кайма; оторочка.

обшивка, кайма, оторочка, опушка (узкая); сон бүүрүгэ опушка пальто; саҕа бүүрүгэ оторочка воротника; остуол бүүрүгэ круговая обшивка стола.

1. оторочка (на рукавицах, обуви); обшивка, опушка; саһыл тыһа билэлээх үтүлүк рукавицы с оторочкой из лисьих лапок; сукуна билэлээх этэрбэс торбаса с суконной оторочкой.
2. компь. файл

м. 1. (оторочка) кыбытыы, бүүрүк, билэ; 2. (кайма) тулалааһын, бүүрүк ойуу.

уст. меховая оторочка, кайма; сон хадьааһына меховая оторочка пальто; хара да буоллар хадьааһынтан хаалыа суоҕа погов. хотя она и черна, но не останется без меховой оторочки (говорится о некрасивой девушке, края найдёт свою счастливую судьбу).

аат.
1. Бүүрүк, хаймыы (хол., түүлээҕинэн). ☉ Оторочка, опушка, кайма (напр., меховая)
Харалаах аас тэллэх Хадьааһынын аҥаарын Хайа баттаан ылбыт курдук Халымтаҕай сардаана кустук охтоох эбит. Күннүк Уурастыырап
Булка кэтэр чараас, эҥээрдэрэ үрүҥ хадьааһыннаах хара быыһык саҕынньаҕын тэллэҕэ сапсынардыы тэлимнээтэ. Болот Боотур
Таарбаҕан хадьааһыннаах тугут бэргэһэ. СГФ СКТ
2. көсп. Ханнык эмэ сир (хол., ходуһа, алаас, ойуур) тулата, кытыыта. ☉ Край, окраина какой-л. местности
[Өймөкөөн] Сиэрэй солко сэбирдэхтээх, Хатыҥ мас хадьааһыннаах, Буурай солко мутукчалаах, Тиит мас дьиппиэһиннээх. Саха нар. ыр. I
Күн …… үрүйэ төбөтүнээҕи хахыйах хадьааһыннаах ыркый ойуурдары, баараҕай тииттэри, өрүкүспүт үөт талахтары — барытын курдаттыы сырдык сардаҥатын кини диэки ураатыы уунан кэбиспит. Амма Аччыгыйа
Хатыҥ чараҥ хадьааһыннаах, Баараҕай тайҕа дьайыҥнаах — Номох буолбут үтүө үрэх, Талыы Таатта барахсан! «Чолбон»
ср. алт. каадьы ‘кайма, оторочка на полах одежды’

аат.
1. Таҥас түүлээх бүүрүгэ, кытыыта түүлээҕинэн тигиллибитэ. ☉ Узкая полоска меха, нашитая по краям одежды, меховая оторочка, опушка. Сон буодьута. Этэрбэс буодьута. Үтүлүк буодьута
□ [Чыычыкаан] бэргэһэтин быыдара буодьутун кылааннара кылбачыһаллара
Уот ч. Хаппытыан сааһыгар таҥныбатах түү таҥастаммыт: бэдэр буодьулаах хара быыһык саҕынньах, уһун курумуу этэрбэс, көп сымнаҕас чаамык бэргэһэ. А. Сыромятникова
2. Тугу эмэ (хол., күөлү, сыһыыны) буодьулуу тулалыыр туох эмэ. ☉ То, что находится вокруг чего-л., окаймляет что-л. (напр., озеро, поляну и т. п.)
Төгүрүччү кэккэлии үүммүт ыарҕа буодьулаах кэҥэс соҕус дьэллигэс ырааһыйа түөлбэлэнэн сытар. Н. Якутскай

I
аат.
1. Дьиэ эркинин таһынан буор кутуу, хайыҥ. ☉ Земляная завалина вокруг юрты или зимнего хлева (у самого основания строения)
Муус Суорун уорук Муҥнаах кунуһуттан Мултуйа үүнэн тахсыбыт Тиҥсири хара Тимир тиит. П. Ойуунускай
Бастыҥ орон баһынан Балаҕан кунуһун анныгар Оттоох хорооҥҥо чөкү сытан, Оҕолотон улааппыт Оҕо мэник кутуйах — Арай таһырдьа тахсыбыт. А. Бэрияк
2. Үүнээйи, харамай тобохторо сытыйан буордуйбуттара. ☉ Перегной, гумус
Уопуттан почваҕа үүнээйи (силис, сэбирдэх, умнас), бытархай үөн-көйүүр тобоҕо баарын быһаарбыппыт. Ол тобохтортон кунус үөскүүр. КЗА АҮө
Сайын устатыгар тэпилииссэ буорун үстүөрт төгүл көбүтүллэр уонна кунуска эрбии көөбүлүн булкуйан икки-үс сэнтимиэтир халыҥнаахтык эбэн бэриллэр. ФНС ОС
русск. гумус ‘перегной’
II
аат. Сон тэллэҕин түүлээх хадьааһына. ☉ Нижняя меховая оторочка шубы, пальто
Кэрэ кулун тириитэ кунустаах таҥалай. ПЭК СЯЯ
Олоохуна өрүһүм Улуу хоҥсоор тыатыгар Тоҕуһугар диэри дуу торолуйбут буобура Муҥутуура кунустаах саҕынньах. С. Зверев

аат.
1. Туох эмэ кытыытынан дьураалыы бүүрүк. ☉ Кайма, кант
Эйигин санатан, Ыалыкы хара Хаймыылаах кыната Туртаҥныы хаалла. С. Данилов
Үрдүгэр хара хаймыылаах кыһыл таҥастар таҥнары ыйаммыттара. П. Тобуруокап
Сэрбиис кыһыл көмүс хаймыылаах. В. Протодьяконов
2. Таҥас эбэтэр атах таҥаһын кытыытынан таҥаһынан, түүнэн эбэтэр атын матырыйаалынан тигиллибит синньигэс дьураалыы бүүрүк. ☉ Узкая полоска ткани, меха, мягкого материала, нашитая по краю одежды или обуви, оторочка
Анфиса үрүҥ түү хаймыылаах түүппүлэлээх. Н. Габышев
Үрүҥ куруһуба хаймыылаах баартыктаах официантка тиийэн кэллэ. С. Дадаскинов
Ийэтэ Чиэнэҕэ …… сиэгэн хаймыылаах күндү саҕынньаҕы, үүдэһиннээх малахаай бэргэһэни тигитэлээн биэрдэ. И. Данилов
3. көсп. Туох эмэ тулата, кытыыта. ☉ Окрестность, край чего-л.
Ол толоон Хара тыа Хаймыылааҕа эбитэ үһү. С. Васильев
Иннибитигэр хара ойуур хаймыылардаах туртайан көстөр толооннор ыраахха диэри нэлэһийэн көһүннүлэр. С. Окоёмов
Аллара хайыр таас хаймыылаах муора дьалкыллар. Н. Островскай (тылб.)