аат. Араҕас сибэккилээх, уһун ньолбуһах сэбирдэхтээх от; алтан төбө. ☉ Одуванчик
Ол оҕолор сиппит ньээми Көтөр тыалга үрүөхтэрэ, Түү кынаттаах үөрүүлэр Үөрдээн үөһэ көтүөхтэрэ. П. Тобуруокап
Күөх кырыска охтоммун Чачыгырыы күлбүтүм, Ньээм отунан оонньооммун Ийэбин үөрдүбүтүм. Н. Габышев
Бу сылдьан хонуубутун өйдөөн көрбүппүт — харах ыларын тухары ньээм от саба үүммүт. И. Сосин
ср. бур. нямнаа ‘одуванчик’
Якутский → Якутский
ньээм{ от}
от
аат.
1. Сымнаҕас, синньигэс умнастаах күөх өҥнөөх сэбирдэхтээх эбэтэр сибэккилээх биир сыллаах үүнээйи. ☉ Трава
Дулҕалаах куулатыгар от үүнэн-үүнэн баран сыппыт. Амма Аччыгыйа
Ити дьыл саас баабыр диэн хара тараах ойуулаах, кугас дьүһүннээх сүдү улахан кыыл кэлэн, кур окко дугуйданан, уйаланан сытан, тиҥэһэ ынаҕы сиэбит үһү диэн ынырык сурах Уодай аҕатын ууһугар чаҕылҕанныы тарҕаммыта. «Кыым»
2. От үлэтэ (охсуу, мунньуу, бугуллааһын, кэбиһии). ☉ Сенокосные работы
Сайын биир бэрт кураан күн Талкы оҕонньор …… отугар барда. Күндэ
Саха киһи отугар барда, Сардаҥаны кытта турсан. С. Данилов
3. Кэбиһиилээх от. ☉ Стог
Ыарҕалаахха обургу төгүрүк от түстэммитэ. Күннүк Уурастыырап
Буһурук куйаастар кэҥсээрдилэр, Бугуллар, оттор элбээтилэр. С. Васильев
♦ От илии, от атах — синньигэс, олус синньигэс илиилээх-атахтаах киһи. ☉ Худющий человек с длинными тонкими руками и ногами
Куобах оҕотунуу хап-харанан төгүрүччү көрбүт харахтаах, от илии, от атах кырачаан Аанчык бииртэн улаханнык куттанар. В. Иванов
◊ Быар от түөлбэ. — гречихаларга киирсэр от үүнээйи. ☉ Горец сибирский
Быар оту, кииһилэни, сир аһын сүөгэйгэ, тарга. үүккэ булкуйаллара. ПНЕ СТ. Окко киир — от үлэтин (охсууну) саҕалаа. ☉ Начать сенокосные работы
Арамаан Хабырыллалыын отторугар киирдилэр. Амма Аччыгыйа
Онтон кэлэн билигин, Окко киириэх иннинэ, Сайын бэрдин, кэрэтин Санаа хоту атаарар. Күннүк Уурастыырап. От атах (сото) – хаппыт отунан киһини үтүгүннэрэн оҥорон баран инникини таайа оонньуу. ☉ Название якутской игры-гадания с помощью сделанной из травы фигурки человека. Оннооҕор от атах (сото) иччилээх (өс хоһ.). От үлэтэ — от хомуурун (охсуу, мунньуу, бугуллааһын, кэбиһии) үлэтэ. ☉ Сенокосная страда, сеноуборочные работы
«Дьоннор отторун үлэтин бүтэрээри гынан эрэллэр, тур!» — диир. Саха фольк. Миэхэ кэлэн от үлэтигэр төһө көмөлөстүҥ этэй? МНН. От үрэх — көҥүһэ суох оттонор дэхси ньуурдаах уһун үрэх сир. ☉ Травянистая речка — неглубокое русло высохшей речки, наполняющееся весной талой водой, а летом обильно зарастающее травой
Является богатым сенокосным угодьем. Талбаарда от үрэх талаҕа — Тараҕай сиригэр тиийдибит. С. Тимофеев. От ыйа — сыл сэттис ыйа (от үлэтэ үгэннээн барар ыйа). ☉ Июль
От ыйын уу-чуумпу, күөх түүнэ Оһуордаах суорҕанын тиирбитэ. Күннүк Уурастыырап
От ыйын бастакы аҥаара сыралҕан куйааһынан сырайан, лыҥкынас кураан күннэр турдулар. М. Доҕордуурап. Сыыс от — культурнай үүнээйи быыһыгар үүнэр туһата суох оттор, ону тэҥэ суол кытыытыгар, ходуһаҕа о. д. а. сиргэ үүнэр, сүөһү сиэбэт ото. ☉ Сорная трава
Юля эриэппэ сыыс отун ыраастаабыта. КИИ СТ-2
др.-тюрк., тюрк. от
от-мас
аат.
