оглобля; олгуобуйаны баай = завязать, затянуть оглобли; ср. ураҕас 2.

имеющий оглоблю, оглобли; с... оглоблей, с... оглоблями; олгуобуйалаах сыарҕа сани с оглоблями.

1) шест, жердь, длинная палка; мас ураҕас деревянный шест; ураҕаһынан ууну суруйбут курдук погов. словно по воде шестом провести (о недостоверном сообщении); 2) разг. оглобля; импровизированные оглобли; сыарҕа ураҕаһа оглобли саней; ср. олгуобуйа # муус ураҕаһынан үүр = относиться к кому-л. жестоко, бессердечно; гнать, прогонять кого-л. (букв. гнать ледяной палкой).

1) снабжённый, вооружённый шестом, жердью, длинной палкой; с... шестом, с... жердью, с... длинной палкой; ураҕастаах дьон люди с шестами; 2) имеющий оглобли; с... оглоблями; ураҕастаах сыарҕа сани с оглоблями.

аат. Сыарҕаны дуҕаны кытта холбуурга аналлаах мас, бөкүнүк ураҕас. ☉ Оглобли (для запряжки)
Ат олгуобуйатын уһугунан уҥуоргу тииккэ охсуллан, туора түһэн кэбистэ. Софр. Данилов
Ат олгуобуйалара арыый кылгас эбит. И. Никифоров. Олгуобуйаҕа төбөлөрүгэр дуҕаны аҕалан, кулгаах быаларынан туттараҕын. Сылгыһыт с.
русск. оглобля

1) снабжать шестом, жердью, длинной палкой; 2) снабжать оглоблей, делать оглобли (обычно для саней); 3) гнать, погонять шестом; сүөһүнү ураҕастаа = гнать скот шестом.

туохт. Олгуобуйатын кэтэрт. ☉ Надевать оглобли. Оҕускун олгуобуйалаан кэбис

аат. Оҕус сыарҕатын олгуобуйата. ☉ Оглобли бычьих саней
Тээллэриис, дьэ өй булан, оҕуһун бурҕалдьы аралыгар баайда. И. Гоголев
монг. арал

туохт.
1. Ураҕаһынан охсуолаан үүр, кыйдаа. ☉ Гнать, понукать, ударяя шестом, палкой
[Эһэ] үлтү ураҕастаан, кус оҕолорун хонууга үүрэн таһааран баран, көҥүл харбаталыыр. Амма Аччыгыйа
Тыатааҕы куһу киһи курдук ураҕастаан ылан сиир. «ХС»
2. Сыарҕаҕа ураҕас оҥорон биэр. ☉ Делать оглобли для саней, снабжать оглоблей. Сыарҕатын ураҕастаан кэбиспит

туохт.
1. Ойоҕоскунан сыт. ☉ Лежать на бедре, на боку
«Балыгым бараммыта», — дии-дии оҕонньор таба тэллэҕэр өттүктүү түһэр. Н. Якутскай
Күнүскү түрүлүөн түбүктэн сылайан, Көтөҕө сэксэҕэ өттүктүүм, сынньана. В. Миронов
2. спорт. Өттүгүнэн олуйан, мииннэрэн бырах (тустуу албаһа). ☉ Бросать через бедро (приём борьбы)
Ватанабе эмискэ айа элбэрээгин төлө тарпыттыы туох да соһуччу хаҥас өттүнэн өттүктээн күлүм гыннарааччы. НЕ ТАО. Ол тустан күлүмэхтэһэ сырыттахтарына, Г. Попов өттүктээн кууһуннарар. «Кыым»
3. Өттүккэр олуйан тарт (эдэр, мөлтөх көлө туһунан этэргэ). ☉ Тянуть сани, плуг и т. д., опираясь одним боком на оглобли (о тягловой скотине)
Суруйар өттүктээн тардар оҕуһу сиэтэр курдук муҥнаах үлэ эбит. Амма Аччыгыйа