нареч. чуть сильнее, посильнее; чуть громче, погромче; обургутук саҥар говори громче; обургутук оҕус = ударить посильнее.

I довольно большой; значительный (по величине); обургу уолаттар довольно большие ребята; обургу күөл довольно большое озеро.
II частица 1) усил. выражает восторженно-почтительное отношение к высказываемому: тымныы обургу морозище; кини обургу он славный малый; кыһын обургу матушка-зима; бириэмэ обургу всемогущее, всевластное время; 2) с личн. мест. 1-го л. выражает бахвальство: биһиги обургулар мы такие молодцы; мин обургу я такой молодец, я такой хороший.

сыһ. Улахан соҕустук; балай да улаханнык. ☉ Довольно много (напр., отрезать от чего-л.), довольно сильно (напр., пораниться), довольно громко (напр., воскликнуть). Эттэн обургутук быһан ылла
□ Уол обургутук быһа барбыт хааһын эмтээх баатанан саба тутта. Н. Лугинов
Мааны киһи бүдүрүс гынаат, соһуйан обургутук саҥа аллайда. Амма Аччыгыйа
Уйбаан обургутук, тэбэнэттээх соҕустук чаҕаарыйан иккис ырыаны саҕалаабытынан барда. Н. Заболоцкай
△ Арыый күүскэ, күүскэ соҕус. ☉ Чуть сильнее, посильнее, ощутимо (напр., стукнуть)
Максим эр хаанын киллэрэн, обургутук тоҥсуйан табыгыратаат, иһирдьэ көтөн түстэ. Н. Лугинов
Унньулуйбут хара тулууптаах киһи Васяны имнэнэрдии обургутук ойоҕоско аспыта. Д. Таас
Быһата, мин обургутук тоҥон бардым. Н. Заболоцкай

I
даҕ. Олох кыра буолбатах, син улахан. ☉ Довольно большой, значительный (по величине)
Икки обургу уол тыаттан мас сүгэн киллэрэн, мастаан чакыйдылар. А. Софронов
Саҥардыы бачча этэ, обургу киһи буолан тоотойон эрэр дии. Амма Аччыгыйа
Уол талах иһиккэ соторутааҕыта аҕай бултаммыт үс обургу балыгы көтөҕөн мадьалытан киллэрдэ. Н. Лугинов
ср. монг. абургу ‘огромный, большой’
II
күүһ. эб.
1. Кими, тугу эмэ сөҕө-махтайа киэн туттууну бэлиэтиир. ☉ Выражает восторженно-почтительное отношение к кому-чему-л.. Ньургун Боотур обургу, оччону истэн баран туруох киһи буолуо дуо. П. Ойуунускай
Ол икки ардыгар борохуот обургу тулутуо дуо, уһуга биллибэт кумах хайалаах сиргэ тиийэн кэлбитэ. И. Никифоров
Тыраахтар обургу, тыаһаанууһаан лаһыгырайан, Лоҥкууда хоту сиһин уһугуннарбыта. М. Доҕордуурап
△ Толло сүгүрүйэр сыһыаны көрдөрөр. ☉ Выражает робко-почтительное отношение к кому-чему-л.
Кырдьыы, сорсуйуу, эмэҕирии обургу улам ыга ылан иһэр ээ. Н. Лугинов
Аан быдаан туманын бүрүнэн, ахсынньы ый обургу хабыалас тымныынан хабылынна. М. Доҕордуурап
Ол да буоллар куттал обургу дьону тыаҕа кыйдаабыта. Н. Заболоцкай
2. Сөбүлээбэт, ахсарбат сыһыаны көрдөрөр. ☉ Выражает неприязненно-пренебрежительное отношение говорящего к кому-л.
Эчи, кинилэр обургулар харахтара туолбатын эриэхсит! Н. Якутскай
Ол иһин, кини обургу, үөнэ-күрдьэҕэтэ баппакка, ити былыр үйэҕэ ааһан хаалбыты түбэһиэх ахтар бэйэлээх буолсу дуо? Н. Лугинов
Ол эһиги обургуларга туох үргүөрэ үргүйдэ? И. Семёнов
3. Хайгыы, астына санааһыны көрдөрөр (бэйэни эбэтэр атын киһини). ☉ Выражает одобрительное отношение говорящего к кому-л. «Ол обургулар билбиттэрэ буолуо эбээт», — Үрэкиин сэргии олордо. Болот Боотур
Дьэ, кинилэр обургулар олоҥхо сырыытын курдук сырыылаах буоллахтара дии, тиийэн кэллилэр. Н. Тарабукин
△ Мин, биһиги диэн солбуйар ааты кытта бэйэни дэбдэтиниини, киһиргээһини көрдөрөр. ☉ С личными местоимениями я, мы выражает бахвальство, хвастовство
Бэйи, биһиги даҕаны быыһын-ардын булан сылдьар обургулар буолуохпут. М. Попов
Биһиги обургулар хайыы-үйэҕэ бүтэрбиппит. «ХС»
ср. монг. абургу ‘чудовище, изверг’