док; уста сылдьар док плавучий док.

м. 1. лоппунуок, хотоҕос; 2. (плавучий знак) устугас бэлиэ.

1) плавучий; устугас мас плавучее дерево; 2) перен. часто меняющий место работы, летун; устугас үлэһит летун.

трясина, плавучий торфяник; кута курдук куталдьыгас фольк. колыхающаяся, как трясина (о земле под ногами богатырей).

шуга; плавучий лёд; сааскы кыдьымах весенняя шуга; күһүҥҥү кыдьымах осенняя шуга.

м. док (порка суднолары өрөмүөннүүргэ аналлаах оҥоһук); плавучий док уста сылдьар док; сухой док хонууга т.урар док.

1) плыть (напр. на плоту, барже и т. п.); 2) иметь какое-л. плавучее сооружение (напр. плот, баржу и т. п.).

аат.
1. Өрүс эстиитигэр эбэтэр туруутугар сүүрүк хоту устар хойуу муус. ☉ Лавина льда, движущаяся по течению во время вскрытия или замерзания рек, плавучий лёд, торосы
Харылас халҕаһа өрүскэ устара, Курулас толон тоҥ сири титирэтэрэ. С. Зверев
Уу манна тиийиэр диэри туох халҕаһата туруой! Амма Аччыгыйа
Хаардаах лөкө халҕаһалар Лыҥкынаһа анньыстылар, Үрдүү-намтыы күөгэлдьиһэн Хотоҕостуу уһуннулар. А. Бэрияк
2. Туох эмэ хойдон, мустан, күргүөмүнэн устар курдук хамсыыра. ☉ Масса, поток, лавина, нагромождение кого-чего-л.
Аллеянан дьон халыҥ халҕаһата тоҕо анньан иһэрэ. С. Тарасов
Үөһэнэн ааһар хаас халҕаһата Отчут-масчыт киһини кыстыкка ыксатар. Н. Босиков
Киһи кэнниттэн кыра сүөһү халҕаһата батыһан иһэр эбит. М. Доҕордуурап
Түүннэри-күнүстэри бу дьаардаах салгыҥҥа, хара хайалыы, халыйаллар буруо халҕаһалара. ААС
◊ Халҕаһа былыт — халлааны сабардыы хойуутук устар хараҥа былыттар. ☉ Густые, тёмные облака, сплошь покрывающие небо
Хардаҥ эһэ Хааннаах тириитин курдук, Хара халҕаһа былыттар Ханыыластылар. Нор. ырыаһ. Халҕаһа былыттар тахсаннар, Халлааны үллүктүү сабаннар, Мыраантан тайанан турдулар, Аларга барыгы куттулар. И. Федосеев
Халҕаһа долгун көр долгун. Халҕаһа долгуннар түллэстэ-түллэстэ үрүҥ күүгэнинэн ыһыахтаналлар. Н. Якутскай
Хараҥатыҥы күөх халҕаһа долгуннар быыстала суох кумах биэрэккэ үҥкүрүһэн тахсаллар. Ю. Рытхэу (тылб.). Халҕаһа таас — хайа мууһун халҕаһата күрдьэн аҕалан өрөһөлөөбүт бөдөҥ таас көһөҥөлөрө, күрбэ таастар. ☉ Скопление обломков горных пород, образуемое передвижением ледников, морена.

I 1) см. болуот ; 2) уст. всякое плавучее сооружение: судно, баржа, паузок и т. п.; ааттаспыт аалы көтөҕөр посл. мольбой (человек) и плот с места сдвигает # аалын баһа хоҥнон биэрбэт он медлит, он мешкает (букв. нос его судна никак не сдвигается); көтөр аал разг. воздушный корабль.
II уст.: аал уот священный огонь; домашний очаг; аал уоту отун , иэримэ дьиэни тэрин обзаведись уютным домом, разведи неугасаемый огонь (пожелание стариков молодым); аал луук мас миф. священный дуб; аал уххан эпитет духа домашнего очага.