ж. 1. (дерева) салаа, лабаа; 2. (ответвление; отрасль) салаа; 3. (линия родства) салаа, удьуор, сыдьаан.

аат. Тайах, таба муоһун утары, илин салаата. ☉ Переднее ответвление рога лося, оленя
Үгүс салбахтардаах, тоһуйарыгар кытары салаалаах кэрэкээн муос. Я. Семёнов

с. 1. (по гл. разветвить) са-лаалааһын, салааларга араарыы; 2. (по гл. разветвиться) салааланыы; разветвление корней дерева мас силистэрин салааланыыта; 3. (место) арахсыы; разветвление железнодорожного пути тимир суол арахсыыта; 4. (ответвление, часть) салаа; организация со многими разветвлениями элбэх салаалардаах тэрилтэ.

аат. Өрүс, үрэх хочотугар сайын үксүгэр быстан аанньа сүүрдүбэт буолар өрүстэн (үрэхтэн) тахсар уонна онно (үрэххэ) төттөрү түһэр уу, кыра ойоҕос үөс. ☉ Наиболее удаленное и мелкое ответвление русла реки, речки, обычно летом сильно убывающее и имеющее слабое течение, проток
Өлүөнэ өрүс биир киэҥ боротуокатыттан ырааҕа суох, Дьокуускай куорат саамай хабыллар киинин чугаһыгар …… кып-кырачаан былыргы дьиэ билиҥҥээҥҥэ диэри турар. ДьДьДь
Куорат оскуолаларыгар үөрэнэр сылларбытыгар, боротуока мууһун ыраастаан, хатыыскалыыр сир оҥостубуппут. КПИ СМ
Дириҥ үрэхтэри, аппалары, боротуокалары туорааһыҥҥа тыраахтар маҥнайгы аартыгынан туораныллыахтаах. ОҮМ

аат.
1. Туох эмэ уһугунан саллайан кэтирээһинэ, саллаҕара. ☉ Конец или часть чего-л. широкой и плоской формы, лопасть. Эрдии салбаҕа. Турбина салбахтара
□ Бөртөлүөт бөһүөлэк хоту өттүнээҕи киэҥ ырааһыйаҕа, күүстээх салбахтарынан көй салгыны куугуната ытыйбахтаан, чэпчэкитик дэгдэс гынан олордо. П. Аввакумов
Эрдии салбахтара өрө күөрэҥнэстилэр, сыаҕа киирбит сытыы быһахтыы долгуну минньигэстик быһыта тыыталлар. Н. Заболоцкай
2. Туох эмэ салаата. ☉ Ветвь, ответвление чего-л. (напр., оленьих рогов). Тайах муоһун салбахтара. Атырдьах салбаҕа
□ Салаалардаах салбахтаах Хатыҥ тоһоҕоҥ ханнаный? Саха нар. ыр. II
[Уус Мандар] атырдьаҕын салбаҕа тостубутун кыҥастаһа турда. И. Гоголев
[Кыыл таба муоһун] хас биирдии салбаҕа уратылаах, туспалаах, бэйэтин иһигэр кистэлэҥнэрдээх. С. Тумат
◊ Атах салбаҕа — киһи атаҕын бэрбээкэйиттэн аллараа өттө, атаҕын хаптаҕайа тарбахтардыын. ☉ Часть ноги человека ниже щиколотки, ступня
Атаҕын салбаҕын төбөтүгэр биэстээх атыыр тайах суола чараас хаарга бэчээт курдук көстөр. Н. Абыйчанин. Илии салбаҕа — киһи илиитин бэгэччэгиттэн ыла уһук өттө, ытыстаах тарбахтара. ☉ Часть руки ниже запястья, кисть. Салбах батас эргэр. — былыргы хотуур. ☉ Коса старинная.
