Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ньуолбардык

сыһ. Наҕыллык, сымнаҕастык (сыһыаннас); чиэһинэйэ суохтук, албынныырдыы (быһыылан). Спокойно, мягко (относиться); хитро, плутовато (вести себя)
Тэллэриис өттүк баттанар, төбөтүн кыҥнатар, хаҥас хараҕын симириктэтэ-симириктэтэ сүрдээх ньуолбардык түгэхтээхтик мичээрэр. И. Гоголев
Андрей харахха быраҕылла сатаабакка, саһа, кирийэ, ньуолбардык дьон хорҕотугар сылдьа сатаабыта. М. Ефимов
Тыллаах-өстөөх уонна, баҕар, инникитин үүнэр кэскиллээх дьоҥҥо сымнаҕастык, ньуолбардык сыһыаннаһар ордук. А. Фёдоров

ньуолбар

  1. даҕ. Көрсүө, наҕыл; албыннаһары, табан кэпсэтэри, сатыыр. Тихий, спокойный; умеющий хитрить, плутоватый
    Пётр Васильевич хас биирдии тылын кичэйэн лоп бааччы саҥарара, сымнаҕас баҕайынан имэрийэрдии көрбүт олус ньуолбар быһыылааҕа. Н. Лугинов
    Айдаан, түлүөн буоллаҕына Аска-үөлгэ тиксээри, Ньуолбар саһыл, бука, дьэ Чуҥнаан, кэтээн эрдэҕэ. Күннүк Уурастыырап
    «Айылҕаттан тэйбит дьоннор ириэнэх хаана суохтар, халыҥ тириилээх, ыарыһах, албын, ньуолбар буолаллар», — дии-дии оҕонньор мичээрдээн кэбистэ. И. Гоголев
    Кини [кинээс] эбирдээх сирэйдээх, уҥуоҕунан орто, ньуолбар, оҕуруктаах өйдөөх, куруук күлэн быычыгырыы сылдьар, биэс уончалаах киһи. М. Доҕордуурап
  2. аат суолт. Албын, чиэһинэйэ суох быһыы. Хитрость, плутовство, изворотливость
    Чаров, тордуохтаһартан чугуйан, ньуолбарыгар түстэ. Р. Баҕатаайыскай
    Мөрүөн Саабыс, ньуолбарыҥ, киитэрэйиҥ бэрт. «ХС»

Якутский → Русский

ньуолбар

плутоватый, хитроватый; ньуолбар киһи плутоватый человек.


Еще переводы:

ньуллугурат

ньуллугурат (Якутский → Якутский)

тыаһы үт. туохт. Тэтимнээхтик саҥаран ньуллугураа. Говорить быстро и невнятно, слегка вытянув губы
Кугас сэтээтэл куолаһын намыратан, ньуолбардык, сахалыы саҥаран ньуллугуратарын истэистэ, оҕонньор иһигэр атыны хос саныы олорбута. Болот Боотур
Сэбиэдиссэй бэрт эйэҕэс куолаһынан уу сүүрээнин курдук, сүһүөҕэ суох саҥаран ньуллугуратта. Тумарча

түгэхтээхтик

түгэхтээхтик (Якутский → Якутский)

сыһ., кэпс. Тугу эрэ кистээн таайтарардыы, таайтарыылаахтык. С видимым намёком на что-л., многозначительно
Тээллэриис өттүк баттанар, төбөтүн кыҥнатар — сүрдээх ньуолбардык, түгэхтээхтик мичээрэр. И. Гоголев
Уруккутун курдук сэһигирэччи буолбакка, хайдах эрэ ис түгэхтээхтик кэхтэрэ соҕус күлэр буолла. Н. Босиков
«Миэхэ үс бырактыкаан наада, кыргыттар даҕаны буоллуннар, үөрэтиэхпит», — түгэхтээхтик иҥиэттэн кэбиһээт, үөннээҕинэн эриличчи көрүтэлээн кэбистэ. «Чолбон»

үөннээхтик

үөннээхтик (Якутский → Якутский)