1. Үүнээйи (от уонна мас үүнээйилэр барылара холбуу ылыллыбыта). ☉ Растительность, растительный мир
Көтөргө-сүүрэргэ, окко-маска кыһын ойуур ордук наадалаах, кыһыҥҥы ойуур — халыҥ хахха, күүстээх көмүскэл, сылаас дьиэ-уот. Амма Аччыгыйа. Өлүөнэ мууһун эстиитэ, От-мас тиллэн кэлиитэ, Кэрэ, күндү сэгэрбин Кэтэспитим, кэлбэтэҕиҥ… Эллэй
2. Кыһын сүөһүгэ сиэтэр от, уокка оттор мас. ☉ Сено и дрова
Уһун кыһын Оттор уотун буллара, Отут-сүүрбэ ынаҕар Отун-маһын тиэйтэрэ, Ииһин, дьиэтин көрдөрө — Ииппит кыыһын, күтүөтүн Ыаллыы-ыкса нэһилиэктэн Ыҥыртаран аҕалбыта. Күннүк Уурастыырап
Кыһынын эмиэ бааһынанан дьарыктанар мэхэнисээтэр аҕыйах, үгүс өттүлэрэ от-мас тиэйиититтэн орпоттор. П. Егоров
♦ Окко-маска иҥнэр буол — төбөҕүнэн ыалдьан (иирэн) тугу да өйдөөбөтбилбэт буол. ☉ Сходить с ума. Бахсы тойоно Дьэллэҥэй кинээс …… тиһэҕэр тиийэн, баһынан иирэн, окко-маска иҥнэр буолан хаалар. Саха фольк. Оккомаска умньаммат акаары — олус акаары, олус оттомо суох. ☉ Набитый дурак. Окко-маска умньаммат мэник – олус мэник, наһаа тэбэнэттээх, оттомо суох. ☉ Отчаянный шалун, сорванец
Мин эйигин урут, окко-маска умньаммат мэник уолчаан буоллаҕа дии саныырым, сураххыттан истэн, онтукам сыыһа эбит. Н. Заболоцкай. Оттон-мастан туттан (тардыһан) сылдьар кэпс. — нэһиилэ сылдьар, атаҕар нэһиилэ уйуттан турар. ☉ Еле держаться на ногах, еле ходить (настолько ослабеть после болезни)
Оҕонньорбут ыалдьан баран, саҥа туран эрэр. Билигин даҕаны оттон-мастан туттан сылдьар. ГНС СТСДТ. Оту-маһы кытта туһун (тутан көр) — күөгэйэр күҥҥэр сырыт. ☉ Быть в расцвете сил
Оту-маһы кытта тустар Омуннаах эдэр сааспар Кэллим эмиэ эргиллэн Киэҥ төгүрүк алааспар. НАГ АБС. Отун-маһын бэлиэтээтэ — саһар, хагдарый (маҥнайты хаһыҥ кэнниттэн). ☉ Блёкнуть, желтеть, засыхать (после первых заморозков; букв. (осень) оставила свои отметины на растительности). Отун-маһын бэлиэтээн, күһүн кэлэн иһэрэ биллибит
Русский → Якутский
защита от заморозков
хаһыҥтан көмүскээһин (саас эбэтэр күһүн буолар түүннү. тоҥорууттан үүнүүнү көмүскүүр ньымалары туттуу: салгыкҥа уу ыстарыы, буруо таһаарыы, үүнээйини сабыы энин.)
