II ж. 1. тех. атах, тулааһын, олох; 2. (прилавок) стойка (рестораҥҥа, буфекка соку у ска уурар прилавок).

м. 1. (для торговли) лоток (көтөҕө сылдьан атыылыырга аналлаах содуок); 2. (прилавок) лоток (тапырдьа атыылыырга аһаҕас прилавок); 3. (жёлоб) холлоҕос; мельничный лоток миэлиҥсэ холлоҕоһо.

1. кэдэй диэнтэн б. тэҥ. көстүү. Биһиги бары, кэдэҥнии сытар синньигэс хаптаһын устун ардах уутунан туолбут ханаабаны туораан, муннук диэки барбыппыт. ОТК
   Тэһииннээх хотуур кэдэҥнээбэт. ПАЕ ОСС
2. кэпс., сөбүлээб. Киэбирбиттии тутун; киэбирбит курдук көһүн. ☉ Держаться важно, вести себя заносчиво, высокомерно; выглядеть важным, высокомерным
   Биир дьахтар …… боччумнаах соҕустук тутта-тутта, миигиттэн киһи баар диэн ыйыта да барбакка эрэ, прилавок аанын аһан иһирдьэ диэки кэдэҥнии турда. В. Ойуурускай
   ♦ Иэнэ (сиһэ) кэдэҥниир — иэнэ (иэнин иҥиирэ) кэдэҥниир диэн курдук (көр иэн I)
   Этиҥ күүскэ дэлбэритэ ыстаннаҕын аайы, [Мөрүөн] иэнэ кэдэҥнии олордо. Д. Таас
   Доодоон …… эмискэ ис-иһиттэн куттанан, куйахата бүрүтэ тардыалаабыта, сиһэ кэдэҥнээбитэ. И. Федосеев

аат.
1. Бурдук, сорох үүнээйи сиэмэтэ, аһа. ☉ Плод, семя хлебных злаков, некоторых других растений, зерно
Бу дөлүһүөн туорааҕа битэмиинэ бэрт буолар үһү. Суорун Омоллоон
Моонньоҕон туораахтара олус бөдөҥнөр уонна хап-харалар. Далан
Буспут бурдук туорааҕын илдьи ыстаан амтаһыйан көрдөххө сиикэй тиэстэ амтана кэлэр. С. Маисов
2. Мутукчалаах мастар (хол., тиит, бэс, харыйа) төгүрүк эбэтэр ньолбуһах быһыылаах сиэмэлэрэ. ☉ Шишка (напр., лиственничная, сосновая, еловая)
Үрдүк тиит чыпчаалыгар тахсан мутукча туорааҕын саҕа буолан олорон, наһаа нарыннык ыллаан дьырылатар чыычаах баар. Амма Аччыгыйа
Бэл көрсүө, намыын харыйа Туорааҕынан тамныыр. Баал Хабырыыс
Кини быйыл хаһыҥ хойутаан түспүтүн, онон мас туорааҕа үлүйбэтэҕин, хата, төттөрүтүн сыаламмытын үчүгэйдик билэр. С. Никифоров
3. Бытархай, биир тэҥ көстүүлээх маллартан биирдэстэрэ. ☉ Один из ряда небольших однородных предметов (напр., бусинка)
Сүөдэр суот икки туорааҕын тардан лас гыннарда. Амма Аччыгыйа
Оҕуруо туорааҕынан Оноотун ойуулуура. С. Васильев
«Дьиҥнээх эргиэн үлэтэ» диэнинэн Атыыһыт Арамаан миэтэрэлээх маһы, ыйааһын туорааҕын туппутунан прилавок кэтэҕэр турары ааттыыр. У. Нуолур
◊ Кыһыҥҥы туораахтаах култууралар көр кыһыҥҥы. Бааһынай хаһаайыстыба сүрүн үлэтинэн кыһыҥҥы туораахтаах култууралары үүннэрии буолар
ср. тув. тоорук ‘кедровая шишка; орех’, алт. тоорчык ‘шишка (еловая и пихтовая)’, п.-монг. тоҕурчах ‘шишка хвойного дерева’, др.-тюрк. тоҕрах ‘ореховое дерево’

м. 1. эрээт, кэккэ; стулья в два ряда икки кэккэ устууллар; 2. (совокупность явле- ний и т. п.) кэккэ, субуһуу, субурҕа; длинный ряд дней күннэр бараммат субуһуулара; 3. (немалое количество) үгүс; ряд вопросов үгүс боппуруостар; 4. ряды мн. (совокупность лиц) кэккэ; служить в рядах Советской Армии Советскай Армия кэккэтигэр сулууспалаа; 5. (ларьки, прилавки) эрээт; рыбный ряд балык эрээтэ; 6. мат. эрээт; # в ряду кэккэтигэр; в первых рядах маҥнайгы кэккэҕэ; из ряда вон выходящий туохха да сатала суох, сиэргэ баппат.