сыһ. Үллэ, дыгдаччы. ☉ Распухнув, увеличиваясь в размере
[Охоноон] уҥа атаҕа дарбаччы иһэн хаалбыт. Л. Попов
Көстөкүүн, бааһырбыт өттө, дарбаччы иһэн, уҥа хараҕынан нэһииччэ борутан көрөр буолбута. Уустаах Избеков

куурт диэнтэн бэй
туһ. Нэһииччэ чэй оргутунан, куурдуна түһэн баран, дьэ арыый өрө тыынан, ону-маны кэпсэтэн барбыппыт. Н. Заболоцкай
Кутааҕа куйаҕын куурдунан, Уол оҕо кытаанах буолуохтаах; Саадаҕын үс төгүл курданан, Дьэ атын уорҕатын булуохтаах. Р. Баҕатаайыскай

соруй диэнтэн хай
аата. Яков санаата сүөм түһэн, …… тобуктуун мастыйан хаалан, атахтара соруйуу бөҕөнөн нэһииччэ бокуҥнаһаллар. Н. Заболоцкай
Баҕарыыны, көрдөһүүнү, ыҥырыыны, соруйууну көрдөрөр туохтуурдары туохтуур соруйар киэбэ диэн ааттыыбыт. ЕНВ СТ

1. нареч. (немного, едва) бэрт кыратык, арыычча; чуть больше арыычча элбэх; 2. союз (как только, сейчас же) эрэ, кытта; чуть кто войдёт, услышу ким эмэ киирдэр эрэ, тута истиэм; # чуть что туох эмэ буоллар эрэ; чуть было не ... нэһииччэ, арыычча, сыһа; чуть было не выскочило стекло өстүөкүлэтэ уһулу ыстанана сыста.

туохт. Махтанаргын биллэр. ☉ Благодарить, говорить «спасибо»
Оҕо баһыыбалаан баран, кинигэ маҕаһыынын диэки сүүрэн тэбэ турбута. Суорун Омоллоон
Оҕонньор күтүөтүгэр баһыыбалаан баран, арыгытын айаҕар илдьэн истэҕинэ, тоҕо түһэн хаалла. М. Доҕордуурап
Мин …… эйэҕэс, кэпсэтинньэҥ суоппарбар нэһииччэ тылбынан эрэ баһыыбалаат, таһырдьа ыстанным. Н. Заболоцкай

иэҕэй диэнтэн холб. туһ. Уһун киэһэни, түүнү быһа өҥкөгөр үөт аннынааҕы быыкайкаан эҥээр отууларын икки өттүгэр иэҕэһэн олорон тахсаллар. А. Сыромятникова
Өр кэтэһиилээх сааскы итии күннэргэ нэһииччэ аҕай иэҕэһэн тиийэллэр. Н. Заболоцкай
Онно [Хатыҥ Үрэххэ] бырахтараары, такси күүтэн иэҕэһэн турдубут. «ХС»

дьүһ. туохт. Аллараа өттүгүнэн лаглаҕар буолан нэһииччэ туттан, көнтөрүктүк хамсан (кыра уҥуохтаах киһи туһунан). ☉ Двигаться неловко, будучи небольшого роста, широким книзу (о человеке)
[Уол] Сэдьүк кэмпиэт биэрдэҕинэ, кэмпиэти туппутунан, ийэтигэр сүүрэн наҥнарыйар буолара. Н. Якутскай. Кэтириис хап-сабар астарын үрдүгэр түһэн, тахсан дьиэтин диэки наҥнарыйа турда. И. Оконешников

өйөө диэнтэн дьаһ
туһ. Эмээхсин оҕонньор ытаан эрдэҕинэ, икки киһиэхэ өйөтөн хаһыытыы-хаһыытыы ытаан киирэр. А. Софронов
Киирик Сүөкүлэҕэ өйөтөн тахсан, тэрээсэҕэ кэлэр. С. Ефремов
Ыалга нэһииччэ өйөтөн киирээт, мин утуйан хааллым. Н. Заболоцкай. «Суһал көмө» кэлиитигэр оҕонньор быдан сэргэхсийэн, өйөтөн массыынаҕа бэйэтэ киирдэ. НТП ТББ

туохт. Олус сылаарҕаа, илиһин. ☉ Сильно уставать, выбиваться из сил
Михаил Андреевич оскуолатыгар да, дьиэтигэр да түбүк бөҕөҕө сылдьыбыта, арыт күнүстэритүүннэри сылайары-элэйэри билбэккэ үлэлиирэ. И. Федосеев
Яков санаата сүөм түһэн, сылайан-элэйэн хаҕа эрэ истэ, атахтара соруйуу бөҕөнөн нэһииччэ бокуҥнаһаллар. Н. Заболоцкай
Сир баайын чинчийээччи-геолог ааттаах булчут, сылайбат-элэйбэт уол оҕо бэрдэ буолуохтаах. Т. Сметанин

туохт. Чааркаанынан бултаа, чааркаанна туруор. ☉ Охотиться с помощью черкана, ставить черкан на мелких зверей
Уончалаах сылдьаммын, күһүөрү Чааркааннаан, тарбаҕым бөҕүөрэн, Нэһииччэ тиэргэммин булбутум. П. Тобуруокап
Петя булка эмиэ букатын кыра сааһыттан сыстыбыта, туһахтаан, чааркааннаан дьиэтин таһынааҕы тыатыттан тииҥи, кырынааһы киллэрэ турар буолбута. «ХС»
Быыйа булка сылдьарыгар көҕө сүрдээх. Чааркааннаан икки кырынааһы, биир солоҥдону ылла. «Чолбон»