Якутские буквы:

Якутский → Якутский

ньылбый

дьүһ. туохт.
1. Оргууй аҕай тыаһа-ууһа суох үөмэр курдук сыҕарый. Двигаться бесшумно, осторожно, незаметно, крадучись
Уол тыаһа суох ньылбыйан таһырдьа таҕыста уонна дьиэтин диэки сүүрэ турда. Амма Аччыгыйа
Ону-маны кэтэһэ олорор куска сэрэниин-сэрэнэн үөмэн ньылбыйан киирэҕин, оту-маһы быыһынан. Далан
Мин баарбын кини билээхтээбэт, онтон мин кэнниттэн оргууй, куоска курдук, ньылбыйан иһэбин. Суорун Омоллоон
2. көсп. Өһүөннээх ис санааҕын биллэрбэт курдук кистэнэ сырыт. Держаться так, чтобы не выдать своих истинных злобных намерений
Өйдүүн, көстөр дьүһүннүүн кистэммит курдук киһи, тыаһа суохтук хаампыт, ньылбыйан сылдьыбыт оҕонньор. П. Ойуунускай
Дьоҥҥо да баар буолар Кэдэрги кэмэлдьи, Кэмигэр ньылбыйар Кистэлэҥ киэп, сидьиҥ. С. Данилов
Арааһа, күтүр, бэйэтэ тугу эрэ тигээйилээн баран, билбэтэх-көрбөтөх буолан ньылбыйан сылдьар ээ. В. Яковлев

Якутский → Русский

ньылбый=

1) двигаться осторожно, бесшумно; ньылбыйан киир = зайти, войти куда-л. бесшумно; 2) худеть, тощать (обычно о скоте).


Еще переводы:

ньылбыйыы

ньылбыйыы (Якутский → Русский)

и. д. от ньылбый = осторожное, бесшумное движение.

бэстилиэт

бэстилиэт (Якутский → Якутский)

аат. Аҥаар илиигэ тутуллар кылгас уостаах сэрии сэбин көрүҥэ. Пистолет
Уоппун умаппакка эрэ, хараҥаҕа таҥнан, бэстилиэппин бэлэмнээбитинэн, ааны тыаһа суох аһан үөмэн ньылбыйан таҕыстым. Софр. Данилов
Старшай лейтенант бэстилиэтин ылан далбаатаата уонна иннин диэки ыстанна. Т. Сметанин

көппөнүй

көппөнүй (Якутский → Якутский)

туохт. Тиэтэй-саарай; тиэтэйэ сүпсүгүр; булумахтана түс. Торопиться, спешить; суетиться
Киргиэлэй, Дьэбдьиэ киирэн иһэрин көрөөт, хайыан булбакка көппөнүйэ түстэ. Болот Боотур
Көппөнүйбэт, көбдьүөрбэт, Көрдөххө өрүү бэрт; Куоска курдук ньылбыйар, Кураанах сиринэн сыбдыйар. С. Тимофеев

ньааҕырҕаа

ньааҕырҕаа (Якутский → Якутский)

  1. ньааҕынаа 1 диэнтэн арыт. тыас туохт. Хара тыаҕа Сэрэх саһыл ньылбыйан Ытыыр курдук ньааҕыргыыр. Л. Попов. Тэҥн. ньаҕырҕаа
  2. сөбүлээб. Тас көрүҥҥэр дьүөрэтэ суох синньигэстик саҥар. Говорить несообразным с внешним видом тонким голосом
    «Хотоҥҥор киир», — Тарбыыкын баай ньааҕыргыыр. «ХС»
аамылас

аамылас (Якутский → Якутский)

туохт. Биир кэм күүгүнээ-хааҕынаа, аймалас (үксүгэр элбэх дьон мустуутугар). Беспорядочно шуметь; толпиться с невнятным шумом (обычно при скоплении народа)
Дьон быыһынан оргууй аҕай ньылбыйан, аамылаһа сылдьар дьону силэйэ-силэйэ, дьон ортотугар киирэн испитэ. И. Никифоров
Уйаара-кэйээрэ көстүбэт, сир симэҕэ дьэрэкээннээх сыһыыга ынах-сылгы төттөрүтаары аамылаһан, айаатыы-кистии көччүйэ сылдьаллар. Л. Габышев
Икки күнү быһа аамылаһан дохуот үллэһигин дьоно тарҕастылар. Н. Босиков