ср. хак. чалбай ‘быть расплюснутым’, бур. һалбай ‘лепесток’, алт. салбак ‘отвислый, повисший, болтающийся’, хак. чалбах ‘широкий, обширный’

аат. Тула өттө кураанах сирдээх, балык, көтөр үөскүүр уу бүтэй түөлбэтэ. ☉ Озеро
Биир күтүр улахан сүүнэ күөл хаба ортотугар, кутаалаах уот курдук, күн чаҕылыйа сандаарар. Күндэ
Бу дойду өрүстэрэ уонна күөллэрэ бараммат балыктаахтар. И. Данилов
♦ Билэр күөлүм балыга көр балык. Суобаһы билбэтиҥ итинэн көстөр …… Сэмэнтэн мин оччо соһуйбаппын
Билэр күөлүм балыга. Амма Аччыгыйа
Тустууккунан да билэр күөлүм балыга этиҥ. Холоон ини — Бүлүү бөҕөһүн хоторуҥ! «ХС»
Күөл акаары — далай акаары диэн курдук (көр акаары). «Сеня, эн миигин күөл акаарынан ааҕаҕын дуу?» — Дьулус иллээхтик күлэр. Л. Попов
Биһиги ийэ ууһа эһиннэхпит. Ити мин күөл акаары уолум тыыннаах хаалан сир чэчирэ буолан сириэдийэр үһүө. Эрилик Эристиин
Күөл иһээччи — буор иһээччи диэн курдук (көр буор). Аа-а, Таракаан дуо? Манна олохтоохтор бары кинини Таракаан диэн ааттыыллар. Күөл иһээччи. Софр. Данилов. Күөл итирик — олус итирик. ☉ Пьяный в дым
Булумдьу, …… күөл итирик соһуллан-сыһыллан, ыкса киэһэ кэлбит. Л. Попов
◊ Алаас күөлэ — алаас иһигэр сытар күөл. ☉ Озеро на аласе
Алаас күөлэ сөтүөлүүр оҕолорунан туолбута. Н. Заболоцкай. Көлүйэ күөл — кыра күөл. ☉ Маленькое озеро размером с пруд
Самантан тус арҕаа диэки сөтүөлүү оонньуур көлүйэ күөл баар буолуо. Ньургун Боотур. [Алаа Моҕус] бэйэбин сиэри гыммытыттан куотан, көлүйэ күөлбэр киирбиппэр, эккирэтэн иһэн, халтарыйан охтон хаалла. Саха фольк. Күөл атаҕа — күөл синньиир утаҕа. ☉ Вытянутое ответвление от озера, залив. Күөл атаҕар кустар түстүлэр. Күөл баһа — күөл саҕаланар киэҥ өттө. ☉ Широкая часть озера. Күөл баһыгар от оҕустум. Күөл былыыга — күөл түгэҕиттэн хостонор, сылгыга, ынахха сиэтиллэр бадараан. ☉ Озерный ил, сапропель
Урут Чурапчыга «Соловьев Амматыгар» күөл былыыгын [сылгыга] сиэтэ сылдьыбыттара баара да, таах хаалла быһыылаах. «Кыым». Күөл кыламана — күөл кытыыта, күөл кытыытынааҕы чычаас ууга от үүнэн турар сирэ. ☉ Мелководная береговая часть озера. Күөл кыламаныгар кустар уста сылдьаллар. Күөл ньургуһуна — күһүҥҥү ньургуһун. ☉ Подснежник, растущий осенью
Үчүгэйгэ тахсар дииллэр Күөл ньургуһуна. «Кыым». Күөл хараҕа — күөл саамай дириҥ уута. ☉ Самое глубокое место озера, омут. Бу күөл хараҕа хоту өттүгэр баар. Ойбон күөл — кыһын кыстык кэмигэр ойбоннонор күөл. ☉ Озеро вблизи зимовья, предназначенное для водопоя скота
Олоон көрөн сураһыы Ойбон күөлгэ тиийбэккэ умнуллар. С. Васильев. Тыымпы күөл — кытылыгар сыһыыта-хонуута суох, хара маһыттан уулаах күөл. ☉ Лесное озеро (без береговой полосы)
Хара тыа ортотугар төгүрүк тыымпы күөл кубарыйан, долгулдьуйан көстөр. Н. Неустроев
Тыа тайҕа чуумпуран турар, Тыымпы күөл түһүү сытар. С. Васильев. Үрэх күөлэ — үрэх сүнньүгэр сытар күөл. ☉ Озеро, находящееся в русле речки
Үрэх күөлэ сыл аайы уларыйа турааччы. Амма Аччыгыйа
Дьэ диэ, биһиэхэ бултаан аһыыр дьоҥҥо, бу үрэхпит күөлэ мөлтөөбүт, уута олус дьара буолан! А. Сыромятникова. Элгээн күөл — өрүс таһыгар сытар уһун синньигэс дириҥ күөл. ☉ Продолговатое глубокое озеро, находящееся возле реки
Куораттан алта уон килэмиэтири бардахха хомустаах уһун элгээн күөллэр бааллар. Далан
Элгээн күөллэрдээх, киэҥ ходуһалардаах, дьураа-дьураа иирэ талахтардаах киэҥ арыы быһыылаах. Н. Якутскай
тюрк. көл

I
аат.
