переводчик; тылбаасчыт үлэтэ работа переводчика; тылбаасчытынан үлэлээ = работать переводчиком.

и. д. л. от тылбаастаа= переводчик.

иметь переводчика.

1. имеющий (своего) переводчика; 2. через переводчика, с переводчиком (разговаривать).

аат. Тылбааһы оҥорор киһи. ☉ Переводчик
Ханнык баҕарар тылбаасчыт тылбаастыыр айымньытын идейнэй ис хоһоонун сөптөөхтүк, уус-уран кэрэтин хайа кыалларынан толорутук биэрэр соруктаах. Софр. Данилов
Арааһа, Мөрүөн, тылбаасчыт суоҕа эбитэ буоллар, регистраторга суруттарыытыгар моһуогурбахтыа эбит. Д. Таас
Калаубек Турсункулов драматург уонна тылбаасчыт быһыытынан биллэр. К. Турсункулов (тылб.)
ср. др.-тюрк. тылмачы, хак. тилбесчи ‘переводчик’, бур. тульмааша ‘толмач’

ж. 1. оруол; выучить роль оруолгун үөрэт; играть роль прям., перен. оруолла оонньоо; 2. (работа) үлэ; быть в роли переводчика тылбаасчыт үлэтин үлэлээ; 3. (значение) оруол, өҥө, суолта; в этом деле его роль велика ити дьыалаҕа кини өҥөтө улахан.

аат. Айымньыны, кэпсэтиини атын омук тылынан биэрии. ☉ Перевод
[Евгений Онегин] арамаан бастакы баһын тылбааһа аан бастаан 1948 сыллаахха «Хотугу сулус» альманахха бэчээттэммитэ. Софр. Данилов
Кыһыллар истэригэр биир сахалыы билэр саха нууччата баар буолан тылбааһынан кэпсэппит. Эрилик Эристиин
Норуоттар култуурунай сибээстэһиилэригэр тылбаас оруола олус улахан. «ХС»
◊ Көҥүл тылбаас — айымньы ис хоһоонун бары ымпыгар-чымпыгар кыһаммакка, этиитин тутулун үтүгүннэрэ сатаабакка оҥоһуллар тылбаас. ☉ Свободный, вольный перевод. В. Державин тылбааһа — көҥүл тылбаас. Поэтическай тылбаас — уус-уран тылбаас (үксүгэр хоһоонунан бэриллэр). ☉ Художественный, творческий перевод (преим. стихотворный). Олоҥхо поэтическай тылбааһа
□ Поэтическай тылбаас ускуустубата сүрдээх мындыр уонна чэпчэкитэ суох үлэ. В. Чиряев. Сирэй тылбаас — тылын тылыгар түһэрэр, этии тутулун үкчү үтүгүннэрэн оҥоһуллар тылбаас. ☉ Перевод, сделанный слово в слово, дословный, буквальный, подстрочный перевод. Сирэй тылбаас үксүн научнай үлэҕэ туһаныллар. Тылбаас тылдьыта — биир омук тылын атын омук тылынан биэрэр тылдьыт. ☉ Переводной словарь. Сахалыыттан нууччалыы тылбаас тылдьыта
□ Тылбаас тылдьыттара омук тылын үөрэтэргэ, омуктуу суруллубут үлэлэри, айымньылары ааҕарга, тылбаастыырга …… улахан наадалаахтар. АПС СТЛ
ср. тюрк. тилмач, тилмаш ‘переводчик’

(чрез) предлог с вин. п. 1. (поперёк чего-л.) быһа, нөҥүө; мост через реку өрүһү быһа муоста; перейти через улицу уулуссаны быһа туораа; ремень через плечо саннын нөҥүө түспүт кур; 2. (сквозь, минуя) быһа, курдары, =нан; пройти через лес ойууру быһа түс; ехать через город куоратынан аас; смотреть через очки ачыкы нөҥүө көр, ачыкынан көр; влезть через окно түннүгүнэн киир; ехать в Сочи через Москву Москванан Сочига бар; 3. (поверх чего-л.) нөҥүө, үрдүнэн; прыгнуть через забор соппулуоту үрдүнэн ыстан; 4. (при посредстве) =нан; оповестить через газету хаһыатынан биллэр; беседа шла через переводчика кэпсэтии тылбаасчытынан барбыта; передать что-л. через приятеля тугу эмэ атаскынан бэрдэр; 5. (по прошествии) =нан, буолан баран; приду через час биир чааһынан кэлиэм; начало спектакля через десять минут спектакль саҕаланыыта аны уон мүнүүтэ буолан баран; 6. (повторяя в какие-л. промежутки времени; соблюдая равные расстояния) быыһаан, көтүтэ-көтүтэ; принимать ванну через день күн көтүтэ-көтүтэ ванната ыл; печатать на машинке через два интервала иккилии интервалынан быыһаан массыыҥкаҕа бэчээттээ.