аат. Ханнык эмэ тэрилтэ (хол., оскуола, научнай институт) салайар уоргана эбэтэр дириэктэр салалтатынан үлэлиир ханнык эмэ тэрилтэ. ☉ Дирекция
Дириэксийэ сыллааҕы үлэтин отчуотун дьүүллэстибит. Дириэксийэ бирикээһинэн, партком уурааҕынан тутууну хонтуруоллааһын киниэхэ сүктэриллибитэ эбээт. С. Никифоров

даҕ. Силиэстийэ ыытар, оҥорор. ☉ Следственный
Партком уураах таһаарар: …… силиэстийэлиир уорганнар абаарыйаны өссө ырытыһалларыгар көрдөһөргө. Н. Габышев
— Алҕаска балыыр буолуохтаах. — Силиэстийэлиир тэрилтэлэр быһаарыахтара. Н. Борисов
Киэҥ айдаан буолар, Иркутскайтан силиэстийэлиир хамыыһыйа кэлэр. И. Аргунов

хонтой диэнтэн бэй
туһ. [Партком сэкирэтээрэ Янков] хонтоллубут мунна улаатан, кыһыл сирэйэ ордук ыгыллан …… үөһэттэн аллара дьону суптурута көрбөхтөөтө. У. Нуолур
Киһитэ саҥата суох хонойуоҕунан хонойон ону одуулаһан хонтоллон турда. Болот Боотур

аат. Тугу эмэ хонтуруоллуур сыаллаах, туох эмэ сөптөөҕүн билээри көрүү-истии. ☉ Проверка
[Катя:] Партком сэкирэтээригэр баран чахчытын кэпсээн биэрдим. Бэрэбиэркэ бөҕө буолла. Биһиги ыраастанныбыт. С. Ефремов
«Төһө да үтүө сыаллаах буоллун, ханнык баҕарар бэрэбиэркэ төрдө биир. Ол — киһини итэҕэйбэт буолуу!» — диэн чаҕылыннарбыта. Н. Лугинов
Оройуон хаһыата кыстыкка бэлэмнэнии уонна кыстыкка киирии кэмигэр элбэх рейдэлэри, бэрэбиэркэлэри ыыппыта. БИ УЛАа

аат. Туох эмэ көрдөрүүгэ анаан кыратытыллан оҥоһуллубута. ☉ Ма кет. Хонтуораҕа партком хоһугар култуура уонна сынньалаҥ пааркатын бигэргэтиллибит макыата ыйанан турар. БИ УЛАа
Зашиверскай куораттааҕы Спасскай таҥара дьиэтин макыата билигин Саха сиринээҕи Е.М. Ярославскай аатынан музейга көрүүгэ турар. БИГ ӨҮөС
Кытай ускуустубата Хань ыраахтааҕыларын саҕанааҕы туойу мэһийэн, …… баайдар дьиэлэрин итиэннэ дьадаҥылар үүтээннэрин макыаттарын көрдөрөр. КФП БАаДИ

сыһ. Чугас кэм иһинэн; соторутааҕыта. ☉ В обозримое время
Аан ыксатыгар кирпииччэ үрдүгэр олордуллубут тимир оһох баара өтөрнаар оттуллубатах быһыылаах. Эрилик Эристиин
Бу учаастакка өтөр-наар көстүбэтэх киһи партком лиэктэрэ кэлбит. Н. Габышев
Оо, кырдьык, хаарыан ас эбит, өтөр-наар түбэспэт аспар аны иһит суох. Н. Лугинов

аат. Тэрилтэ, хаһаайыстыба салалтатын үлэлиир дьиэтэ. ☉ Общее название административно-канцелярских отделов учреждений и предприятий, а также самостоятельных учреждений преимущественно финансового, хозяйственного характера, контора
Настя сопхуос хонтуоратыттан тахсаат, сүүрэр икки хаамар икки ардынан сопхуос дириэктэрэ Иван Алексеевич Захаров олорор дьиэтигэр тиийэр. Н. Якутскай
Хонтуораҕа партком хоһугар култуура уонна сынньалаҥ пааркатын бигэргэтиллибит макыата ыйанан турар. БИ УЛАа
Бу холкуос хонтуоратыгар Аныгылыы тэрил баар «Диспетчерскэй сулууспа». ИКДь