сыһ. Дьээбэлэнэр курдук, дьээбэлээхтик. Иронично, с насмешкой, ехидно, хитро
«Хайа, Өлөксөөй, ааттаах сааҕын тоҕо көрдөрөн абыраабаккын?» — үһүс эдэр киһи, өйдөөбөтөҕө буолан, үөннээхтик, ньуолбардык көрдөстө. Софр. Данилов
Кини ньолойбут уһун сирэйдээх, хара дьүһүннээх, кылардыҥы, үөннээхтик көрбүт харахтаах, сүллэстибит хойуу хаастаах. В. Протодьяконов

ньылҕарыт

ньылҕарыт (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт.
1. Тугу эмэни кылааккайдаан, дэхсилээн ньалҕаарытан кэбис. Приглаживать, выравнивать что-л. Кини быраҕаттыыр раствора сымала курдук истиэнэҕэ сыстар
Ону дэхсилиир маһынан туора тардан, арыы курдук ньылҕарытан …… кэбиһэр. Н. Якутскай
Биэрэк кытыытыгар уу суйдаан ньылҕарыта салаабыт кумаҕа үөһээ өттө оллороот-боллороот буола түөрүллүбүт. МС Т
2. көсп. Ньуолбардык сатаан саҥар, кэпсэт. Сглаживать, смягчать (напр., сложную ситуацию)
Сүөдэр кинээс бу курдук үтүө тылынан ньылҕарытара, дьыаланы көннөрөргө туруммута саамай сөп санаа этэ. И. Никифоров
50-с сыллардааҕы быһыыны-майгыны ким эмэ умнуон, ньылҕарытыан иһин, билигин аны историяттан төттөрү өҕүрүйэн ылар кыахтара суох. Эрчимэн
«Мин чопчу эйигин оҥордоҕо диэбэппин гынан баран, дьон саҥаралларын иһин, тугунханныгын истээри ыйытабын ити», — Тэрэнтэй эмиэ ньылҕарытта. Д. Таас

ньылҕаарыт

ньылҕаарыт (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт.
1. Тугу эмэ килэриччи салаан кэбис (кыыл, сүөһү туһунан). Лизать, зализывать до блеска (о животных)
Саадьаҕай хомуолайы такыр муостаах, туоһахталаах хара тыһаҕас салаан ньылҕаарытар. В. Гольдеров
2. көсп. Ис санааҕын ньуолбардык ылыннара сатаа. Хитростью убеждать кого-л. в чём-л.; сглаживать шероховатости (напр., в отношениях)
Урут биһиэхэ литературнай нэһилиэстибэ дьыалатын оннун булларсыбыт, биллиилээх критик, профессор Александр Дымшиц бэрт минньигэс баҕайытык этэн ньылҕаарытта. С. Руфов
[Луха Мааркабыс:] Баҕар, Бассабыык Макаар быһа ньылҕаарытан пиэрмэҕэ ыҥыра сатыаҕа. Бараайаҕын! И. Семёнов
Баҕар, кырдьык, Барыстаахтык, Ньылбыйан, Ньылҕаарытан, Сытаан-былаан Сылдьыахха да сөп буолуо. Урсун. Тэҥн. ньалҕаарыт

кэпсэнньэҥ

кэпсэнньэҥ (Якутский → Якутский)

даҕ. Кэпсии-ипсии сылдьар идэлээх, истибитин туппат, аһаҕас айах. Любящий поговорить, рассказывать, разговорчивый, болтливый, не умеющий держать язык за зубами
Мин акаарыбыттан буолуо, хайдах эрэ тылбын кыаммат, туой кэпсэнньэҥ идэлээхпин. И. Тургенев (тылб.)
Терентий Бочкин кэпсэнньэҥ, ньуолбар бааһынай мунаах тылын сүүрүгүттэн бытархай чахчылары …… сүүмэрдээн, бэрт өр эллэстэ. Д. Фурманов (тылб.)

