Якутские буквы:

Русский → Якутский

наследственный

прил. 1. нэһилиэстибэ; наследственное право нэһилиэстибэ бырааба; наследственное имущество нэһилиэстибэ үп--мал; 2. удьуордуур, удьуордааһын, утум-нааһын; наследственные изменения удьуордуур уларыйыылар.


Еще переводы:

утум

утум (Якутский → Русский)

потомственный, наследственный; кинилэр утум уус дьон все они потомственные мастера.

родовой

родовой (Русский → Якутский)

I прил. 1. ист. родовой, ууһунан олорор, уус; родовое общество родовой общество; 2. (наследственный) төрүт, өбүгэ са- ҕаттан баар.

фамильный

фамильный (Русский → Якутский)

прил. 1. удьуор; фамильный архив Пушкиных Пушкиттар удьуор архив-тара; 2. (наследственный) удьуордуур, удьуор; фамильное сходство удьуордаан маарыннаһыы.

потомственный

потомственный (Русский → Якутский)

прил. 1. уст. (наследственный) төрүт удьуор; потомственное владение чем-л. тугу эмэ төрүт удьуор бас билии; 2. төрүт удьуор, төрүт-уус; потомственный рабочий төрүт удьуор рабочай.

утумнаа=

утумнаа= (Якутский → Русский)

наследовать; уола аҕатын күүһүн утумнаабыт сын унаследовал силу отца; утумнуур ыарыы наследственная болезнь.

кинээс

кинээс (Якутский → Якутский)

аат., эргэр.
1. Өрөбөлүүссүйэ иннинэ: нэһилиэк, аҕа ууһун баһылыга (ыстаарыста, чаччыына). Наслежный староста, родовой старшина
Нэһилиэк кинээһэ эттэ. Саха нар. ыр. II
Чаччыына кинээспит Дайыыла …… элбэх сири бас билэр. М. Доҕордуурап
Нэһилиэк кинээһэ, чаччыыналар …… бары мустубуттар. Д. Таас
2. Феодальнай нуучча сиригэр: сэрии баһылыга, уобалас салайааччыта, тойоно. В феодальной Руси: князь (предводитель войска, правитель области)
Бастакы бибилэтиэкэни Киев кинээһэ Ярослав Муударай …… тэрийбитэ. ДьДьДь
Сирдьиттэр — кинээстэр — аттаах дружинаны салайаллара. АЕВ ОҮИ
Сэрииһиттээх Кэрэ акка биирдэ кинээс испиттээх. А. Пушкин (тылб.)
3. Былыргы нуучча феодальнай кинээстэрин удьуордара ыраахтааҕы ыйааҕынан наҕараадаланан нэһилиэстибэ быһыытынан бэриллэр үрдүк сололоро; итинник сололоох киһи. Князь (наследственный титул).
Улуу кинээс — Россияҕа ыраахтааҕы кэргэннэрин үрдүк сололоро, оннук сололоох киһи. Титул членов царской фамилии России, лицо, имеющее этот титул
Улуу кинээс Константин Романов …… эргинэр сүбэни булбута. Эрилик Эристиин

утум

утум (Якутский → Якутский)

  1. аат.
  2. Көлүөнэттэн көлүөнэҕэ бэриллии (хол., киһи үчүгэй, куһаҕан хаачыстыбата, хараахтара). Унаследование какого-л. свойства, качества от предшествующих поколений, преемственность
    Оокко Бухатыыр былыргы бухатыыр утум ханнык эрэ ситимэ сөп түбэһэн үөскээбит киһи буолуохтаах. «ХС»
    Билиҥҥи дьиҥнээх саха эмчиттэринэн бу дьонтон [ойууннартан, отоһуттартан] утум ылбыт, кинилэртэн уһуйуллубут эрэ дьону ааттыахха сөп. В. Кондаков
    Бу бөһүөлэккэ, маҥан тураах кэриэтэ, кини ынаҕа суос-соҕотох ыраас хааннаах саха боруодата. Тойонун аах ынахтарын утума этэ. «Чолбон»
  3. Туох эмэ салҕанан барар ситимэ, салҕаныыта. Последовательная смена, переход чего-л. от одного к другому, преемственность, связь
    Саха омук быһыытынан уратытын, үгэстэрин, култууратын энчирэппэккэ бүтүн тутан хааларын ситиһэр санаа утума хаһан да быстыа суохтаах. Күрүлгэн
    Араас норуоттар кымыһы тус-туспа ньыманан оҥороллор, онон кымыстарын састааба эмиэ ураты буолар. Ол гынан баран, кымыс оҥоруу утума барыларыгар биир буолар. ААФ КС
    Ол эрээри, саас эрдэлээн да, хойутаан да кэллин, үүнээйилэр сайдыыларын утума кэһиллибэт. МНА ФГ
    Инньэ гынан утум, тыыннаах үгэстэр умнуллубат кыахтаммыттара. «К»
  4. даҕ. суолт. Көлүөнэттэн көлүөнэҕэ бэриллэр. Потомственный, наследственный. Кинилэр утум уус дьон
    Утум маннык дьон буоллахтара. ПЭК СЯЯ
    «Ити иирээки эмээхсин, утум иирээки этилэр, эрэ иирэн өлбүтэ», — диэтэ Сортуохап өрүһүспүт курдук. А. Сыромятникова
    ср. др.-тюрк. уд ‘следовать, присоединяться; передаваться’, монг. удам ‘наследственность’
удьуор

удьуор (Якутский → Русский)

  1. 1) предок; биһиги удьуорбут тимир ууһа үһү говорят, что наш предок был кузнецом; ср. өбүгэ , төрүт I 1; 2) потомок; потомство || потомственный; булчуттар удьуордара потомки охотников; удьуор сылгыһыттар потомственные коневоды; удьуор баайдар наследственные богачи; 2. в знач. нареч. совсем; отроду; удьуор суох совсем нет; удьуор соҕотох он отроду один.