несов. см. оскорбить(ся).

с. киэн санаа, бэйэ чиэһэ; оскорбить чье-л. самолюбие ким эмэ киэн санаатын өһүргэт.

сов., оплёвывать несов. кого-что, разг. I. силлээ, дэлби силлээ, саба силлээ; 2. перен. (оскорбить) силлээ-хаахтаа, холуннар.

с. 1. (по гл. оскорбить) үөҕүү, өһүргэтии, атаҕастааһын; осыпать оскорблениями дэлби үөх; 2. (по гл. оскорбиться) өһүргэнии.

туохт. Кими эмэ атаҕастаа, үөх, хоргутуннар. ☉ Обидеть, оскорбить кого-л.
Үүйэ иһигэр хомойо санаата: Дьокуускай сонунун туоһуласпакка, ордуос уолу бостуой өһүргэтэн. Л. Попов
Бэйэм да наһаа уһуннук саҥараммын, оҕонньору өһүргэтэн кэбистим. Н. Лугинов
Кини [Платон Алексеевич] бэйэтин утарсааччытын кыратык да хооруйар, өһүргэтэр тылы туттан көрбөтө. Н. Заболоцкай

1) ходить; оҕо хааман эрэр ребёнок начинает ходить; нүксүччү туттан хаамар он ходит сгорбившись; түргэнник хаамп = шагать быстро; кыайан хаампаппын мне трудно ходить; 2) перен. осуществляться, претворяться в жизнь; дьыала бытааннык хаамар дело продвигается медленно; 3) ходить, работать (о нек-рых видах транспорта и механизмах); трактор үчүгэйдик хаамар трактор работает хорошо; 4) ходить, делать ход (в шахматах, шашках) # иннин быһа хаамп = оскорбить своим поступком, действием чьё-л. самолюбие (и этим вызвать гнев).

туохт. Кими-тугу эмэ аанньа ахтыма, бэйэҕиттэн намыһахтык санаа, бэйэҕэр тэҥнээмэ. ☉ Пренебрегать кем-л., считать ниже себя, унижать кого-л. [Сайсары] баҕайы мүөттээх-саакырдаах таҕыстаҕын көр
Ити тухары сэниирэ итиччэ. Суорун Омоллоон
Киһини хаһан да сэнээбэт куолу, онтон ордук куһаҕан суох. Н. Заболоцкай
Үгүс саллааттар Киргиэлэйи кырата, дьарамайа бэрдин иһин, сэнии көрөллөрө соҕотохто уурайда. «ХС»
♦ Сэнээбиккиттэн тотуоҥ — кимитугу да улахаҥҥа уурбаккыттан кэлин кэмсиниэҥ, кэһэйиэҥ. ☉ Пожалеешь о том, что пренебрегал кем-л., относился свысока к кому-л.
Сэнээбиккиттэн тотуоҥ. Өксөкүлээх Өлөксөй
ср. ДТС йеникле ‘пренебрегать’, казах. диал. шене ‘унизить, задеть, оскорбить колкими словами’

1. кирдиэлээ диэнтэн дьаһ. туһ. Аккын кирдиэлэт. ПЭК СЯЯ
   Аттарын хатыҥҥа уһуннук өртүү баайан, кирдиэлэтэн аһата ыыттылар. А. Бэрияк
   Ити эн кирдиэлэтэр көлөҥ (атыҥ) тэрилигэр үбү суккуйбахтаабытым. Н. Апросимов
2. Төбөтүттэн, туохха эмэ умса баттыы-баттыы, илгиэлээ. ☉ Вцепившись в чьи-л. волосы на затылке или надавливая на затылок, трясти кому-л. голову лицом вниз
   Мииткэ Дараҕары …… сирэйинэн муостаҕа кирдиэлэтиэх санааны ылынан, дугдуруҥнаан баран, тохтоото. И. Никифоров
   Эн миигин …… кэтэҕим аһыттан ылан кирдиэлэппитиҥ. Д. Апросимов
3. көсп. Туохха эмэ дэлби мөх-эт, дьарыйан биэр. ☉ Сильно отругать, отчитать кого-л. за что-л. [Андрей Сергеевич:] Уорбуккун да уорбуккун диэн кирдиэлэтэр куһаҕан содуллаах буолуон сөп. Л. Габышев
   Пленумҥа киллэрэн кирдиэлэтэр сүрэ бэрт. С. Никифоров
   ♦ Сирэйгэ-харахха кирдиэлэт — дэлби мөх-эт, сирэй-харах ас. ☉ Распекать, укорять, попрекать кого-л. за что-л. Малыысхап силиэдэбэтэл сирэйгэ-харахха кирдиэлэтэн, …… кинини сөбүн көрөн турар. «Чолбон». Ыт курдук кирдиэлэт (ыкка дылы) — тылгынан дэлби атаҕастаа. ☉ Сильно оскорбить кого-л. словами
   Миигин ыкка дылы кирдиэлэттэ. ПЭК СЯЯ
   [Силээхтэ Сэмэн:] Миигин Бырдаахан баай хааннаах хара ыт курдук кирдиэлэттэ. Н. Неустроев