аат. Саха сирин айылҕатын биир ураты көстүүтэ: өрүстэр тардыыларынан (хол., тайҕа быыһыгар) үөскээбит киэҥ кумах сир. ☉ Уникальное явление якутской природы: занесённый песком обширный участок какой-л. местности (в том числе тайги) в бассейнах рек, тукулан
Сорох тукулааннар алта көскө тиийэр усталаахтар уонна дьиҥнээх кумах куйаар курдуктар. Багдарыын Сүлбэ
Иннибэр биллэр-биллибэт бэс мастардаах, бэрдьикэлэрдээх киэҥ кумах тукулаан хара буркунунан ытылла олорор. С. Никифоров
«Ким да булбатын» диэбиттии Ийэ сир күөх төлөнүнэн умайар күндү гааһын маннык дулҕалаах, маардаах, эмиэ да тукулааннаах сирдэргэ кистиир эбит. «Кыым»
◊ Көс (көһө сылдьар) тукулаан — сиртэн сиргэ тыал көмөтүнэн сыҕарыйар, хамсыыр киэҥ кумах сир. ☉ Перемещающиеся пески, кочующий тукулан
Тэбиэн көлө Баттаҕын курдук Абына мастар; Тэбиэн көлө Уоһун курдук Көс тукулааннар. Н. Босиков
Аргыстарым сүрүн дьарыктара атын: үрэх үүнээйитин, тыаҕа үүнэр маһы уонна көһө сылдьар тукулааны үөрэтии. И. Егоров
Тохтообут сирдэрин уҥа өттүгэр хаһааҥҥыта эрэ уот тоҕо сиэн кэбиспит сирэ сэндээрэн көһө сылдьар тукулааннарга маарыннаан көстөрө. «ХС». Тукулаан тыа түөлбэ. — бадарааннаах лааҥкы тыа. ☉ Непроходимый лес с валежником и болотистой почвой
Бу дириҥ байҕал түгэхтээх, Туой буор ортолоох, Тукулаан тыа уһуктаах Туруук таас хайалары Тутан турар. Д. Говоров
Тукулаан тыаларбын туораталаан, …… Туоһапка саабынан Тоҥ мутукка олорор Тииҥ кыыллары тэһиргэттим. Н. Степанов. Туус тукулаан — ото-маһа суох, бүүс-бүтүннүү кумах сир. ☉ Местность, полностью занесённая песком, лишённая растительности
Эмискэ иннибитигэр туус тукулаан көһүннэ. «ББ»
Үрэхтэр сүнньүлэринээҕи бархааннары олохтоохтор …… туус тукулааннар диэн өбүгэ саҕаттан сахалыы ааттыыллар. ГКН КК
ср. эвенк. тукалаан ‘дюна’