Якутские буквы:

Якутский → Русский

оноолоох

  1. 1) имеющий на спине разрез, с разрезом на спине; оноолоох сон старинное якутское нарядное пальто с разрезом на спине; 2) имеющий широкую вставку в складке на спине; с ... широкой вставкой в складке на спине (о якутской женской одежде); 3) имеющий чепрак; с...чепраком; чепрачный (с полосой шерсти другого цвета на спинео животном); 2. перен. девушка; женщина # оноолооххо орооспотох девственник.

Якутский → Якутский

оноолоох

  1. даҕ.
  2. Кэлин өттүгэр тыраҕастаах (хол., сон туһунан этэргэ). Имеющий сзади разрез от подола (об одежде). Оноолоох сон
    Үҥсүүлээхтэр …… оноолоох соннорун дьогдьуурдара тэрэһэн, самыылара сайбаһан турдулар. Күннүк Уурастыырап
  3. этногр. Кэннигэр кэтит иҥээһин киллэһиктээх (саха дьахтарын сонун этэргэ). Имеющий широкую вставку в складке на спине (о якутской женской шубе). Сотору силигирии тыалыра турар тэтиҥ, хатыҥ мастардаах, сэндэлэ тыа быыһынан оноолоох хаарыс соннор уонна былыргы үрүҥ суппууннар лөппөрүс-лөппөрүс гыммахтаан хааллылар. Күннүк Уурастырап
  4. Сүөһү самыытыгар атын өҥнөөх уһаты балаһалаах. С полосой другого цвета на спине (о домашней скотине)
    Хамначчыт дьахталларым …… Хоно кэлбит хоноһоҕо киһиргээннэр, Бэҕэһээ киэһэ буоҕаралаах кутуруктаах, Оноолоох саадьаҕай кунан оҕустарын Баайбакка сыппыттар. Саха фольк. Аҕам оҕонньор эрэйдээх Күөх көлөһүнүн саккыраппыт Көлүччэтин сөрүүн уутунан Утаҕын ханнаран улааппыт Оноолоох саадьаҕайым үүтүнэн үссэнэн үөскээбитим. С. Васильев
  5. аат суолт., көсп. Кыыс, дьахтар. Девушка, женщина. Оноолооҕу билбэтэх киһи
    Оноолооххо (оноолоох соннооххо) орооспотох — дьахтарга сылдьыбатах, дьахтары билбэтэх (киһи). Не познавший женщины, девственник (букв. с имеющими разрез позади кафтана не сходившийся)
    Бииллээҕи кытта билсибэтэх, Оноолооҕу кытта орооспотох, Сыыһаҕа сылдьыбатах, Сымыйаны саҥарбатах Тоҕус уолан дьон. Саха нар. ыр. II
    «Аны оноолоох соннооххо орооһуом суоҕа, бииллээх соннооххо мэҥийиэм суоҕа», — диэн андаҕайбытым. Эрилик Эристиин

Еще переводы:

дьалтаччы

дьалтаччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Киэҥник, тэниччи. Наречие от дьалтай
Аар тойон аҕата Оноолоох сонун Ноноччу кэппит, Дьабака бэргэһэтин Дьалтаччы ууруммут. П. Ядрихинскай

түһэртэлээ

түһэртэлээ (Якутский → Якутский)

түһэр диэнтэн төхт
көрүҥ. [Харытыан] оноолоох сонун үрдүнэн икки уордьанын лиэнтэтиттэн сулардыы кэтэн, түөһүгэр түһэртэлээн кэбистэ. Л. Попов

ноноччу

ноноччу (Якутский → Якутский)

сыһ. Эмис, ынаҕар буолан киэптии, ыга (кэт, таҥын). Так, чтобы плотно обтягивало полную фигуру с выпирающим животом (надевать что-л.)
Аар тойон аҕата Оноолоох сонун ноноччу кэппит. П. Ядрихинскай

тойот

тойот (Якутский → Якутский)

аат., эргэр. Тойон аймах. Должностные лица, господа
[Чоочо — Манчаарыга:] Куорат тойотун кытта Куомунум биир этэ, Куоттарар гына кучуйуом. А. Софронов
Толбонноох түүлээҕи бултуурбут, Тойоту оноолоох соннуурбут. Эллэй
Үс сүүс сыл устата тойот кымньыыта Саха тараах иэнигэр түспүтэ. И. Эртюков

тэрэс

тэрэс (Якутский → Якутский)

тэрэй диэнтэн холб. туһ. [Үҥсүүлээхтэр] оноолоох соннорун дьогдьуурдара тэрэһэн, самыылара сайбаһан турдулар. Күннүк Уурастыырап
Чирэмэ соһуйа истэн уһун кыламаннара тэрэһэ түстүлэр. С. Дадаскинов
Балыктар чуоҕур лапчааннара тэрэһэн ылаллар. «ХС»

арыҥах

арыҥах (Якутский → Якутский)

арыҥах мас — силистиин түөрүллэн, иҥнэри түспүт мас. Вывороченное с корнем накренившееся дерево
Сигэнэ оонньуур силиргэхтээх маһыҥ, аалына оонньуур арыҥах маһыҥ мин дуо? (өс хоһ.). Бииллээххэ билсиспэтэх, Оноолооххо орооспотох, Арыҥах маһы атыллаабатах, Сул дүлүҥү туораабатах кыыс. Өксөкүлээх Өлөксөй
Бурхалей туора түһэ сытар арыҥах маска тиийэн, саатын устан өйөннөрөн баран, олорунан кэбистэ. Эрилик Эристиин

ньаччаҕар

ньаччаҕар (Якутский → Якутский)

даҕ. Икки аҥыы, аччаччы үүнэн тахсыбыт (муос туһунан). Расходящиеся в разные стороны или широко расставленные (о рогах)
Уола ньаччаҕар муостаах саадьаҕай кунанын аҕалан көлүйдэ. Эрилик Эристиин
Далга супту хааман тиийэн, кулгааҕынааҕар да кылгас ньаччаҕар муостаах, күрүҥ эриэн тыһаҕаһы сиэтэн аҕалан …… баайан кэбистэ. Г. Колесов
Уһун ньаччаҕар муостаах, Оноолоох кэтит саадьаҕайдаах, Кырдьаҕас ынаҕым, Кылбар тыыным Эн буолаҕын! С. Васильев

уордьан

уордьан (Якутский → Якутский)

аат. Туохха эмэ уһулуччу ситиһии иһин туттарыллар наҕараада, бэлиэ. Особый знак отличия в награду за выдающиеся заслуги, орден
[Харытыан] оноолоох сонун үрдүнэн икки уордьанын, лиэнтэтиттэн сулардыы кэтэн, түөһүгэр түһэртэлээн кэбистэ. Л. Попов
Тоҕо сааһырбыт эн түөскүн Уордьан, мэтээл киэргэппэт. С. Данилов

дьабака

дьабака (Якутский → Якутский)

аат. Дьахтар былыргы истэри-тастары түүлээх (таһа күндү түүлээх), кулгааҕын саба түһэр сыҥааҕа суох хороҕор бэргэһэтэ. Национальная якутская женская шапка: меховая изнутри и снаружи, высокая, закрывающая уши
[Кыыс дьахтар] киис тириитин килбиэннээҕин бэрдэ дьабака бэргэһэлээх. П. Ойуунускай
ХVIII уонна ХIХ үйэлэргэ дэлэйдик кэтиллибит дьабака бэргэһэ сорох чааһа буобура тириилээх буолар. Багдарыын Сүлбэ
Мин уол дьоруойбун муодарҕатар Кийиит симэҕэ, көмүһэ, Оноолоох соно, дьабаката, Оҕуруолаах этэрбэһэ. Дьуон Дьаҥылы
ср. алт. чабак 'высокая шапка'

кэһиэччик

кэһиэччик (Якутский → Якутский)

аат. Ойоҕоһугар, көхсүгэр оноолоох, сиэҕэ суох, үксүгэр сиэдэрэй оҥоһуулаах, киэргэллээх, ырбаахы үрдүнэн кэтиллэр уһун соҕус таҥас. Безрукавка-жилетик из плотного шелка, гаруса или атласа с декоративными складками по бокам, приталенный, вышитый нитками, бисером или украшенный кружевами (обычно женский нарядный жилет)
Суон Даарыйа …… күөх халадаай ырбаахытын сайбаччы, ону таһынан, «үтүөлэргэ» сырыттаҕына киэргэнэр таастаах кэһиэччигин кэппит. М. Доҕордуурап
Кэһиэччик араас күндү түүлээх тириитин кырадаһынынан уонна тыһынан киэргэтиллибит. БИГ ӨҮөС
русск. корсетчик