анат. плечо || плечевой; окумал уҥуоҕа плечевая кость.

предплечье; оҥкумал уҥуоҕа плечевая кость.

плечо || плечевой; сарын уҥуоҕа плечевая кость; сарын хаптаҕайа лопаточная кость; санныттан тайан= опираться о чьё-л. плечо; санныгынан тас = таскать, носить на себе # санныттан түһэрбэккэ = постоянно или долго носить (одну и ту же одежду).

плечо; бүлгүн баһа плечевое соединение # ала бүлгүн кыыл фольк. морской орёл.

I
аат.
1. Көтөр түөһэ, түөһүн уҥуоҕа. ☉ Грудь, грудина у птиц
Сиһин тоноҕоһо, ойоҕосторо уонна оҥочоҕо маарынныыр түөһүн кэтит уҥуоҕа — бөтүөнэ көтөр агдакатын үөскэтэллэр: бөтүөнэ алын өттүгэр үрдүк тараах — киил уҥуохтаах. ББЕ З
2. түөлбэ. Көтөрү эттииргэ окумалын, түөһүн этиттэн кытта ылан, туспа быһыллыбыта. ☉ При разделке туши птицы: плечевой сустав с частью грудной мякоти
Киһим улар аҥаар бөтүөнүн, иһитин «иччилээн», ордорон кэбистэ. Н. Заболоцкай
II
аат., кэпс. Быһа холоон икки-үс эбэтэр 40 л убаҕас киириэн сөптөөх, силииндир курдук гынан баран, айаҕын диэкинэн кыарыыр, хаппахтанар тимир (сыыҥкабай) эбэтэр хоппуруон иһит. ☉ Бидон (жестяной сосуд цилиндрической формы с крышкой)
Титииктэр диэкиттэн элбэх баҕайы бөтүөн иһити тиэйбит тэлиэгэни аҕаллылар. Эрилик Эристиин
Табаарыһым аах бөтүөҥҥэ толору сүөгэй кэһиилээтилэр. «Чолбон»

I 1. 1) голова || головной; бас былаата головной платок; баһым ыарыйда у меня заболела голова; баһыттан атаҕар диэри с головы до ног; баскыттан атаххар диэри баһыыба большое тебе спасибо (букв. | спасибо с головы до ног); бил баһыттан сытыйар посл. таймень портится с головы; 2) глава, раздел; сэһэн маҥнайгы баһа первая глава повести; 3) сторона, край; күөл арҕаа баһыттан с западной стороны озера; 4) начало, исток; өрүс баһа начало, исток реки; үрэх баһа а) исток реки; верховье; б) перен. дикое, глухое, ненаселённое или малонаселённое место; 5) передняя или верхняя сторона, часть чего-л.; тыа баһа верхушка дерева; тыы баһа нос лодки; өттүк баһа анат. головка бедра; бүлгүн баһа анат. головка плечевой кости; 2. головной, передовой; бас орон головная нарта # аҕа баһын тосту олор = превосходить славой, богатством своего отца; бас билии собственность; бас быата недоуздок; оброть; бас бэрин = подчиняться; покоряться; биһиги министерствоҕа бас бэринэбит мы подчиняемся министерству; өҥүс бас часть шеи, где проходит сонная артерия; таас бас а) ёрш; б) бычок (рыба); чаал бас разг. а) налимчик; б) шутл. большеголовый; эҥил бас а) верхняя часть плеча ближе к шее; б) загривок.
II в разн. знач. бас || басовый; бас струна басовая струна.