сов. что 1. (дать разрешение) көҥүллээ; 2. (найти правильный ответ) быһаар; разрешить проблему проблеманы быһаар; 3. разреши, разрешите повел, көҥүллээ, көҥүллээҥ.

дьоҕуһаа диэнтэн дьаһ
туһ. Дьиэтээҕи бибилэтиэкэни сатаан сааһылыыр, сөптөөҕүн көрөн дьоҕуһатар проблеманы олоххо киллэрии, ону сатаан туһаныы хас биирдии киһи эбээһинэһэ. «Кыым»

аат., экон. Туттууга сылдьар харчы наһаа элбээһинэ уонна онон сыаната түһүүтэ. ☉ Инфляция
Сыана тохтоло суох үүнэн иһэр, инфляция бастакы нүөмэрдээх проблеманан хаалар. Л. Брежнев (тылб.)

аат. Эмискэ үөскүүр кыһалҕа, эрэй. ☉ Неожиданно возникающая проблема, трудность, повод к беспокойству. Атахпыт анныттан түүлгэ да суох баай-дуол аргыйан тахсан, сөллүбэт эрэкэпчигэ ыллардыбыт. «Саха с.»

прил. 1. (начальный) элементарнай, бастааҥҥы, бастакы; элементарная математика элементарнай математика; 2. перен. (несложный, поверхностный) бэрт судургу, киһи эрэ билэр; элементарная проблема бэрт судургу проблема; иметь элементарное представление о чём-л. ту ох эмэ туһунан бэрт судургу өйдөбүллээх буол; 3. перен. (самый необходимый) саамай төрүт; элементарное условие саамай төрүт усулуобуйа; 4. хим. элементарнай; элементарный состав вещества вещество элементарнай састааба; 5. физ. элементарнай; элементарные частицы элементарнай өлүүскэлэр.

интэриэһиргээ диэнтэн дьаһ
туһ. Ол тиэмэ төһө да үчүгэйин, кэскиллээҕин иһин кинилэри оччо интэриэһиргэтэр кыаҕа суоҕа. Г. Угаров
Муса Джалиль үс биллиилээх Моабиттааҕы тэтэрээттэрэ кими барытын интэриэһиргэппитэ. К. Турсункулов (тылб.)
Билигин миигин атын проблема интэриэһиргэтэр. Ю. Чернов (тылб.)

кэлимник диэн курдук
Кэрии тыалар Кэрискэ мырааны Кэлимсэтик кэккэлээннэр, кирийдилэр. С. Дадаскинов
Улахан кэскиллээх проблемалары ылан, олору кэлимсэтик быһаарыахха наада. В. Яковлев
Үөрэтэр уонна иитэр үлэ биир кэлимсэтик ыытыллаллар. ННН СТМО
Туустуур хаппыыстаны кэлимсэтик хомуйуллар. КММ ОК

сытыырхай диэнтэн хай
аата. Тосту уларыйыылардаах историческай кэмнэргэ үөскээбит литературнай сүүрээннэр кылаас охсуһуута уустугуруутун уонна сытыырхайыытын көрдөрөллөр. ВГМ НСПТ
Манна үлэтэ суох буолуу элбээһинэ, социальнай проблемалар бөлөхтөрө бүтүннүү сытыырхайыыта эмиэ киирэр. «Кыым»

үлүннэр диэнтэн хай
аата. Үрүҥ илгэни ылыыга аҥаардас ыанньыксыттар бэйэбит эрэ үтүөлээхпит диэн этэр үлүннэрии буолуох этэ. «ЭК»
Мин тугу эппиппэр бүтүннүүтүгэр үлүннэрии суох, проблеманы соруйан сытыырхатыы суох. «Кыым»

ыҥырылын диэнтэн х-ччы аата
Ыҥырыллааччы, остолобуой үлэһитэ, мунньах боппуруоһун истээт, тоҕо эрэ мух-мах барда. А. Данилов. Аармыйаҕа ыҥырыллааччылар доруобуйаларын мөлтөҕө байыаннай сулууспаҕа ыччаты бэлэмнээһиҥҥэ биир сытыы проблеманан буолар. «Саха с.»