Категория: Мелиорация
от
предл
(р. п.)
кимтэн? туохтан? диэн ыйытыыга хоруйдаан этэргэ туттуллар (от вас, от меня, от людей)
от радости - үөрэн, үөрүүтүттэн
от
(ото) предлог с род. п. =ттан; от Москвы до Ленинграда Москваттан Ленинградка диэри; отрезать ломоть от хлеба килиэптэн эмти быһан ыл; избавиться от опасности кутталтан куот; дрожать от страха кутталгыттан титирэстээ; отличать добро от зла куһаҕантан үгүөнү арааран бил; год от году сылтан сыл ахсын; день ото дня күнтэн күн ахсын.
от, ото
предл
(р. п.)
хантан тэйбити, барбыты көрдөрөргө туттуллар (от реки - өрүстэн, от меня - миигиттэн)
от=
(ото=, отъ=) приставка, суолтатынан: 1. туохтууру үөскэтэргэ туттуллар уонна көрдөрөр: 1) туохтан эмэ тэйиини, тэйшпии-ни, ылыыны, хол. отплыть устан бар; отвязать сүөрэн ыл; 2) туохха эмэ хардарар хайааһыны, хол. отблагодарить махтан; откликнуться ыҥырыыга хардар; 3) хайааһыныоҥо-рон бүтүүнү, хол. отзвучать тыаһаан бүт; отцвести сибэккилэнэн бүт; 4) "=ся" эбиискэни кытта туохтан эмэ куотунууну, хол. отговориться төттөрү этин, буолунума; 2. даҕааһын ааты үөскэтэргэ туттуллар уонна туохтан эмэ үөскээһин суолтатын бэлиэтиир, хол. отымённый ааттан үөскээбит.
Якутский → Русский
ньээм
ньээм от одуванчик.
от
1) трава || травяной; от хойуутук үүммут трава выросла густо; от сыта травяной запах; от угунньа травяная стелька (в обуви); от куөҕэ зелёный цвет; сытыган от полынь; алтан от см. алтан ; сыыс от общее название сорных трав, сорняков; хороҥ от см. хороҥ ; куруҥ от кипрей, иван-чай; 2) сено; оту кэбис = стоговать сено; от хомуура сенокос; от мунньуута уборка сена, сеноуборка; от охсуута сенокошение; күөх от см. күөх 2; хардаҥ от засохшая на корню трава; малопитательное сёно; сыарҕа от см. сыарҕа 2; 3) стог; от оҕото небольшой стожок (поставленный около основного стога); от түөһэ небольшая куча сена (прилегающая к стогу); от туһэ вершина стога (конусообразная); от хааһа бровка стога; от тэллэҕэ основание стога; кур от см. кур III 2; кырдал от продолговатый стог сена; кырыы от сёно, смётанное кладью; тоһоҕос от круглый островерхий стог # от аһылык разг. растительная пища; от атах а) тонконогий; б) название игры-гадания с помощью травы; от илии тонкорукий, с длинными тонкими руками; от ыйа июль.
от-мас
растительность; күөх от-мас зелёная растительность.
Якутский → Английский
от
n. grass, hay; отчут n. person who mows grass; от-мас n. vegetation; от күөҕэ a. green; от ыйа n. July (lit. ‘grass month’); кэбиһиилээх от n. haystack
от ыйа
n. July
Еще переводы: