Якутские буквы:

Якутский → Русский

оргул

небольшое возвышение, не затопленное водой (во время разлива).

Якутский → Якутский

оргул

  1. аат.
  2. Сааскы халаан уутугар ордон хаалар кыра томтор сир. Небольшое возвышение, не затопленное водой (во время весеннего разлива)
    Балтийскай муораны туораан, бэрдьигэс тыанан бүрүллэ үүммүт оргулга чугаһыыбыт. Н. Якутскай
  3. Сааһыламмакка, түбэһиэх мунньуллубут ол-бу бытархай сээкэй чөмөҕө. Куча, кучка каких-л. мелких вещей, предметов
    Максим утуйар таҥаһа соҕотохто оронун үрдүгэр оргул буола түстэ, остуолун өрө-таҥнары туттулар. П. Филиппов
  4. Кымырдаҕас уйата. Муравейник
    Айаннаабытым иккис күнүгэр, ыраахтан тыа быыһыгар бугул саҕа кымырдаҕас оргула лөглөйөн олорорун көрдүм. Тумарча
    Бугул саҕа оргулу Борук-сорук көрбүтэ, Булуу-талыы …… бу дьолу, Бойборуйан тиийбитэ, Кымырдаҕас оргулун Кырыы өттүн үрэйдэ. Т. Сметанин
  5. даҕ. суолт. Бөлөҕүнэн өрө кыынньан тахсар (хол., үөлэстэн тахсар кыымнар); кытыаста умайар (кутаа туһунан). Выходящий из трубы в виде снопа (об искрах); пламенеющий (о костре)
    Күһүҥҥү хара түүҥҥэ көмүлүөк оһох оргул кыыма түүтэхтии өрө уһууран тахсыбыт. А. Фёдоров
    Отой билбэтэх дьикти дойдубар Биирдэ баар буолан хаалбыт курдугум: Ордук суостаахтара оргул кутаалар, Чаҕыл күөхтээхтэрэ алар, тыа, хонуу. В. Миронов
    ср. монг. оргил ‘вершина, пик’

Еще переводы:

боругулдьус

боругулдьус (Якутский → Якутский)

боругулдьуй диэнтэн холб. туһ. Симик уот көһүннэ
Сиик-туман бүдүө-бадаа оргулун ортотугар дьоннор күлүктэрэ боругулдьуһан бардылар. С. Федотов

оһу-тоһу

оһу-тоһу (Якутский → Якутский)

даҕ. Кэрдиис курдук уһуктардаах (хайа, очуос оройдорун этэргэ). Зубчатый (о вершинах гор)
Оһу-тоһу очуостарга Охсулунна оргул уоппут, Ыраах тиэрдэр ыллыктарга Ыллыыр эбит булчут уолбут. В. Миронов

сылыбылдьыс

сылыбылдьыс (Якутский → Якутский)

сылыбылдьый диэнтэн холб. туһ. [Дьон] эчи үтүктүспүт курдук, сылыбылдьыһаннар, туох да бэйэлээххэ санааларын ууруох быһыылара суох, үүт-үкчү оргулларын тула сулукуччуһар кымырдаҕастар курдуктар. «ХС»

тиҥсирийбэхтээ

тиҥсирийбэхтээ (Якутский → Якутский)

тиҥсирий диэнтэн тиэт
көрүҥ. Уһун мунна оргул курдук кыстаммыт кумааҕылары тиҥсирийбэхтээтэ, томтоҕор кэҥэриитигэр көлөһүнэ бычыгыраата. А. Фёдоров
Ата умса дьүккүйэн тэһиинин төлө тардан ылла уонна сири тиҥсирийбэхтээтэ. «Чолбон»

куча

куча (Русский → Якутский)

ж. 1. чөмөх, чохчо, оргул; куча песку чөмөх кумах; 2. (беспорядочное скопление) чөмөх; сбиться в кучу бииргэ чөмөҕөлөс; 3. разг. (множество) баһаам; у меня куча дел мин баһаам дьыалалаахпын.

бургучут

бургучут (Якутский → Якутский)

бургучуй диэнтэн дьаһ. туһ. Дьэ буо! Бокуруоп таҥарам Муустаах буркунунан Бургучута тыынан барда, Саха урааҥхай киһи Салаасканан сылдьар кэмэ Сайа дайбаан кэллэ
Саха фольк. Оргул туман ортотугар. Онно, оҕо санаабар, Аарыма Дьыл оҕуһа Аҕылаан бургучутар. С. Тарасов. Мин ыстарсыына ураһатыгар киирдим. Кини муннукка олорон, кылгас чубууктаах хамсаттан табахтаан бургучутар. ДСН Т

кыҥыһахтаа

кыҥыһахтаа (Якутский → Якутский)

туохт. Илин лабааҕынан (сүөһү, кыыл тобугунан, киһи тоҕоноҕунан) өйөнөн, ойоҕоскунан иҥнэри сыт. Ложиться набок, опираясь на локоть (о человеке) или на колено (о животных)
Атыыр кунан оҕустар …… Харсан-харсан бараннар, Хайалара да кыайбакка, Муостарыттан иилсиһэн, Кыҥыһахтыы сыталларын курдук Модьу-хаан бэйэлээх Модьоҕолоохтор эбит. П. Ядрихинскай
Эһэ Кымырдаҕас оргулун Кырыы өттүн үрэйдэ, Кыһыл тылын таһааран, Кыҥыһахтыы кирийдэ. Т. Сметанин. Тэҥн. кээдьэҕэстээ

моҥол

моҥол (Якутский → Якутский)

көр моҕол
Саха төрдө буол бут Саха Саарын тойон, Сабыйа Баай хотун икки-үс моҥол ураһалара көстөллөр. П. Ойуунускай
Улуу булгунньах бадахтаан, Уонунан былас оҕуруктаах Оргул-моҥол ураһаны оҥорон-туруоран кэбиспиттэр. П. Тобуруокап
Сорох баайдарга үстүү курдуулаах улахан моҥол ураһалар бааллара. БИГ ӨҮөС

сылаарҕаабыттыы

сылаарҕаабыттыы (Якутский → Якутский)

сыһ. Сылайбыт быһыынан, сылайбыттыы. С усталым видом, устало
Эрэдээктэр оргул курдук кумааҕыны халбарыччы аста, сылаарҕаабыттыы тутунна. А. Фёдоров
Ардаҕы бүрүммүтүнэн, көхсүгэр ханнык эрэ утуйар таҥас сүгэһэрдээх, атах сыгынньах дьахтар сылаарҕаабыттыы бытааннык хааман иһэр. М. Доҕордуурап
— Даа, оччоҕо уус-уран тылынан ойуулаан уочарката суруй, — диэтэ киһим уонна сылаарҕаабыттыы туран тыыллаҥнаата. Н. Абыйчанин

хаптас

хаптас (Якутский → Якутский)

хаптай диэнтэн холб. туһ. Болугур оҕонньор аттыгар хороһон олорбут ыттара, буурҕаттан чаҕыйан, ыйылаһа-ыйылаһа хаарга хаптаһаллар. Н. Якутскай
[Эһэ] Оҕолоро барыах-кэлиэх сирдэрин булбакка хаптаһан сыттахтарына, ийэлэрэ бу баар буола түспүтэ. Р. Кулаковскай
Арай хойутаан быкпыт иинэҕэс оттоох талах үүммүт үрэхтэрин бата биир эмэ оҕонньор бугуллара, кымырдаҕас оргулун кэриэтэ, сиргэ хаптаһан көстөллөрө. В. Титов