и. д. от көһөр = 1) переселение, перекочёвка, выселение; ферманы көһөрүү переселение фермы; 2) перенос (строки); көһөрүү бэлиэтэ знак переноса.

ж. 1. (переселение) эмиграннааһын, омук сиригэр көһүү; 2. (пребывание в эмиграции) эмиграция; жить в эмиграции эмиграцияҕа олор; 3. собир. эмиграннар; русская эмиграция нуучча эмиграннара.

и. д. от көс = кочёвка; переселение; сайылыкка көһүү откочёвка на летнее пастбище; сайылыктан оторго көһүү перекочёвка с летнего пастбища на осеннее; отортон кыстыкка көһүү перекочёвка с осеннего пастбища в зимовье.

аат. Көҥүл өттүнэн эбэтэр күһэллэн атын судаарыстыбаҕа көһүү, олохсуйуу. ☉ Вынужденное или добровольное переселение из своего отечества в другую страну, эмиграция
Райнис эмигирээссийэттэн 1919 сыллаахха ыалдьан хаалан Латвияҕа кыайан кэлбэтэҕэ. Софр. Данилов
Баксаалга биһигини Лондоҥҥа эмигирээссийэҕэ олорор, английскай тылы олус үчүгэйдик билэр Николай Александрович Алексеев көрсүбүтэ. КНК БСИДЛ
Ленин биэс сылтан ордуктаах маҥнайгы эмигирээссийэтэ саҕаламмыта. ЛВИ КБО

II с. (селение) сэлиэнньэ.

диал. заимка (рыболовецкое селение).

I
аат., эргэр. Биир киһи үүрэн илдьэригэр сөптөөх үөр сүөһү (үксүгэр энньэҕэ кэлэр сүөһүнү этэргэ). ☉ Гурт, стадо скота одного погонщика (обычно приданое)
«Хайа Сабыйа Баай тойон уһун үүрбэтиттэн тоҕо үүрэн кэлбэтиҥ?» — диэн ыйытта. ПЭК ОНЛЯ I
Ичигэс, чуумпу күн этэ, ол эрээри үөһэнэн арҕааттан илин диэки көһөҥө былыттар бокуойа суох үүрбэ сүөһүтүнүү субуһаллара. Н. Түгүнүүрэп
II
аат. Кими эмэ сиртэн сиргэ күһэлэҥ үүрүү, көһөрүү. ☉ Постоянное принудительное переселение кого-л. с места на место
Бөһүөлэккэ киирбиттэрэ отучча сыл буолла. Онуоха диэри, этэргэ дылы, учаастактан учаастакка сүөһү көрүүтүгэр наар үүрбэҕэ сылдьыбыттара. В. Иванов
Наар үүрбэ, күһэйии аҥаардаах олоҕу, дьэ бу олорон, моҥоон эрдэхтэрэ. «ХС»

1. сыһ.
2. Таах мээнэ, туох да сыала-соруга суох. ☉ Просто так, бесцельно, праздно, неизвестно зачем
   Кини манна мэнээк сылдьааччыта суох, ханнык эрэ наадаҕа истэҕэ. Болот Боотур
   Ыксал түрүлүөҥҥэ түбэспит үс-түөрт аттаах киһи …… толоон арҕаа өттүнээҕи тыа диэки мэнээк к ө т үтэ турдулар. Эрилик Эристиин
   Кыыс мэнээк сарыкынайбакка лоп-бааччытык тут тунара, эйэҕэстик мичээрдиирэ. П. Аввакумов
3. Субу-субу, элбэхтик. ☉ Довольно много
   [Харабыл:] Тоҕо мэнээк сыбыытаан хааллыгыт, көрбөккүт дуо, комбат утуйа сытарын. С. Ефремов. Болҕомтону хатаан, чинчийэн көрдөххө, аат туһунан сахалыы да син мэнээк с у р у л л у б у т. ФЕВ ДьС. Алдан бириискэлэрэ маҥнай үөскээһиннэригэр дьон ту ла өттүттэн мэнээк кэлэрэ. Л енин с.
4. аат суолт. Туох эмэ олус элбэхтик ыһыллыбыта, мээнэ барбыта (кыылга-сүөлгэ сыһыаннаах). ☉ Переселение, миграция, набег (о животных)
   Ононманан элэҥнэтэн көрө истэҕинэ, куобах ороҕо сүрдэммит, арааһа мэнээк кэлбит быһыылаах. Н. Заболоцкай
   [ Сүөдэрдээх] мэнээккэ ким күҥҥэ төһөлүү куобаҕы өлөрбүтүн, хайа тыа ордук эмис куобахтааҕын ырыттылар. Д. Кривошапкин
   Ол кыһын улахан мэнээк туран, сир-сибиир куобаҕынан ыһыллыбыта. Ф. Постников
   ◊ Куобах (киис) мэнээгэ — куобах (киис) хантан эмэ сыҕарыйан кэлиитэ эбэтэр дэлэйдик үөскээһинэ. ☉ Набег, миграция зайцев (соболей) в большом количестве
   Тус-туспа аҕа ууһун баһылыктара, оччотооҕуга киис мэнээгин с а ҕ ана, кииһи бултаан, куоракка нууччаларга киллэрэн туттараллар эбит. Саха сэһ. II
   Ити дьыл куобах мэнээгэ дохсуннук үөскээн турар этэ, эмиһэ да б э рт э т э. Эрилик Эристиин
   Ол от-бурдук үүммэтэх, куобах мэнээгэ д ь ы л э б итэ үһү. Н. Заболоцкай. Мэнээк эһэ — күһүн кыайан уойбакка арҕахха киирбэтэх, бэйдиэ барбыт эһэ. ☉ Медведь-шатун
   Күһүн ырбыт, кыайан уойбатах кыыллар арҕахха киирбэттэр. Оннук мэнээк эһэлэр киһиэхэ, сүөһүгэ олус кут таллаахтар уонна кыһын тоҥон өлөл лөр. ПАК ЭТ
   ср. эвенк. мэнэк ‘попусту’

с. 1. (по гл. поселить) олохтооһун, олордуу; 2. (по гл. поселиться) олохсуйуу; 3. (селение) сэлиэнньэ; 4. уст. (ссылка) песке ыытыы.

ж. 1. (селение) дэриэбинэ; 2. (жители) дэриэбинэ, ыаллар; 3. (сельская местность) тыа; город и деревня куорат уонна тыа.