и. д. от үрдэт= 1) увеличение; повышение; 2) повышение (в должности, чине) # степеҥҥэ үрдэтии мат. возведение в степень.

ответственность; эппиэтинэһи үрдэтии повышение ответственности; ср. эппиэт 2.

квалификация; квалификацияны үрдэтии повышение квалификации; учуутал квалификацията квалификация учителя.

ж. I. (продуктивность) оҥорумтуота; повышение производительности труда үлэ оҥорумтуотун улаатыннарыы; 2. (плодотворность) туһата, көдьүүһэ.

ж. с. х. сымыыттанньаҥа (сы-мыыттыыр кыаҕа); повышение яйценоскости кур кууруссалар сымыыттанньаҥнарын үрдэтии.

ж. 1. (производительность) таһаарымтыата, оҥорумтуота; 2. с. х. бородуукта биэримтиэтэ; ежегодное повышение продуктивности скота сүөһү бородуукта биэ-римтиэтин сыл аайы үрдэтэн иһии.

1. и. д. от уоҕурт= 1) повышение крепости (напр. вина); 2) удобрение; почваны ноһуомунан уоҕурдуу удобрение почвы навозом; 2. удобрение; минеральнай уоҕурдуулар минеральные удобрения.

I) драка; 2) бой, сражение; битва; хааннаах охсуһуу кровавый бой; 3) борьба; кылаас охсуһуута классовая борьба; үлэ оҥорумтуотун үрдэтэр иһин охсуһуу борьба за повышение производительности труда.

1. (действие) туруоруу; установка телефона телефон туруоруу; 2. (устройство) оҥоһук, тэрил; заводские установки завод тэриллэрэ; 3. (цель) тосхол, салайтарар сүрүн санаа; взять установку на повышение качества хаачыстыбаны үрдэтэр тосхолу ылын; 4. (указание, директива) ыйыы. установление с. олохтооһун; булуу, быһаа- рыы.

аат.
1. Улаатан, үрдээн иһии (хол., сыана, дохуот). ☉ Постепенное увеличение, повышение чего-л. (напр., цены, дохода)
Үлэ төлөбүрүн быһыытынан ылыллар дохуот үрдээһинин тэҥинэн туттуу уопсастыбаннай пуондалара лаппа кэҥиэхтэрэ. СГПТ
Үлэ оҥорумтуотун үрдээһинэ — киһи аймах олоҕун туруга сайдыытын биир туоһута. ТХЭ
Биир сүөһү ортотунан сыанаҕа туруута үрдээһиниттэн, сүөһүнү иитии уонна уотуу суолтатын өйдүөххэ сөп. ҮБНьТ
2. Үрдүк дуоһунаска талыллыы, ананыы. ☉ Переход на более высокую должность, повышение в должности, рост (карьерный)
Николай Иванович үрдээһин туһунан санаабакка да сырыттаҕына, аны хонтуора үлэһитэ буолбутун туһунан сурах тиийэн кэллэ. «ХС»
Үлэҕэ үрдээһин манан аҕай дьыала буолбатаҕа биллэр. ПАК
3. Итийэн өрө тахсыы, улаатыы (хол., кыраадыс, хаан баттааһына). ☉ Повышение (температуры, давления)
Салгын кыраадыһа сайынын үрдээһинигэр уонна кыһынын намтааһыныгар кыыл организма сөп түбэһэ үөрэммит. КИиКСА
Хаан баттааһына үрдээһинин ситиһиилээхтик эмтиэххэ сөп диэн дакаастаабыттара. ЭБЭДьА
Гаастар ууга суураллымтыалара кыраадыс үрдээһинигэр мөлтүүр. КДМ Х