1. Удьуору, төрдүууһу салҕааччы. ☉ Потомство, потомок. Төрүт-уус саҕаттан ырыаһыттар сыдьааннара
□ Биһиги сыдьааннарбыт хайа да түгэҥҥэ атыттартан ордо, баһыйа, сабырыйа туруохтаахтар. Н. Лугинов
Былыр үгүс суруга-бичигэ суох биистэргэ бастакы төрүттэрэ таҥара буолара, ол иһин итэҕэлэ суох омук төрдө-ууһа суох сыдьаанынан ааҕыллыан сөп. ВВЕ СТИ
Иванна кинилэр сыдьааннарыттан соҕотох хаалла. ТТК
△ Туох эмэ төрүөҕэ, удьуора (киһиттэн ураты тыынар тыыннааҕы этэргэ). ☉ Потомство, отпрыск (у животных)
Кырбый [ыт аата] сордоох күөрт көхсүнэн эрэ буолбакка, быһыытынан-майгытынан бөрө сыдьаана буолара билигин хаһааҥҥытааҕар да чуолкайдык көһүннэ. Н. Лугинов
Ити бөлөхтөр истэригэр кыра да, бөдөҥ да төрүөхтээх, уойумтуо, кыстыгы тулуйумтуо удьуордар, ардыгар быһымах, быһый атахтаах сылгылар сыдьааннара көстөллөр. Сылгыһыт с. Аҥаар Муос [тыһы чубуку аата] айылҕа биэрбит сиэринэн, бэйэтэ да билбэтинэн, инникигэ тарбачыһар, сыдьааннара быстыбатыгар дьулуһар. А. Кривошапкин (тылб.)
2. Өбүгэ, төрүт-уус. ☉ Предок. Өксөкүлээх Өлөксөй үлэлээбит үлэтин, былыргы олох умнуллубут сыдьааннарын чинчийбит, билбит, ыйбыт үтүө үлэтин бэлиэтээн, аатын ааттаан айхал эппиттэрэ. П. Ойуунускай
Дьоно-сэргэтэ даҕаны, төрдүлэрин-уустарын ыйыталастахха, үксүлэрэ ити оройуоннартан сыдьааннаах буолаллар. НС ХСБС
Сиэннэнии диэн — улуу дьыала, Эн сыдьааныҥ салҕаныыта. Былыргыттан саха ыалын Сүрүн-кутун уол сиэн тутар. И. Баишев
3. көсп. Өрүс, үрэх ханан эмэ туора сүүрүгүрдэр тардыыта (хол., сээн, үрүччэ). ☉ Ответвление от основного русла реки или речки (напр., рукав)
Сирин быһыытыттан көрдөххө, манна хайа да өттүттэн атын үрүйэ да, сыдьаан да киирбэт. Н. Якутскай
Үрүйэтин диэки бардахха, уулаах сыдьааны батыстахха, олус хойуутук үүнэр моонньоҕон угар тиийэҕин. Н. Босиков
Эр дьон ыраах үрэхтэр сыдьааннарыгар бултуу барбыттара. «ХС»
4. эргэр., сөбүлээб. Хайа эмэ уопсастыба бөлөҕүн кыттыылааҕа, ол бөлөх өйүн-санаатын тутуһааччы (үксүн куһаҕан сыанабылга тут-лар). ☉ Отродье
Бу баайдыы сыдьааннарга кимэн киирии улааппытынан сибээстээн, кылаас охсуһуута күүһүрэн эрэр. Болот Боотур
Бүлүү уокуругар бандьыыт сыдьааннара өрө турбуттара. «Кыым»
Никиитэ өстөөх сыдьаанын албыныгар киирэн биэрбитин дьэ өйдүүр. ПНИ ДКК
♦ Туора сыдьаан — туох эмэ түмсүү иһигэр төрүт туспа өйдөөх-санаалаах киһи (дьон бөлөҕө). ☉ Чуждый элемент в каком-л. обществе
Дьиҥэ, эйигин биһиги ханнык да туора сыдьаан буолбакка, бэйэ киһитэ дии саныыбыт. Д. Таас
Биһиги испитигэр кылаас өстөөхтөрө уонна туора сыдьааннар суох буолбатахтар. Болот Боотур
Саҥа олоҕу тутууга хаалынньаҥнар, араас туора сыдьааннар улахан харгыс буолаллар. КНЗ ТС
◊ Сыдьаан уруу — ойоҕос уруурҕаһыы алтыс салаата. ☉ Шестая боковая линия родства. Ойоҕос уруурҕаһыы алтыс салаата сыдьаан уруу дэнэр. Хайа сыдьаана — хайа сырыынньа сирэ, эниэтэ. ☉ Склон горы. Хайа сыдьаанын кыйа бардылар
II
даҕ., поэт. Сырдаан көстөр, сырдык дьүһүннээх. ☉ Светозарный, светлый
Сыһыы-сыһыы муҥунан Сыспай сиэллээхтэргэр Ымсыыраахтаан кэлбэтэҕим, Сырдык сыдьаан сырайгар Ымсыыраахтаан кэлбитим. Саха нар. ыр. II
Сыһыы алаас сирдэргэ Сыдьаан ньалака сиэллэрдээх Сылгы сүөһү үөрдэрэ Төннүбэттик үөскээннэр …… Төбүрүөннээн сылдьаллар. Саха нар. той. IV
Сэттэлээх сыдьаан сылгы Сиэллээх кутуругун Сыыйа-баайа туппут курдук Тииһин быыһынан Чыыртчаарт силлээн кэбистэ. Күннүк Уурастыырап

I
туохт.
