прил. соҕурууҥу, соҕуруу; Южный полюс геогр. Соҕуруу полюс.

прил
полюстааҕы, полюс чугаһынааҕы; полюска сыһыаннаах

прил. хотугу; северный ветер хотугу тыал; северный олень хотугу таба; Северный полюс Хотугу полюс.

ж. гага (полюс таһынааҕы муораларга олохсуйар чэпчэки күндү түүлзэх үөл кус).

аат. Үөл кус арааһа: полюс таһынааҕы муораларга үөрдээн олохсуйар кус. ☉ Гага
Үөһэнэн хаас, турукаан үөрдэрэ ааһаллар. И. Федосеев

м. меридиан (Сир шарын полюс-тар ынан курду у эргийэр уонна экваторы көнө муннугунан быһа охсон ааһар курдук өйдөнөр иилии бүтэй сурааһын).

туохт. Отонноох буол, отон үүнэн таҕыс (үүнээйи туһунан этэргэ). ☉ Иметь ягоды или плоды, плодоносить (о растениях)
Полюска тиийэ отоннонуҥ, Бастар бараммат баайданыҥ. Эллэй

полярнай буолуу (сыбааркалааһын кэмигэр электрод электрическэй сыап ханнык полюһун кытта холбоһоро. Электрод эбил (положительнай) полюһу кытта холбостоҕуна төттөрү полярнай, оттон мэлдьэх (отрицательный) полюһу кытта холбостоҕуна көнө полярнай дииллэр.)

даҕ.
1. Үллэүллэ түһэр, күүрээннээх. ☉ Порывистый, сильный (напр., о ветре, волнах)
Бүлүү, Бүлүү эбэбин бүгүн өйдөөн кэллим мин: Дьэргэйбэхтии сүүрэр-көтөр Дьигискэннээх сүүрүктээх. Л. Попов
Ыллыах эрэ, көмүһүөм, Саха сирин күөх сааһын, Дьигискэннээх өрүһүн Лена оонньуур көр баалын. Дьуон Дьаҥылы
Эбэ уутун дьигискэннээх сүүрүгүн күүһэ полюһу алдьатыа диэн олус куттаммыттар. ПАК НТ
2. көсп. Түһүүлээх-тахсыылаах, охсуһуулаах, өрө күүрүүлээх. ☉ Тревожный, бурный, беспокойный
Мутугунан быраҕар муҥур үйэҥ ардыгар наһаа даҕаны дьигискэннээх буолан ылаттыыр. А. Данилов
Дьигискэннээх бу ааспыт кэм Нэксиэтигэр тулуйан, Киһи буолуу, Кирбиитигэр да сылдьан, Уһаарыллан, тапталлан Олохпутун буллахпыт. И. Петров
Дьэ онон хайдах эрэ «идиэйэлэрдээх» киһи курдук көстөн, кини каадырдары сыымайдыыр кэм дьигискэннээх долгунун үрдүгэр өрө күөрэйэн тахсан кэлэр. П. Аввакумов

м. экватор (Сир шарын икки полюстан тэҥ ырааҕынан курдук баран, кинини (эбэтэр халлаан сфератын) Хотугу уонна Соҕурууҥҥу полушариеларга аҥардыыр курдук өйдөнөр сурааһын).