ньуолбардааһын

ньуолбардааһын (Якутский → Якутский)

аат. Ньуолбар, албын быһыы; угаайыга киллэрии. Плутовство; приманка, ловушка
Хас биирдии үлэһит бэйэ-бэйэлэрин, ким хайдах үлэлиирин хонтуруоллууллара, ньуолбардааһын, куһаҕаннык үлэлээһин тута сэмэҕэ тардыллан иһэрэ. «Чолбон»
Дьиҥнээх булчут байаары-тайаары кииһи эккирэтиспэт, кытаанах умсугутуулаах киирсии, ньуолбардааһыны уонна тулууру тургутар кыах баара тардаллар. СЮ ЫБ

чөмчөөрүй

чөмчөөрүй (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Аргыый аҕай, ньылбаарыйан тупса сатаан көһүн (хол., тутта-хапта сылдьаргынан). Стараться выглядеть лучше в чьих-л. глазах (напр., манерой держаться)
Ньуолбар, албын Сымыйа Үөмэрчүөмэр үктэнэр, Солко курдук ньылбаарыйар, Арыы курдук чөмчөөрүйэр. И. Гоголев
Барбилара маҥнай утаа үчүгэмсийэ туттан чөмчөөрүйбүтэ улам сүтэн барбыта. «Чолбон»

ньылбаарый

ньылбаарый (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт.
1. Ыраас, кылааккай, үчүгэй көстүүлэн. Сиять чистотой, свежестью, светиться радостью, блистать красотой
[Куорат кыыһа] Күн курдук куоҕайан-нуоҕайан, Кыл курдук сыыйыллан ньылбаарыйан …… Остолобуой хоско олоро ньургуйда. Өксөкүлээх Өлөксөй
Ньукуу дьэ кэҥээн, мичээрдээн ньылбаарыйа олорор. И. Гоголев
Айылҕа түүҥҥү ууттан уһуктан суунна, тараанна, ньылбаарыйда, чыычаахтар киһи этин сааһынан киирэр курдук кэрэтик тойук туойан дьурулаттылар. «ХС»
2. көсп. Албыннаһан бэрт буола сатаа. Стараться польстить, подкупить кого-л. лестью
Абыраамап саҥата ньылбаарыйар: «Эн биһикки биир быанан бааллыбыт дьоммут, биир өлүүгэ өлүөхпүт, биир ииҥҥэ көмүллүөхпүт». Л. Попов
Ньуолбар, албын сымыйа Үөмэр-чүөмэр үктэнэр, Солко курдук ньылбаарыйар, Арыы курдук чөмчөөрүйэр. И. Гоголев
[Лэкиэһэп] эмиэ ньылбаарыйан, бэрт буола сатаан, саҥаран барар. «ХС»

сэрэхтээх

сэрэхтээх (Якутский → Якутский)

даҕ.
1. Кутталы үөскэтэр, кутталлаах. Опасный
Бүгүн улахан тыал буолаары гыммыт быһыылаах, илин таастан ылыыһык, барар да буоллахха, бэрт сэрэхтээх айан буолсу. А. Софронов
Сэксэҕэ кыстаабыт эһэ сэрэхтээх диэччилэр, сэбилэппэккэ эрэ эрдэ уһуктан баттаталаан кэбиһэр эрэ, хайыыр. Болот Боотур
Буурҕа сэрэхтээх, мунан хаалаайаҕыный. Н. Тарабукин (тылб.)
2. көр сэрэх II
2
Үөрэҕэ суох саха уоһа өһүллэн кэпсээнэ киирдэр эрэ, кинини туох даҕаны тохтоппот, бии мааҕы бэйэлээх сэмэй, чиҥ, сэрэхтээх, ньуолбар бэйэтэ, ис сүрэҕин биирдэ тэбиир үгэстээх. Амма Аччыгыйа
[Көҕөн] биир эмэ дьиэ таһыгар тахсыбыт чалбахха табыллан эстээхтиир буоллаҕа, итинник сэрэхтээх көтөргө, дьэ, дьиибэ. Далан
Кини былыр-былыргыттан сэрэхтээх этэ, ханна үктэнэр сирин эрдэтинэ көрбөккө эрэ хардыылаабат үгэстээҕэ. А. Бэрияк