оҥой-саҥай көр – ол-бу диэки көр (үксүгэр кыбыстан). ☉ Озираться (смущённо)
«Ыларов хайыай, дьыала оҥоруо дуо?» – Аркадий буруйдаммыт оҕолуу оҥой-соҥой көрөн олорбута. Р. Баҕатаайыскай

килээр-малаар (мэлээр) көр — тугу да өйдөөбөт курдук, мээнэнэн ол-бу диэки көр. ☉ Бессмысленно озираться по сторонам, окидывать кого-что-л. бессмысленным взглядом
Килээр-малаар көрөн дьэйэҥнэтэ турдум. П. Ойуунускай
Таһырдьа көөдөхөстүүр, Килээр-мэлээр көрүөлүүр. М. Ефимов
[Мас кэрдээччилэр] бэйэбэйэлэрин диэки килээр-малаар көрсөн ыллылар. Н. Заболоцкай

сыһ.
1. Тугу эмэ тула, иилии, эргийэ. ☉ Вокруг чего-л., кругом
Эргиччи боотулу бүтэй, биир эмэ сиринэн бүтэй алдьанна да, тута абырахтыыллар. С. Маисов
Төгүрүк кэбиһиилээх от кээмэйин билэргэ, кинини маҥнай сиринэн эргиччи мээрэйдэнэр. КПЫ
Уоҕурдууну үүнэйи умнаһын эргиччи табыгынатаҕыт. ЕАМ ББКП
2. Тула өттүгүн кэриччи (көр). ☉ Вокруг, кругом, во все стороны (озираться)
Кинээс дьиэ иһин эргиччи, кими эрэ көрдүүрдүү, көрүтэлиир. Н. Якутскай
Геннадий иилээн турар күөх тыаны эргиччи көрдө. А. Фёдоров
Бары барыта баар кэҥэс хоһун эргиччи көрүтэлээтэ. Г. Колесов
3. Өрүү, наар, тохтоло суох. ☉ Постоянно, всегда, безостановочно (напр., работать)
[Тыраахтар] Эргиччи түүннэри ньирилиир, Илин, арҕаа ньирилиир. С. Васильев
Эргиччи мииниллэр ат наһаа сылаамсах буолар. ААИ ОБСЫҮ
Тырынкиннар уоллара суукканы эргиччи үлэлиир дьыссааттаах. И. Никифоров
4. Бары өттүнэн, ситэри, дэгиттэр. ☉ Всесторонне (напр., образованный), со всех сторон (напр., иметь выгоду)
«Куһаҕан» оҕолору иитэр кинилэргэ эргиччи барыстаах. Амма Аччыгыйа
Эргиччи билиилээх, сайдыылаах эрэ киһи историяҕа саҥа цивилизацияны үөскэтиигэ көхтөөхтүк кыттар. Тумарча
Мин көрдөхпүнэ, кини курдук эргиччи кэрэ уол суоҕа. Р. Кулаковскай
◊ Эргиччи күн түөлбэ. — полярнай күн диэн курдук (көр күн). Хоту дойдуга эргиччи күннэр үүннүлэр

туохт.
1. Түргэнник төттөрү-таары бар-кэл, элэгэлдьий. ☉ Носиться, двигаться, сновать туда-сюда
Били нуучча кыыһа антах өттүнэн көстөн ааһар, оҕолордуун элэҥниир, куукунаҕа киирэр-тахсар. У. Нуолур
Томторуктаах, өрүөлээх ньирэйдэр туора-маары ойуоккалаһаллара, ынахтара ыҥырана-ыҥырана сырсан хороҕолдьуһаллара биир кэм элэҥнээн олорор буолааччы. П. Аввакумов
[Эмээхсин] кыыһын дьиэ үлэтигэр бөрүкү сыһыарбат, бэйэтэ эргиччи элэҥниирин сөбүлүүр, сууйан-сотон, ыраастаан тахсар. И. Никифоров
2. Түргэнник хамсанан, (хараххар) сүтэ-сүтэ көстөн кэл, баар буола-буола суох буолан хаал. ☉ Мелькать перед глазами то появляясь, то исчезая
Ый былыт быыһынан элэҥнээн, Мэлийэмэлийэ, күөрэйдэ. Күннүк Уурастыырап
Эрбии эмиэ элэҥнээн Иэйэ-туойа килбэҥнээтэ. С. Васильев
Уолчаан ымсыылаахтык аһаан, күөрчэхтээх лэппиэскэҕэ ньуоската сотору-сотору элэҥнээтэ. М. Доҕордуурап
Кыһыл былааттаах, күөх ырбаахылаах Даарыйа хара бараан илиитэ элэҥниир, муҥха хотоҕосторо ууга дагдаҥнаһаллар, тимирэ-тимирэ күөрэйэллэр. Тулхадыйбат д.
3. Туох эмэ быыһынан элээрэн аас (туох эмэ нэһиилэ көстөр омоонун, торумун этэргэ). ☉ Мелькать, проноситься между какими-л. предметами слабой тенью (о нечётком силуэте кого-л.)
Оҕонньор, имигэс баҕайытык туран ойуур түгэҕин диэки хаамта, мас быыһынан элэҥнээн сүтэн хаалла. И. Гоголев
Соня тымныы тумарыгын бүрүнэн, омооно эрэ көстөн, элэҥнээн иһэрэ. М. Доҕордуурап
Мастар быыстарынан сараадыйан түспүт ый сырдыгар оҕонньор күлүгэ сүтэ-сүтэ элэҥнээн эрэрин уол көрө хаалла. П. Филиппов
4. көсп. Түргэн-түргэнник солбуллан ис (хол., бииртэн биир хартыына; санаа туһунан). ☉ Проноситься, быстро сменяя друг друга (напр., о воспоминаниях)
Ааспыт араас хартыыналар кини өйүгэр тиһик-тиһик элэҥнээн бардылар. Амма Аччыгыйа
Кини иннигэр төрөөбүт Сахатын сирин эгэлгэ кэрэ хартыыналара элэҥнээн ааспыттара. П. Филиппов
Кэрэмэс [киһи аата] кырдьаҕас төбөтүгэр, оо, араас санаа элэҥниир. Миитэрэй Наумов
△ Биллибэккэ ааһа оҕус (күн-дьыл, кэм-кэрдии туһунан). ☉ Пронестись, пройти незаметно (о времени, прожитых годах)
Онтон ылата элбэх сыллар Элэҥнии устан аастылар. Күннүк Уурастыырап
Ити курдук сөкүүндэ Сүүрэн-көтөн элэҥниир, Сүрэх хаанын сүүрүгэ Сүүрүгүрэр кинилиин. П. Тобуруокап
Этэҥҥэ буоллахха, күн-дьыл элэҥнээн ааһара түргэнэ сүрдээх. Айысхаана
ср. хак. иленъне ‘шататься, качаться из стороны в сторону; мелькать’, кирг. элеҥде ‘озираться; опасливо осматриваться, быстро вращая головой; суетиться’