Якутские буквы:

Русский → Якутский

отвод

м. 1. (увод, угон) тэйитэн илдьии, тэйитии; 2. (напр. реки) халбарытыы, (туоратан) ыытыы; 3. (напр. земельных участков) биэрии, анааһын; 4. перен. туоратыы; дать отвод кому-л. кими эмэ туоратарга эт; # для отвода глаз харах баайыытыгар.

отвод стружки

көөбүлү тэйитии (үлэлиир сиртэн металл эбэтэр мае көөбүлүн сонно тута быһар-кыһар станоктан туора, үлэни мэһэйдээбэт миэстэҕэ тэйитэн иһии.)

Категория: Машиностроение

отсасывание стружки

көөбүлү оборторуу (металл көөбүлүн салгынынан оборторон а нал бууҥкарга мустарыы.)

Категория: Машиностроение

Еще переводы:

саҕаһа

саҕаһа (Якутский → Русский)

материал для растопки: лучина, щепки, стружки и т. п.

күөбүл

күөбүл (Якутский → Русский)

1) скобель; 2) стружка; стружки; мас күөбүлэ древесная стружка; тимир күөбүлэ железная стружка.

сигирилээ

сигирилээ (Якутский → Якутский)

туохт. Сигиритэ оҥор, талаҕынан кыспата оҥор. ☉ Делать нежные тальниковые стружки, настрогать стружек из тальника.

саҕаһалаа

саҕаһалаа (Якутский → Якутский)

туохт. Уоту саҕаһанан умат. ☉ Разжигать огонь, используя специальный материал, сырьё для растопки (напр., стружки, бересту)
Эрбэнтэй, чачынньыары тоһута тэпсэн, онон саҕаһалаан уот отунна. Эрилик Эристиин

саһаҕа

саһаҕа (Якутский → Якутский)

аат. Уот күөдьүтүүтэ буолар кэбэҕэстик умайар туох эмэ (мас кыспата, туос уо. д. а.). ☉ Специальная заготовка для разжигания огня (лучина, стружки, береста и т. п.)
Куурбут саһаҕа испиискэ уота таарыйарын кытта, өрө күүдэпчилэнэн таҕыста. Н. Заболоцкай
— Быһаххын сытыылаа, Олесь. Хата, саһаҕата кыс, устуруустуу тэллэҥнэт. «ХС»
ср. др.-тюрк. чаһа ‘огниво’

сигири

сигири (Якутский → Якутский)

аат.
1. Туох эмэ улаханы, мараны сууйарга күлбүһэх курдук туттаары талаҕы синньигэс, чараас баҕайы утахтардаах гына кыһыллыбыта, талах ииччэх-бааччах кыспата. ☉ Нежные тальниковые стружки для использования вместо мочалки при мытье чего-л. грубого
Сигири иһигэр сибиинньэ баар үһү (тааб.: киһи баттаҕын иһигэр быт). Айаҕын киэҥник атан дьааһыйда, сигири курдук будьуруйбут баттаҕын үрэллэҥнэтэн төбөтүн тарбанна. П. Аввакумов
2
түөлбэ. сигирээн диэн курдук. [Ырыкыныап] күрдьэҕин сигэлээн бүтэрэн, улахан удьурҕай хамсаттан ыаһын, сигиритин хостоон ылан, табахтыыр. Пьесалар-1956.
ср. др.-тюрк. йиги ‘густой, частый, плотный’

кыспа

кыспа (Якутский → Якутский)

аат.
1. Уоту күөдьүтэргэ анаан чараас гына тыырыллыбыт эбэтэр кыһыллыбыт кураанах мас. ☉ Сухие щепки, специально заготовленные для разжигания огня
[Үүтээн] тимир оһоҕун аттыгар оттор мас, уоккун күөдьүтэргэр кыспа бэлэмнэммит. Болот Боотур
[Булчут] оллоон аттыгар кыспа кыһан, куурбут маһы чөмөхтөөн хаалларбыт. И. Гоголев
Степа кыспатыгар испиискэнэн уот анньан баран, күөдьүйэрин кэтэһэн турда. И. Сысолятин
2. Маһы кыһартан тахсыбыт бөх-сыыс. ☉ Стружка
Абрам кыспыт мастарын ороҥҥо уурар, Акулина кыспаны харбыыр. Дьүөгэ Ааныстыырап
◊ Кыспа бэс — кыра лоскуй курдук сулуйан ылан, хааһахха симэн, аһылыкка анаан хаһааныллыбыт бэс сутуката. ☉ Тонкие, мелкие стружки нежной коры сосны, заготовленные на зиму для употребления в пищу
Бэстээһин үс көрүҥнээҕэ: кыспа бэс, таҥыы бэс уонна туорум бэс. ФГЕ СТС. Тэҥн. чыыппаан

баай=

баай= (Якутский → Русский)

1) привязывать; связывать; спутывать, стреноживать (лошадь); аты баайда он привязал лошадь; быанан баай = связать верёвкой; аккын атах баайан ыыт пусти своего коня, спутав ему ноги; 2) перевязывать, делать перевязку; сестра ыарыһах бааһын баайда сестра перевязала рану больного; 3) вязать, плести; ийэм үтүлүк баайар мать вяжет рукавицы; илим баай = плести сеть # аты баай = выдерживать скаковую лошадь (готовить к скачкам);иэс баай = а) играть в пятнашки; б) делать кому-л. добро; сиэл баай = уст. "завязать гриву" (развешивать на деревьях пучки конской гривы, чтобы задобрить духа местности); туомтуу баай = стянуть что-л. распускной петлей; хараҕы (или кулгааҕы-хараҕы ) баай = делать что-л. для отвода глаз.

баайыы

баайыы (Якутский → Русский)

  1. и. д. от баай = 1) привязывание, связывание; спутывание, стреноживание (лошади); 2) перевязка, перевязывание (напр. раны); 3) вязка, вязание (напр. рукавиц); плетение (напр. сети); 2. 1) связь, завязка, перевязка; түннүк баайыыта связь оконных проёмов; куул баайыытын ыйылыннары тардан кэбиспит он сильно затянул завязку на мешке; баайыытын сүөр = развязать завязку; 2) путы (для лошади); тимир баайыы уст. цепь; трос # аты баайыы выдерживание скаковой лошади (перед скачками —метод подготовки скакунов к соревнованиям); баайыы бурдук сноп; биир баайыы табах уст. одна папуша табаку; туомтуу баайыы распускная петля; харах (или кулгаах-харах ) баайыыта для отвода глаз.