кумньуй

кумньуй (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Аллараа өттүнэн синньээн бар (хол., былааччыйа, кутурук). Сужаться книзу (напр., о платье, о хвосте). Былааччыйа кумньуйан түһэр
2. көр кумуй
1.
Кумньуйан тыаһа суох туттарын иһин Кутуйаҕы Оҕус биһириир. М. Ефимов
Тоҥсуйан лобугураттым, Туох да иһиллибэт, …… Кубулҕатыгар ньылбыйан кумньуйан сытар ини. К. Туйаарыскай
ср. монг. хуни ‘стягивать шнурком в складки’

ньылбыҥнаа

ньылбыҥнаа (Якутский → Якутский)

ньылбый диэнтэн б
тэҥ. көстүү. Ыт куттаммакка кулубаны тымныытык уун-утары одуулаан турбахтаата, …… туора хааман ньылбыҥнаата. И. Гоголев
Куобаҕы кэтээн сыппыт саһыл ньылбыҥнаан киирэр. Ас тахсаары гыммытыттан үөрэн, малааһын үҥкүүтүн үҥкүүлээн куйбараҥныыр. Болот Боотур
Ураанньыктаах уот кугас кыыл ньылбыҥнаан кэлэн, оттоох күрүө таһыгар тохтуу түстэ. Л. Попов

ньылбыс

ньылбыс (Якутский → Якутский)

ньылбый 1, 2 диэнтэн холб. туһ. Туматтар, кыыл табаны бултаһар үөр бөрөлөрдүү, тыаһа суох ньылбыһан киирэн чугастааҕы тииттэр кэннилэригэр саспыттара. Далан
Наһаар, Түүлээх Уллуҥах икки ньылбыһан кэлэн, хайыы-үйэҕэ тыа саҕатыгар кэтэһэн сыппыттара. Суорун Омоллоон
— Биэлэйдэрбит тоҕо эрэ олус ньылбыстылар эбээт, …… маннааҕы тойотторбут кутуруктарын быһа кыпчыйбыттара олус! Амма Аччыгыйа
[Бөрөлөр] иирэнэн күлүктэнэн үөмэн ньылбыһан сылгыларга лаппа чугаһаан, куттал суоҕун биллилэр. Р. Кулаковскай

ньылбыс гын

ньылбыс гын (Якутский → Якутский)

ньылбый диэнтэн көстө түһүү. Дьаакып дьонтон сирэйин кистээн, дьону ойоҕосторунан, хоннохторун аннынан ньылбыс гына сатыыр. Н. Заболоцкай
[Долгунуоп] кытаатан миигин хайгыы-дэбдэтэ сырыт. Бөҕү-сыыһы уопсайдаабыта буолан бараммын, куоракка ньылбыс гынан биэриэм этэ. Амма Аччыгыйа
Арай мэник Миисэ оҕолору кэрийэ сылдьан тугу эрэ сибигинэйэр. Ол аайы сорохтор хара көрүдүөр диэки ньылбыс гынан иһэллэр. «ББ»

саһыллыы

саһыллыы (Якутский → Якутский)

  1. сыһ. Саһыл курдук, саһыл быһыытын быһыыланан. Подобно лисице, как лисица
    [Чучунаа:] Туох баар күүспүнэн мөхсөбүн. Бөрөлүү улуйабын, саһыллыы ньааҕыныыбын, ыттыы үрэбин. Н. Абыйчанин
    Сүөдэр оҕонньор хаста да саһыллыы ньылбыйан албыннанан көрдө даҕаны, туһа тахсыбата, хаайыылаах эппитин этэ турда. С. Никифоров
  2. даҕ. суолт. Саһыл өҥүн курдук дьүһүннээх. Напоминающий цветом лисью масть, рыжеватый
    Саһыллыы саһархай хатыҥнар Сайыны сайыһа тураллар. Е. Васильев