук дыыгыныыр. А. Бэрияк