1. Тугу эмэ тылгынан таарыйан ыл, таарыйталаа. ☉ Проводить по чему-л. языком, лизать, облизывать, вылизывать что-л. Ынах оҕотун салыыр.
□ Мөкүөйэ харах эмчитэ, кини салаан эмтиир. Суорун Омоллоон
Борбуос миигин эккэлии көрсөр, илиибин салаары гынар. Н. Якутскай
Дьиэ хаҥас өттүгэр биир маҥан тарбыйах …… туос ыаҕайаны салаан тордурҕатар. Күндэ
△ Тугу эмэ оннук тылгынан сотон сиэ. ☉ Есть что-л., подбирая языком, лизать, слизывать. Тэриэлкэни салаа
□ [Кыыс] сирэйигэр суорат кутан салыаҥ суоҕа (өс ном.)
Кутуйахтар үтүрүһэ-үтүрүһэ хааһыны салаан киирэн бардылар. Т. Сметанин
Холкуос …… боруода ынахтара тураҥы салыыллар. А. Фёдоров
2. Төлөнүнэн хаарый, таһын умат, сиэ (уоту этэргэ). ☉ Опалять, обжигать (о пламени)
Сыгынньах атахтарын төлөн улаханнык салаабыт быһыылаах, собо хабаҕын курдук хабыллыталаан хаалбыттар. И. Гоголев
[Уот] тиити өрө салаан күүдэпчилэнэн таҕыста. Суорун Омоллоон
△ көсп. Быыстала суох ытыалаһыыттан уотунан кутаалан (сэриигэ кыргыһыы туһунан). ☉ Пылать, опалять (о пожаре войны)
Сэрии уоттаах тылынан сири-халлааны салыыр. Т. Сметанин
3. көсп. Тугу эмэ төлөн курдук хайыта солоон, хайыта курбуулаан сырдат. ☉ Освещать пламенем, лучами, пронзать тьму (напр., о свете прожекторов)
Араас суол өҥнөөх Аракыата уоттара Халлаан үрдүк таһаатын Хайыта салаатылар. Күннүк Уурастыырап
Кутаа уота улахан баҕайы кып-кыһыл тылларынан хараҥаны салыыр. Л. Попов
Прожектордар уу кырсын бүтүннүү дьукку салаан ааһаллар. Г. Колесов
4. көсп., поэт. Дьалкыйан, чалымнаан сабыта охсуолаа (долгуну этэргэ). ☉ Окатывать, обдавать, лизать (о волне)
[Муора] кумах тааһы өрүтэ салаан ылыталыыр. Н. Якутскай
Кини атаҕын анныгар Хотугу акыйаан сытара, Хайа тэллэҕин салыыра, Тааһы дабайа сатыыра. М. Тимофеев
Отуу иннигэр чугас обургу төгүрүк күөл куула өттүнээҕи эмпэ туруору сыырдарын өрө салаан дьалкыйа оонньуу сытара көстөр. Н. Заболоцкай
5. Киһи күөмэйин, куолайын хаарыйан аһыт (туох эмэ аһыыны этэргэ). ☉ Жечь горло (о чём-л. горьком)
Пираттар уонна Хоруоллар тапталлаах арыгылара Бииктэр куолайын уотунан салаабытынан киирдэ. Л. Попов
Арыгы кураххай аһыы амтана күөмэйин ибиситиинэн салаан киирбитэ. П. Аввакумов
6. Үүнээйини, сииги эс, кураанахтаа (хол., аһыҥаны, курааны, тыалы этэргэ). ☉ Уничтожать, опустошать урожай, иссушать почву (напр., о саранче, засухе, заморозках)
Алааскын аһыҥка сиэн эрэр, бэттиэмэ кырсыгар тиийбит, өр гыныа суоҕа, кубарыччы салыа. Болот Боотур
Саха сирин бүтүннүүтүн үрдүнэн иккис сылын сири-дойдуну кубарыччы салаабыт алдьархайдаах уот кураан турара. Софр. Данилов
Хаһыҥ хаарыан сайыҥҥы хампаны Хастыы салаан хагдарытара. Эллэй
Уоттуу салыыр хапсыыр тыаллар сир ньуурун супту үрэллэрэ. Г. Николаева (тылб.)
