м. бенуар (театрга партер тэнгинэн тула үрдүк олохтор).

прил. эбии туруоруллар, еы-һыары ууруу; приставные стулья в партере партер га эбии туруоруллар устууллар; приставная лестница сыһыары ууруу кирилиэс.

м. амфитеатр (театрга уонна концерт саалаларыгар партер кэннинэн эбэтэр ложа үрдүнэн иилии барар үрдүк олохтор).

м. 1. дьиэ иккис мэндиэмэнэ; 2. (в театре) бельэтаж (партер үрдүнэн бастакы ярус).

аат., спорт. Партерга утарсааччыны, атаҕын кириэстии эрийэн, эргитии. ☉ Переворачивание соперника на партере за скрещенные ноги
Аркадий кириэстээһин албаһын оҥорон биир баалы ылар. «Кыым»
Бөҕөстөр партерга үксүн атаҕы эрийиилэри («кириэстээһини») оҥоро сатыыллар. «ЭК»

аат., спорт. Партерга утарылаһааччыгын бэйэҥ үрдүгүнэн эргитэн быраҕар тустуу ньымата. ☉ Накат (приём в вольной борьбе)
Семён Дмитриев үчүгэйдик, кимиэхэ да маарыннаабат гына оҥороро. Кини накаакка ыллар эрэ ханнык да бэйэлээх бөҕөһү куоттарбат буолара. СМН ТС
Партертан төкүнүтүүнү биирдэ оҥорон баран, атын албаһынан икки баалынан сыаналанар быраҕыыны оҥордоххуна эрэ аныгыскы накаатыҥ сыаналанар. «ЭК»

аат., спорт. Партерга сытар утарылаһааччыны атаҕынан олуйан баран, сыҥааҕыттан ылан тиэрэ эргитэр ньыма (тустуу албаһын көрүҥэ). ☉ Переворачивание противника на лопатки приемом, называемым «ножницы»
Билигин үгүс үчүгэй албастар аҕыйахтык туттуллар буоллулар. Холобур, атаҕын икки ардыттан төттөрү тардыы, сэбиэскэй олуйуу, турецкай кыптыыйдааһын. ПАК СБМ
Байбалабыс хас да сылы быһа такайан …… үөрэппит өттүктээһиннэрэ, миэлиҥсэлэрэ, тэбиилэрэ, партерга түһэрдэххэ турецкайдыы кыптыыйдааһына, күлүүстээһинэ араас дойдулартан кэлбит бөҕөстөрү төрдүөннэрин тиэрэ уурарга көмөлөспүттэрэ. «ХС»

туохт., спорт. Накаатта оҥор, төкүнүт. ☉ Перевернуть «накатом», применить приём «накат» (в вольной борьбе)
Ньургун сытан эрэн киһитин атаҕын хаба тардан ылан, үөһэ тахсар уонна икки баалга накааттыыр. Н. Лугинов
Умеда [бөҕөс аата] партерга түһэрдэр эрэ икки өттүттэн накааттаан субурутар үгэстээҕэ. Е. Неймохов
Арсен …… бастаан иккитэ накааттаат, умса сытар киһини өрө көтөҕөн таһааран бырахта. «ЭК»

туохт.
1. Кынаккын атыччы соҕус тутуллубут кыптыый курдук тутун (көтөрдөр тустарынан). ☉ Развести, расправить крылья ножницами, как разведенные ножницы (о птицах)
Холууп кынатын кыптыыйдаан, улуу куйаартан таҥнары тэлээрэн түһэн иһэр курдуга. М. Доҕордуурап
Күн Толомон Ньургустай бухатыыр Кыталык кыыл буолла да, Кынатынан кыптыыйдаан, Тааһы бырахпыт курдук Таҥнары сурулаата. ТТИГ КХКК
Кэннилэриттэн мээчиги бырахпыт курдук мохсоҕол кыыл кынатын кыптыыйдаабытынан эккирэтэн иһэр. «Кыым»
2. спорт. Партерга сытар утарылаһааччыгын аҥаар атаххынан олуйан, хатыйан баран, сыҥааҕыттан ылан тиэрэ эргит (тустуу албаһын көрүҥэ). ☉ Делать «ножницы» (прием вольной борьбы, направленный на то, чтобы лежащего на ковре противника перевернуть на лопатки)
Партерга илиитинэн-атаҕынан кэдэрги тардан, кыптыыйдаан баччыктыыр. ПП ОА
Толя …… түөрт атах буола түспүт Гришаны хаҥас атаҕын кыпчыйан, кыптыыйдаабытынан барда. «ХС»

I
аат. Дьон олорор миэстэлэрдээх көрөр саала аллараа мэндиэмэнэ. ☉ Партер (в зрительном зале)
Дойду тэбэр сүрэҕэр, Москваҕа, Улахан тыйаатыр паартырын уонна биэс дьаарыстарын тобус-толору Россия чулуу уолаттара уонна кыргыттара мустубуттар. А. Сыромятникова
Норуот паартырга Ленин олорорун көрө түһээтин кытта, тулалаан турар барыта хамсыы, сэргии түстэ. «ХС»
II
аат., спорт. Тустуук сүһүөҕүн үрдүгэр буолбакка, көбүөргэ сөһүргэстээн турар, сытар балаһыанньата. ☉ Положение спортсмена-борца, сбитого со стойки (обычно стоящего на ковре на четвереньках или лежащего), партер. Паартырга түс. Паартырга түһэр
□ Киһим паартырга умса көтөр, сүнньүбүттэн баттаан атахпын олуйа сатыыр. Е. Неймохов
Мехти-заде сэбиэскэй бөҕөһү паартырга түһэрэн биир очукуону ылла. «ХС»
Байбалабыс …… үөрэппит өттүктээһинэ, миэлиҥсэтэ, тэбиитэ, паартырга түһэрдэххэ турецкайдыы кыптыыйдааһына, күлүүстээһинэ араас дойдулартан кэлбит бөҕөстөрү төрдүөннэрин тиэрэ уурарга көмөлөспүттэрэ. «ХС»