туохт.
1. Бэйэҕэр тиэрдибэккэ, атыттартан да аннынан санаан, атаҕастаа, куһаҕаннык сыһыаннас. ☉ Считая кого-л. ниже себя и других, относиться к ним пренебрежительно
Атаанныыр, амныалыыр, Аанньа аһаппат. Дьиэтиттэн киэр кыйдыыр, Аһыммат аҕата. Баал Хабырыыс
Кини [Ланцов] бэйэтиттэн амныалыы саныыр киһитэ сөптөөҕү, кырдьыктааҕы да эттэҕинэ ылыммат, утары этэр, дьаҕырыйан кэбиһэр үгэстээҕэ. И. Никифоров
Партком саҥа сэкирэтээри [Доргууйабы] астыммакка, бэйэтигэр тиэрдэ сыаналаабакка түһэрэ, аһаҕастык амныалыы турар. «ХС»
2. көр омнуолаа

туохт.
1. Кими, тугу эмэ аатынан ыҥыр; ким, туох эмэ аатын сирэйинэн ааттаа. ☉ Звать, называть кого-что-л. по имени
Кыбыстыбакка эрэ, эн тугу баары-баарынан ааттыыр-суоллуур сааһыҥ буолла ини. В. Гаврильева
[Партком саҥа сэкирэтээрэ] салайааччылары, эппиэттээх үлэһиттэри, специалистары үлэҕэ итэҕэстэрин иһин ааттаан-суоллаан кириитикэлээһинэ, тыла-өһө хомоҕойо, саҥа сонурҕатыылаах санаалары этиитэ мунньах кыттыылаахтарын үгүстэрин сөхтөрдө. «ХС»
2. Анаан-минээн оҥостон кимиэхэ-туохха эрэ соруктанан кэл, бар (үксүгэр ыраахтан). ☉ Специально придти, приехать куда-л., к кому-л. (обычно издалека)
Уол оҕо туйгуннааҕа, илэ бэйэбинэн, чахчы дьүһүммүнэн эн диэтэх киһи үрдүк ааккар үтүө бэйэҕин ааттаан-суоллаан кэллим. Ньургун Боотур
Ааттаансуоллаан кэлэн баран туох көр-нар оонньуунан оонньоору кэллигит, дойду дьоно? Багдарыын Сүлбэ

көһүт 1 диэнтэн атын
туһ. Өр көһүтүллүбүт күн дьэ күөрэйдэ. Амма Аччыгыйа
Тохтуу түс, аэродромтан туох дииллэр, сарсыардааҥҥа диэри ону көһүтүллүө. Н. Якутскай
Партком мунньаҕа көһүтүллүбэтэх өрө күүрүүлээхтик саҕаланан барда. «ХС»
♦ Көһүтүллүбэтэх ыалдьыт — ыҥырыллыбатах, көрсүөҕү баҕарыллыбат, эбэтэр, төттөрүтүн, ыҥырыллыбатах уонна эмискэ кэлэн үөрдүбүт ыалдьыт. ☉ Неожиданный, нежданный (потому нежелательный или, наоборот, появившись неожиданно, обрадовавший присутствующих) гость
[Мохсоҕол:] Тойонуом, Сынаҕы Баай иһэр! [Нүһэр Дархан:] Көһүтүллүбэтэх ыалдьыт... Хайыахпытый, Ымайа көрсөрбүтүгэр тиийэбит. И. Гоголев
Оо, Үүйэ кэллэ!.. — көһүтүллүбэтэх ыалдьыт соһуччу кэлбитин курдук, Симон хаһыытыы түстэ, аҥаар атаҕынан дугуммахтаата. Л. Попов