♦ Быһаҕы биитинэн өрө салаабыт кэпс. — сөбүлээбэтэҕинэ кутталлаах, суостаах диэбэккэ утары киирсэр харса суох майгылаах; олус хардааччы. ☉ Готовый дать отпор любому, какую бы опасность это для него ни представляло. Эрилик Эристиин аҕата …… баайдары кытта хатыһар идэлээх Өргөстөй бокуонньук курдук «быһаҕы биитинэн өрө салаабыт», сытыы-хотуу, тыллаах-өстөөх хардааччы киһи эбит. Эрчимэн
Өрө салаа — сирэйин (өрө) салаа диэн курдук (көр сирэй). «Үрдүк күөх халлаан Үрүмэ долгун салгынын Өрө тыыран көтөр Үгүс билэ аймаххыттан Үтүмэх устата үрдүккүн», — диэтэ, Үтүө тыл буолаарай диэн Өрө салыы истэ Бадарааҥҥа барҕарар Баҕа үөн баҕайы. Күн Дьирибинэ
Сирэйин салаа көр сирэй. [Хоодуотап:] Мин эн курдук бэйэбиттэн үрдүк сололоох дьон сирэйдэрин салыы сылдьыбаппын. С. Ефремов. Уорда намырый, уоһахта салаа, уҥуохта көмүллээ фольк. — тугунан эмэ киирэн ыган-түүрэн барбыт киһини уоскутан этэр олук тыл. ☉ Фольклорная формула для усмирения, успокоения разгневавшегося человека (букв. умерь свой гнев, вылижи молозиво, погрызи косточку)
[Таракаан:] Баа-баа, сарыыссаа, Саахарымсах Сахсырҕаа! Оргууй-эччин, Уорда намырый, Уоһахта салаа, Уҥуохта көмүллээ! Ол кэннэ Уоскуйан иһит: Ороспуойу да туттаргын Уоккун-күөскүн умуруор, Омуҥҥун харат! Күн Дьирибинэ. Уоттуу салаа кэпс. — тугу эмэ олус түргэнник, күлүмэхтик оҥор. ☉ Делать что-л. с невероятной быстротой. Уоттуу салаан түһэн үлэни түргэнник бүтэрэр-оһорор дьон эбиттэр
□ Куоттаҕын аайы ол алларастыыр саҥа эккирэтэн, эбии ньиргийэн, тилэҕиттэн сатараан, уоттуу салаан сыыһа-халты харбаан истэ. Н. Заболоцкай. Хастыы салаа кэпс. — тугу эмэ сиэн бүтэр, бараа (сүөһүнү, кыылы этэргэ). ☉ Съедать что-л. без остатка, вылизывать начисто (о животном)
Бу эһиги ынаххытын хайдах кыайа туппат ыалгытый? Кыбыылаах оппун эмиэ хастыы салаабыт. В. Ойуурускай
◊ Уоһун хомоҕой салыыр кэпс. — саха өйдөбүлүнэн киһи киэһэ сыалааҕы сиэн баран уоһун соттубакка таһырдьа таҕыстаҕына, уоһа баас буолар. ☉ По якутскому поверью, если человек после обильного, с жирной пищей ужина выйдет на улицу, не вытерев губы, то губы покроются мелкими язвами (это значит, что замасленные губы полизал особый дух жадности «хомогой»)
[Маҥнайгы отчут:] Уоспутун хомоҕой салыаҕа, Уоспутун Оруос Баай көрүөҕэ, Уоран аһаабыккыт диэҕэ. (Бары уостарын күлүнэн соттоллор). П. Ойуунускай
др.-тюрк. йалҕа, тюрк. йаламак, чылҕа, дьала
II
аат.
