1) шило; 2) диал. боевая стрела с шилообразным наконечником # иннэ-бүргэс-сүүтүк, куобах! детская игра иголка-шило-напёрсток, прыг!

около ста штук; около ста раз; миэхэ сүүсчэкэтэ хааллараар мне оставишь штук сто (напр. патронов). сүүтүк напёрсток.

сыһ. Сүүтүк курдук, сүүтүккэ майгынныырдык. ☉ Как напёрсток, подобно напёрстку
Анаабыр урсуна күн толбонуттан Араас өҥүнэн аралыйа суһумнуур, Сүүрүгэ дьэргэйэ, өрө быыраттан, Сүүтүктүү эргийэр, сүксүһэ оонньуур. И. Федосеев

аат., түөлбэ. Төгүрүк тимир биилээх, уһун мас укка олордуллубут тирии субатын кыһыйарга аналлаах кыһыах. ☉ Скребок с кольцеобразным лезвием для выделки кожи. Бүлүү сахалара тирии субатын үнэптин диэн кыһыаҕынан ыраастыыллар
ср. эвенк. иняптун ‘кольцо, напёрсток’

насечка (напр. напильника); ячейки (напр. напёрстка); игии тоҕуута насечки подпилка.

делать насечки, ячейки; сүүтүгү тоҕуулаа = делать ячейки на напёрстке.

аат. Иистэнэргэ тарбаҕы иннэ дьөлө кэйэриттэн харыстыыр сөмүйэҕэ кэтиллэр кыра тимир оҥоһук. ☉ Напёрсток
Миигин түһээн көрдүн диэн сыттыгын анныгар кистээн сүүтүкпүн, кыптыыйбын уурабын. И. Гоголев
Хайа баҕарар дьиэҕэ, ыал ахсын сүүтүгүттэн тэлэбиисэригэр тиийэ эҥин араас тэрил элбэх. ФВН ТС
Хайа иистэнньэҥ иннэтин сүүтүгэ суох тутар үһү. «Кыым»
◊ Сүүтүк от — күөхтүҥү кыһыл эбэтэр күөх өҥнөөх сүүтүккэ, чуорааҥҥа маарынныыр сибэккилээх, кирбиилээх кытыылаах ньолбоҕор эбэтэр төгүрүк сэбирдэхтээх сибэкки от. ☉ Колокольчик (травянистое растение с лиловыми или тёмно-голубыми цветками, похожими по форме на маленькие колокола)
Арыылаах алаас Сырдык сыһыы: Сүүтүк от, Алтан бас… Үрүҥ, кыһыл… Сибэкки муората Сүрэҕи манньытар! М. Тимофеев
Күп-күөх, туус маҥан, уот кыһыл ортотугар, халлаан урсунун санатан, сүүтүк от оонньуурга дылы. «ХС»
[Артур] сүүтүк от чуорааннарын, бэйэтэ да билбэккэ, быыкаа лоскуй гына быһыта тыыта олордо. Э. Войнич (тылб.)
ср. ДТС, туркм. йүзүк, алт. дьүстүк, тув. чүстүк ‘кольцо, перстень’, ДТС йүксэк ‘напёрсток’, шүтүк ‘изделие из полых рогов крупного рогатого скота’

