1) бок (человека, животного); ойоҕосторум ыалдьаллар у меня болят бока; 2) бок, боковая сторона чего-л.; ойоҕос өттө боковая сторона; тыы ойоҕоһо борта челна; ойоҕоско тур = прям., перен. стоять в стороне; 3) ребро; бу сүөһү ойоҕоһо ааҕыллар буолбут у этой скотины можно (все) рёбра пересчитать (настолько она отощала).

1. имеющий известное, определённое количество чего-л.; кини да оччолоох буолуо у него тоже должно быть столько же; 2. столь, настолько, так; оччолоох ыксыыр буоллаҕына... если он так уж торопится...; оччолоох кыһаммат он не очень беспокоится; оччолоох туох да суох ничего (такого) особенного нет # оччолоохтон матыа дуо ? разве он упустит это?; разве без него обойдётся?

даҕ., кэпс. Лыкыйбыт быһыылаах, төбөтө санныгар киирбит курдук кылгас моойдоох (киһини, көтөрү этэргэ). ☉ Имеющий настолько коротку ю шею, чт о ка жет ся, будто голова ушла в плечи, короткошеий (о человеке, птице)
Иван Иванович …… ууннары тардыллыбыт курдук уһун синньигэс. Оттон биирэ — кутуу-симии киһи, лырылыкыгыр бэйэлээх. С. Федотов
[ Миичэкэ] саппыйаан курдук сирэйэ килбэ чиҥнээтэ, лыкыгыр төбөтө лэкээриҥнээтэ. А. Сыромятникова

дьүһ. туохт. Түргэнник хаамп, сүүр (лыкыгыр киһини этэргэ). ☉ Идти, двигаться быстро, бросаясь в глаза своим маленьким ростом и настолько корот кой шеей, что кажется, будто голова ушла в плечи (о человеке, птице)
Уулусса нөҥүө кытыытыгар лыкырыйбыт намыһах уҥуохтаах …… сүүнэ улахан саабылалаах киһи, хаһаактары аҕалан туруоран баран, төттөрү-таары хаамыталыы сырытта. Амма Аччыгыйа

1. даҕ. Элбэх, үтүмэн ахсааннаах. ☉ Имеющий известное, определённое количество, сколько-нибудь чего-л.
   Ону [табаары быһа ылыыны] этэн көрдөххө, бэйэлэрэ эргиэҥҥэ үлэлииллэрин, оччолоох сыралара-харалара барарын өҥнө, кыыһыра кэлэллэр. М. Попов
2. сыһ. суолт. Соччо, соччотук. ☉ Столь, настолько, так. Оччолоох ыксыыр буоллаҕына. Оччолоох кыһаммат буоллаҕа. Оччолоох туох да суох
   □ Оннооҕор от кыраабылын сатаабаккыт
   От кыраабыла диэн эмиэ оччолоох уустук сэп буолаахтыа дуо?! Амма Аччыгыйа

быһ. солб. аат. Оруобуна этиллибитин, кэпсэммитин, ыйыллыбытын саҕа; оруобуна этиллибитин курдук. ☉ Ровно столько; настолько же, в такой же степени
Байбаллаах Марба олорбуттарын былааныгар ситиччэ улаханнык иирсэ илик этилэр. Күндэ
Ситиччэ түргэнник барбытым үрдүнэн бөрө ситиэхчэ буолла. Т. Сметанин
1136 гектаартан сүүһү кыайбаты культивациялаатыгыт. Тыһыынча гектаар оннугар эмиэ ситиччэни эрэ бараналаатыгыт. П. Егоров

туохт.
1. Аһара туолан, таһынан барыахча буолан көһүн (убаҕас туһунан). ☉ Переполняться, наполняться, быть налитым до краев (о жидкости)
Эбэ хотуннара [күөллэрэ] сынньанан утуйаары гыммыттыы хараара дылгыйан сытар. Айталын
Холумтан хаҥас өттүгэр улахан олгуйга тобустолору собо буһан дылгыйан турар. ССХУо
Уу быһыкка өссө тиийэ илигэ, хамсаабакка дылгыйан турара. «ХС»
2. көсп. Халылдьыйар курдук, толору эттээх-сииннээх буол (дьахтары этиллэр). ☉ Быть полным настолько, что тело подрагивает, как желе, при каждом движении (обычно о женщине)
Көрүдүөр уһугар суон дьахтар дылгыйан турар. А. Софронов

туттул. сыһыан холб. Этиллэр санааттан киһи, бэркиһээн, сонньуйарын көрдөрөр. ☉ Указывает на то, что высказываемая мысль или описываемая ситуация настолько несуразны, комичны, что вызывают смех (даже смех разбирает, даже смешно)
Киһи күлэр даҕаны. Мантан антах туох барыта кэпэрэтиип киэнэ диэн ааттанан үс төгүл ыарыа үһү. — Бу кутуруктаммыт да баар эбээт, ааһан баран. Киһи да күлэр. Күндэ
Ол обургу син онуманы булан этэр эбит. Киһи да күлэр. С. Ефремов
Киһи күлэр даҕаны. Бу анньар дьон буолбатах! Баал Хабырыыс

дьүһ. туохт. Төбөҕүн аллара кистии ныкыччы туттубут курдук кылгас моойдоох буол. ☉ Иметь настолько короткую шею, что кажется, будто голова ушла в плечи (о человеке, птице)
Фокин икки илиитин түөһүгэр сыһыары тутунна, лыкыйда, к и р и й д э, тарбахтарын тарыкынатта. Амма Аччыгыйа
Хара баттахтаах, кэтит сарыннаах, намыһах, лыкыйбыт саха уола кэтэҕин тарбана турар эбит. Софр. Данилов
Ку тузов …… лыкыйбыт маҥан төбөтө көстөр. Л. Толстой (тылб.). Тэҥн. лыглай, лыхай

1) в разн. знач. отделять (сильным, резким толчком, рывком, напр. что-л. слипшееся, примёрзшее или севшую на мель лодку); маарканы хоҥнор = отклеить марку; штукатурканы хоҥнорбут он отковырнул штукатурку; иһэрдиитин хоҥнордум я отпаял запайку; буочуканы хоҥнор = оторвать бочку (примёрзшую); оҥочону хоҥнор = столкнуть лодку (в воду); сыарҕаны хоҥнор = сдвинуть сани; 2) перен. сдвигать; кинини хоҥноруоҥ суоҕа его не сдвинешь с места (настолько он ленив) # сыҥаах хоҥнор = уст. поднести первые подарки отцу невесты для получения его согласия; сыҥаах-хын хоҥнор = немного закусить; хоммут уоскун хоҥнор = заговорить после долгого молчания.