1. Үүнээйи умнаһа арахсан хоһулаһа үүммүтэ, хос умнас. ☉ Одно из прямых ответвлений ствола дерева или стебля растения, ветвь, ветка, отросток. Хатыҥ салаата. Биэс салаалаах бэрдьигэс от
□ Атааннаах-мөҥүөннээх аан ийэ дойдуларын хаба ортотугар аҕыс салаалаах Аар Кудук Мас үүммүт эбит. Ньургун Боотур
От тиэйэр суол. Икки өттүгэр онон-манан биир эмэ салаа түспүт. Софр. Данилов
Витя тэйэ соҕус хааман өрө хантайан көрбүтэ, тиит аҥаар салаата муҥур эбит. Н. Заболоцкай
2. Туох эмэ биир төрүттэн туспа арахсан тахсыбыта. ☉ Отходящая в сторону часть чего-л., ответвление. Таба муоһун салаалара. Тыҥа салаата. Кымньыы салаата
□ Арҕаа диэкиттэн Адьарай биистэрэ Аҕыс салаа кутуруктаах Ала моҕой кыыл буолан Алдьатан киирдилэр. Нор. ырыаһ. [Маша] суһуоҕун икки салаа гына өрөр үгэстээх. М. Доҕордуурап
[Кырса] хорооно хастыы да салаалаах буолар. И. Федосеев
[Скипидар] народнай медицинаҕа илиистиги, …… хабарҕа салааларын бааһырыытын уо. д. а. ыарыылары эмтииргэ туһаныллар. МАА ССКОЭҮү
Саян …… салаа хайалара көстөллөрө буолуо диэн өйүгэр оҥоро сатаан саныы истэ. М. Прилежаева (тылб.)
3. Өрүскэ, үрэххэ ойоҕоһуттан киирэр кыра өрүс, үрэх. ☉ Боковой приток (напр., реки). Үрэх салаата. Үрүйэ салаата. Өлүөнэ улахан салаалара — Алдан, Бүлүү, Өлүөхүмэ, Витим өрүстэр
□ Кэмпэндээйи — Бүлүү салаата, Онтон туус собуота кини орто сүүрээнигэр Сунтаартан алта көстөөх сиргэ сытар эбит. И. Данилов
4. Туох эмэ (хол., тэрилтэ, хаһаайыстыба, наука) бэйэтин иһинэн хайдыыта, туспа арахсар сороҕо. ☉ Часть, область, отрасль чего-л., отдел. Оройуоннааҕы үөрэх салаата. Россия Наукаларын академиятын Сибиирдээҕи салаата. Норуот хаһаайыстыбатын салаалара
□ Семён Семёнович үп салаатыгар ахсаан үлэһитэ. М. Доҕордуурап
[П.А. Ойуунускай] литература ити салааларыгар барыларыгар саха тылынан саҥа олоҕу уруйдаабыта. «ХС»
Таба иитиитэ — биһиги сопхуоспут кылаабынай табаарынай салаата. «ХС»
♦ <Биир> салаа от — туохтуур буолбат форматын эбэтэр суох диэн тылы кытта ситимнэһэн, «от олох суох» эбэтэр «кыра да оту» диэн ис хоһоонноох туттуллар. ☉ В сочетании с отрицательной формой глагола или со словом суох ‘нет’ имеет значение «ни травинки»
От үлэтин үгэнигэр ыалдьа сыппытым, инньэ гынан күөх сайын биир салаа оту быһа охсубатаҕым. А. Софронов
Эйиэхэ баҕас бэйэм дойдубуттан салаа да оту быһа тартарыам суоҕа. Суорун Омоллоон
Сир хараарыытын кытта тэҥҥэ салаа да ото суох хаалбыттар. С. Федотов
◊ Салаа этии тыл үөр. — баһылатыылаах холбуу этиигэ киирбит баһылатар суолталаах судургу этии. ☉ Придаточное предложение
Ааҕын. Салаа этиилэргэ ыйытыыларда туруоруҥ. СТ С
Туора салаа — салаа II 3 диэн курдук. Бу туора салаа үрэҕинэн сатыы тахсыбыта. Г. Колесов
ср. тув., хак. салаа ‘ветка’, тув. салбак, будук, алт. салаа ‘приток (реки)’, бур. һалаа, монг. салаа ‘ответвление, разветвление’