аат.
1. Чаҕылхай өҥнөөх ууһуур уорганнаах от. ☉ Цветок (травянистое растение целиком)
Кулуумбаҕа араас кыһыл, күөх өҥнөөх сибэккилэр долгуһа тураллара. Амма Аччыгыйа
Көрбөккүөн, бу тоҥ буору тобулу үүнэн тахсыбыт самаан сайын сааскы илдьитин — ньургуһун сибэккини. П. Филиппов
Сибэккиттэн сибэккигэ, Сэбирдэх курдук тэлибирээн, Үрүҥ үрүмэччи Үөһэ-аллара тырыбыныыр. С. Васильев
△ Үүнээйи бастаан чопчу курдук бүтэй, онтон ситтэҕинэ аһыллан тэрэйэр ууһуур уоргана: таһынан от күөҕэ чааскы сэбирдэхтэрдээх, ол иһинэн чаҕылхай кэрэ өҥнөөх эминньэхтэрдээх хоруоналаах, хоруонатын иһигэр соҕооччуктаах уонна тычыыҥкалардаах. ☉ Цветок (орган размножения растения). Хортуоппуй сибэккитэ. Оҕурсу сибэккитэ
□ Дуня сирэйэ дөлүһүөн сибэккитинии нарыннык тэтэрбит. А. Фёдоров
Үөтү (иирэни) уонна сиһиги көр. Үөккэ эн үрүҥ көмүстүҥү, оттон сиһиккэ хараҥатыҥы бороҥ ытарҕалары көрөҕүн. Ити үөт уонна сиһик сибэккилэрэ. КЗА АҮө
Сибэккитэ толору сиппит донник от мүөттээх сытыттан мэйии эргийэрэ. Ч. Айтматов (тылб.)
2. көсп. Олох киэргэлин курдук көстөр саҥа үүнэн эрэр ыччат. ☉ Молодёжь как украшение, как цветы жизни. Оҕолор — олох кэрэ сибэккилэрэ
□ Учуутал кылааска киирэр… Кэчигирээн олороллор Олох тыыннаах сибэккилэрэ Быыкайкаан оҕолор. И. Гоголев. Сайаҕас, дьэллэм Саҥа чэчирдэр үүннүлэр: Самаан сайыным сибэккилэрэ — Саҥа кэм үүнэр сүһүөхтэрэ. С. Данилов
[Кыыс] Дьоллоох сэбиэт дойдутун Үүнэр сибэккитэ этэ. Дьоһун олох соргутун, Үтүө көҥүлү билбитэ. Күннүк Уурастыырап
△ поэт. Таптыыр кыыһы тупсаран этии. ☉ Любимая девушка, цветочек, цветок
Сиккиэр тыалым, сибэкким, Ыллыыр-туойар биэбэйим, Эн эрэ эрэлигим, Эн кэрэ сэгэртэйим. Эллэй
Тапталлаах сибэкким, эн миигин Талбааран турдаҕа диэхтээмэ, Ыл аҕал, түөспэр уур илиигин, Эдэр уол этэрин истээхтээ. П. Тулааһынап
◊ Аҥаардам сибэкки бот. — аҥаардастыы соҕооччуктаах эбэтэр аҥаардастыы тычыыҥкалаах эрэ сибэкки. ☉ Цветок, имеющий или только пестик, или только тычинки, однополый цветок. Атыыр сибэкки бот. — наар тычыыҥкалардаах эрэ сибэкки. ☉ Цветок, имеющий только тычинки, мужской цветок. Баархат сибэкки — араҕас уонна кыһыллыҥы араҕас сибэккилээх киэргэл от. ☉ Травянистое декоративное растение с жёлтыми и красновато-жёлтыми цветками, бархатцы. Боруоҥкалыы сибэкки бот. — боруоҥкаҕа майгынныыр быһыылаах сибэккилээх от. ☉ Травянистое растение с цветками, напоминающими по форме воронку, ворончатый цветок. Дэгиттэр сибэкки бот. — соҕооччуктаах да, тычыыҥкалардаах да сибэкки. ☉ Обоеполый цветок. Күн сибэкки — чаҕылхай араҕас уонна кыһыл өҥнөөх сибэккилээх от. ☉ Травянистое растение с ярко-жёлтыми и красными цветками, адонис. Кэлтэгэр сибэкки бот. — сибэкки биир көрүҥэ. ☉ Один из видов цветка, цветковых трав: цветок язычковый. Сүүтүк сибэкки — сүүтүккэ майгынныыр сибэккилээх эмтээх от. ☉ Травянистое лекарственное растение с цветками, напоминающими по форме напёрсток, наперстянка. Тыһы сибэкки бот. — наар соҕооччуктаах эрэ сибэкки. ☉ Цветок, имеющий только пестик, женский цветок.
русск. форма цветки